Novruz bayramı ərəfəsində Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən “Aqrar Tədarük və Təchizat” ASC tərəfindən “Kənddən Şəhərə” Novruz yarmarkalarının təşkil olunacağı açıqlanıb. Məlumata görə, paytaxt və regionlar daxil olmaqla 12 məntəqədə keçiriləcək yarmarkalarda 25 regiondan 146 fermer iştirak edəcək və 145 çeşiddə kənd təsərrüfatı və qida məhsulları satışa çıxarılacaq. Layihənin məqsədi fermerlərin məhsullarının bazara çıxışını genişləndirmək və şəhər sakinlərinin təbii kənd məhsullarına daha əlçatan şəkildə çıxışını təmin etməkdir. Satışa çıxarılan məhsulların keyfiyyətinə nəzarət üçün Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin səyyar laboratoriyasının fəaliyyət göstərməsi də nəzərdə tutulur.
Aqrar yarmarkalar kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalçıdan birbaşa istehlakçıya çatdırılması baxımından bir çox ölkədə tətbiq olunan iqtisadi modeldir. Bu model kənd təsərrüfatı istehsalçılarının vasitəçi xərclərindən qismən azad olunmasına və satışdan əldə olunan gəlirin daha böyük hissəsinin fermerlərdə qalmasına imkan yaradır. Qlobal təcrübə göstərir ki, ABŞ, Fransa, İtaliya və Türkiyə kimi ölkələrdə fermer bazarları və kənd məhsulları yarmarkaları aqrar sektorun kiçik və orta təsərrüfatlarının inkişafına mühüm dəstək mexanizmlərindən biri kimi qəbul olunur. ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatlarına görə, son onillikdə ölkədə fəaliyyət göstərən fermer bazarlarının sayı 8 minə yaxınlaşaraq yerli istehsalın təşviqində mühüm rol oynayıb.
Bu yanaşma şəhər və kənd iqtisadiyyatları arasında daha balanslı əlaqə formalaşdırmaq baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Kənd təsərrüfatı məhsullarının birbaşa satışa çıxarılması logistika xərclərinin azaldılmasına və qiymətlərin daha sabit formalaşmasına şərait yaradır. Eyni zamanda belə təşəbbüslər istehlakçıların yerli və mövsümi məhsullara marağını artırır ki, bu da aqrar istehsalın dayanıqlığına müsbət təsir göstərir.
Azərbaycan kimi kənd təsərrüfatı potensialı yüksək olan ölkələrdə aqrar yarmarkalar regionların iqtisadi fəallığının artırılması baxımından da mühüm rol oynayır. Statistik məlumatlar göstərir ki, ölkədə kənd təsərrüfatı sahəsində minlərlə kiçik və orta fermer təsərrüfatı fəaliyyət göstərir və onların bazara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi sektorun ümumi inkişafına töhfə verir. Bu baxımdan yarmarkalarda 25 regiondan fermerlərin iştirak etməsi regionlararası iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Digər mühüm məqam isə ərzaq təhlükəsizliyi və məhsul keyfiyyətinə nəzarət mexanizmlərinin tətbiqidir. Yarmarkalarda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin səyyar laboratoriyasının fəaliyyət göstərməsi istehlakçıların məhsulun keyfiyyəti ilə bağlı məlumat əldə etməsinə və satış prosesinin şəffaflığının təmin olunmasına xidmət edir. Qlobal təcrübədə də fermer bazarlarının uğurlu fəaliyyətinin əsas şərtlərindən biri məhz keyfiyyət standartlarının təmin olunması hesab edilir.
Belə təşəbbüslər eyni zamanda kənd təsərrüfatında əlavə dəyər zəncirinin formalaşmasına da təsir göstərir. Bir çox ölkələrdə aqrar yarmarkalar yalnız satış platforması deyil, həm də yerli brendlərin formalaşdığı və istehsalçıların bazar tələbatını daha yaxından müşahidə edə bildiyi iqtisadi mühit kimi qiymətləndirilir. Bu model istehsalçıların məhsul çeşidini genişləndirməsinə və bazar yönümlü fəaliyyət strategiyası qurmasına imkan yaradır.
