Nə yerdə yaşadım, nə Göydə qaldım,
Eşqimi, ruhumu, Göylərdən aldım,
Saxlaya bilmədim, əlimdən saldım,
Xəzan yarpağıtək solan ömrümü.
Bu misralar mənim qəlbimdə əbədi heykəl ucaldan, həyatını müə limliyə həsr eden, fədakar, zəhmətsevər, xalqına, millətinə sədaqətli şairə, publisist, fəlsəfi fikirləri ilə bizi heyran edən Qalya Quliyevanın "Göy
adamı" kitabından götürülmüşdür. Kitab gözəl tərtibatla dərc olunmuşdur .
Qaynar ceşmənin dupduru bulaq suyunu xatırladan lirik şeirlər öz rəngarəngliyi ilə fərqlənir secular, konlümüzü. oxşaylr
Poeziyamızın günəşi S.Vurğunun belə bir hikmətli sözü var :"Ürək bədəni qanla qidalandırdıgı kimi ilham da əsərə hərarət verən alovdur. ona görə də böyük istedadla yazılan şeirlər. hər şeydən əvvəl, həqiqi ilham,qəlbin atəşi yüksək ideya və bəd i təfəkkürü qartal kimi ucalara qaldıran geniş qanadlar uğrunda mübarizə deməkdir. ""
Göylərdən gəlmişəm, Yerlər məskənim
Bu torpaq dayagım, Allah köməyim,
İşıq ürəyimdir, bulud köməyim
Mən də bir Azəri , türk qızı, türkəm.
Qeyd etmək istərdim ki, Qalya müəllimə öz şeirlərini Azəri təxəllüsü ilə yazır. Onun yaradıcılığına, publisistikasına az da. olsa bələdliyim var. Dünyada hər kəsin öz ömür payı olur deyirlər. Hər kəs bundan bacardığı kimi istifadə edir. Orta məktəb illərindən yazıb-yaradan şairə xanıma bu bacarıq Yaradanı tərəfindən verilib. Bir bənd, bir şeir onun kamilliyi haqqında təəssürat yaradır.
Dəyişdi dünyanı, dəyişdi insan,
Ancaq öz -özünü dəyişəmmədi.
Çox namümkünü mümkün eylədi,
Bircə taleyini dəyişəmmədi.
Taleyini dəyişəmməyən Qalya xanım öz təfəkküründə, iddiasında, əqidəsində, məsləkində həmişə mətin dayanmışdır. Onun dəyişməyən vüqarı, ilqarı, sadəliyi, səmimiliyi, pirinsipia lgı həmişə göz önündə diqqət mərkəzində olub. Bu baxımdan Məzun 78 qrupunun ən fəal üzvü, onun, obrazlı danışıq tərzi ilə fərqlənən , sözləri ilə bizi heyrətdə qoyan İpəknaz xanım Novruzəliyeva şairə haqqında demişdir.:"Sakit təbiətli, mülayim danışıqlı, yerlə göyü birləşdirən, səmanı sayrışan ulduzları qəlbinə, qələminə köçürən, insanlıq, zaman haqqında dəyərli fikirlər söyləyən Qalya xanım! Qrup tələbə yoldaşları ilə olan deyişmələri, gözəl bayatıları ürəkləri fəth, bizi məftun edib".
Çaxan şimşəklər qanadındayam, Dolan buludların yanagındayam, Göydə mələklərin soragındayam,
Mən Göy adamıyam, sən Yer adamı.
Sözü, sənət inciləri şeiriyyətdən doğan bir cələngdi bir gülzarlıqdı. Bu gülzarlıqda bitən hər çiçəyin öz ətri , təravəti var.
Simlər nalə çəkir, simlər ağlayır.
Bu ahı naləsi sinə daglayır,
Ruhuma eşqimə peyman baglayır,
Gözəl saz havası, bir də bu güllər.
çiçəklərin ətrindən, saz havasının təsirindən şairə çıxa bilmir. Ruhuna, eşqinə hakim kəsilən, xoş təsir bagışlayan hər nə varsa onu şeirə gətirmək, görmək bacarıq və istedad tələb edir.Bu qabilliyyət Qalya xanımın göz qamaşdıran qələmindədir.
Kitaba toplanmış şeirlər zövqümüzün tərcümanıdır. Dünya, cahan, təbiət,fəsillər, ithaflar,bayatılar öz orijina lığı və fəlsəfi sözlərlə poetikləşdiyi üçün oxuduqca yaxşı notlarla köklənirik, "Göy adamı", "Yaxşıdır ", "Bir payız günü ", "Dəyişənmədi""Salam "kimi şeirləri təbiiliyi təsvir və tərənnümü ilə fərqlənir.
Azad olub Qarabağın
Qoy açılsın qaş -qabagın,
Gah Laçında, gah Şuşada
Bir hovur dincəl, gedərsən.
Azad olan Qarabağı, Laçını, Şuşanı giley -güzar etmədən yükün ağır olsa da,"Bir hovur dincəl gedərsən-" deyən Azər Soy şeirİ şair, publisist 1-ci Qarabağ döyüşlərində şücaət göstərən batalyon komandiri olmuş Rövşən Atakişi oğluna xitabən yazılmışdır.
Çagır gəlsin, ay Kərəm hey, lələ hey,
Bəlkə , gələ, yana -yana Kərəm hey, -
Ünün yetsə qaya, daşa, görən hey,
Bəlkə gələ yana -yana Kərəm, hey,
Varmı görən bu dərdini bilən heyy...
"Hey" kəlməsinin altında nələr varmış.Müdrik insanların dediyi tək kəlmə dərin bir əsər gücündə olur. Bu müraciət özünə hesabat, bəd i dil, bənzərsiz sirayətdir.
Göylər dirəyimdir, Allah köməyim,
Sevgi ilə döyünür hər an ürəyim
Azəri, düzünü deyim-deməyim
Bircə sevən könül mənim bəsimdir.
Sözün qüvvəsinə bax, sevən könülləri ürəkləri dincə qoymaq, mənim bəsimdi demək olmaz. Bilikdən olan xəzinən, bilikdən olan qüdrətin, abırdan olan həyan, həyatdan olan şərəf -şan tacın həmişə var olsun, bərq vursun. Sözlə pərvazlanan, sözlə yüksələn qələmin susmasın yorulmasın, amalı, məsləkli, əqidəsi və xeyirxah işləri, əməlləri ilə ucalan Azəri Soy. !
"Bir payız günü ""poetikasında mənalı, məzmunlu sevgi dolu ürəklərə , könüllərə , söz göndərməyə çagırır .
Durun, halay qurun, gəlsin yazanlar Şeir söyləyənlər, fikir yazanlar Tələsin, vaxt yoxdu, əziz ozanlar Çalışın olanı düz göndərməyə.
Kitabda olan şeirlər içərisində "Yaxşıdır "öz palitrası ilə fərqlənir. Şairə burada sözün üstünlüklərini, ülviliyini, əzəmətini dilə gətirir. Yalanı , böhtanı insan ləyaqətinə sıgışdırmır. Əxlaqi qəbahətləri tənqid edir, pisləyir.
Yalandan ağlayıb, yalandan gülmə,
Dilində yaşayıb, sözündə ölmə,
Gəl məni özünə sən düşmən bilmə.
Yaxşı dost yanında qalsan yaxşıdır.
Qalya xanımın "Göy adamı"kitabı təzə ocaq yerinə bənzəyir. Onun kəlamları kül altında köz kimidir. Hər səhifədə təsvir və ifadələrə , lirikanın yaxşı ənənələrini öyrənməsinın, müvəffəqiyyətlə inkişaf etdirməşinin şahidi oluruq. Şeirləri də özü kimi safdı, sadə, şirindi, düşündürücüdü. Yaradana böyük inam və etiqadı oxuduqca ruhumuz dincəlir.
Qələbə sevincli gözəl həvəsdi, Qarabağ zəfəri dünyaya bəsdi. Əsmə,qara yellər, əsmə əbəsdi, Açın əlinizi göyə, siz Allah..
mi li kökə bağlılıq, böyük türklük həmişə şeirlərinin baş tərcümanı olub. Könülləri ovsunlayan, ruhumuzu duruldan bu şeirlərlə həmşə gözlərmizdə uca olaraq qalacaqsan. Ucalıq bir zirvədi. Azəri Soy zirvəsi həmşə bu zirvədə ol!
Köklərim dərindi, yaşım qocadı,
Millətlər içində başım ucadı,
Bir elin şöhrəti, canı ucadı.
Mən də bir Azəri, türk qızı, türkəm.
Şeirlərin bir incidir ki,. tanrım özünü, sözünü, ruhunü, nəfəsinİ poeziyadan. əskik etməsin. Həmişə yolun acıq olsun. Poeziyada cığır acdıgın bu şərəfli yolda həmişə söz di lənsin, qələm yazsın, Qalya. müəllimə!
Xalqımızın ruhu ilə döyünən payetqanızın maraqla oxunacagına, oxucularla ünsiyyətin möhkəmlənəcəyinə əminik. Səmimiyyət axarlı misralara
çevriləcək. Türk ruhu, islam əqidəsi təlqin edən gövhərlərinlə poeizyanızı sevənləri müjdəli üfüqlərə səsləyın və bu yolda yorulmayın, Qalya Quliyeva!.
Rüstəmzadə Həyat Rüstəm qızı
