Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, ain.az məlumat yayır.
Soyuq müharibənin tozlu arxivlərindən çıxan gizli sənəd bu günlərdə həm tibb dünyasında, həm də sosial mediada böyük müzakirəyə səbəb olub.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (MKİ) tərəfindən 2014-cü ildə gizliliyi qaldırılan 1951-ci il tarixli hesabat ABŞ kəşfiyyatının 75 il əvvəl Sovet alimlərinin xərçənglə bağlı araşdırmalarını yaxından izlədiyini göstərir.
Sənəd xüsusilə xərçəngli şiş hüceyrələri ilə bədəndəki parazit solucanlar arasındakı biokimyəvi oxşarlıqlara diqqət çəkir. O dövrdə "gizli” kimi arxivlənən bu tədqiqatların on illərlə niyə açıqlanmadığı hələ də maraq mövzusudur.
Sovet tədqiqatçısı professor V. V. Alpatovun 1950-ci ildə nəşr etdirdiyi işə əsaslanan hesabat xərçəng hüceyrələrinin adi bədən toxumalarından daha çox parazitlərə bənzədiyini iddia edir. Araşdırmanın ən diqqət çəkən məqamı isə həm parazitlərin, həm də şişlərin oksigensiz mühitdə yaşama və enerji saxlama qabiliyyətləri arasındakı oxşarlıqdır. Hər iki orqanizm az oksigenli mühitdə yüksək miqdarda glikogen toplayaraq varlığını davam etdirir. Alimlər bunu "aerofermenter” tipli metabolizma adlandırır; yəni bu toxumalar qan dövranının məhdud olduğu bölgələrdə belə öz enerjilərini istehsal edərək böyüməyə davam edir.
Hesabatın diqqət çəkən digər hissəsi o dövrdə aparılan eksperimental dərman testləri ilə bağlıdır. Sənəddə göstərilir ki, parazit infeksiyalarını müalicə etmək üçün hazırlanan bəzi kimyəvi birləşmələr laboratoriyada xərçəngli şişlərin böyüməsini də ləngidib. Məsələn, 1938-ci ildə sintez edilmiş və parazitlərə qarşı istifadə olunan "Myracyl D” adlı dərman pisxassəli şişlərin inkişafını yavaşladıb. Bundan əlavə, DNA və RNA istehsalını dayandıran bəzi molekullar həm mikroorqanizmlərin, həm də siçanlardakı şişlərin kontrolsuz bölünməsini əngəlləmişdir. Bu nəticələr xərçəngin əsas mexanizminin parazitlərlə ortaq biokimyəvi zəminə sahib ola biləcəyini göstərən mühüm sübut kimi qiymətləndirilir.
Sosial mediada yayılan bəzi iddiaların əksinə, CIA sənədi xərçəngin birbaşa parazitlərdən qaynaqlandığını iddia etmir. Lakin şişlərin biokimyəvi davranışlarının parazitlərə bənzəməsi, tibb dünyasında yeni müalicə yollarının açılmasına dair o dövrdən qalmış vacib bir sübut təqdim edir. Soyuq Müharibənin ilk illərində Sovet tibb dünyasındakı hər bir addımı diqqətlə izləyən ABŞ kəşfiyyatı bu araşdırmanı "kritik əhəmiyyətli” olaraq təsnif edib və kasalara bağlamışdır. Müasir onkologiyada xərçəng bir parazit kimi qiymətləndirilməsə də, şişlərin immun sistemindən yayınma qabiliyyəti hələ də araşdırmaların mərkəzindədir.
Aydın
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
