Məhkəmə Aleksandr Lukaşenko hakimiyyətinin siyasi rəqiblərin ölkədən zorla çıxarılması ilə bağlı iddiaları araşdıracaq...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) prokurorluğu rəsmi açıqlama yayıb. Bildirilib ki, qurum Belarus hakimiyyətinin 2020-ci ildə keçirilmiş prezident seçkilərindən sonra ölkədə mülki əhaliyə qarşı həyata keçirdiyi repressiv kampaniya ilə bağlı rəsmi istintaqa başlayıb.
Məhkəmənin məlumatına görə, Belarus hakimiyyəti insanlığa qarşı cinayətlər törətməkdə, xüsusilə siyasi motivlərlə həyata keçirilən deportasiyalar təşkil etməkdə şübhəli bilinir. İddialara əsasən, bu deportasiya və məcburi köçürülmə halları dövlət siyasəti çərçivəsində həyata keçirilib və siyasi müxalifətə qarşı sistemli təzyiq kampaniyasının tərkib hissəsi olub.
Araşdırmanın başlanmasını ilk dəfə 2024-cü ildə Litva tələb etmişdi. Lakin Belarus Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü olmadığı üçün məhkəmə uzun müddət bu işin öz yurisdiksiyasına daxil olub-olmadığını müəyyənləşdirməyə çalışıb. Təxminən bir il yarım davam edən hüquqi araşdırmadan sonra məhkəmə belə nəticəyə gəlib ki, iddia edilən cinayətlərin bir hissəsi Belarusdan kənarda baş verib.
BCM-nin mövqeyinə görə, deportasiya və məcburi köçürülmə halları transsərhəd xarakter daşıyıb. Yəni, Belarus vətəndaşlarının bir hissəsi təzyiq nəticəsində Litva ərazisinə keçməyə məcbur olub. Litva isə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü olduğu üçün bu amil məhkəməyə işi araşdırmaq üçün hüquqi əsas verib.
Qeyd olunur ki, 2020-ci ildə Belarusda keçirilmiş prezident seçkilərindən sonra ölkədə genişmiqyaslı etiraz aksiyaları baş vermişdi. Müxalifət və bir sıra beynəlxalq təşkilatlar seçkilərin saxtalaşdırıldığını iddia etmiş, bundan sonra təhlükəsizlik qüvvələri etirazlara qarşı sərt tədbirlər həyata keçirmişdi.
Müxtəlif hesablamalara görə, həmin hadisələrdən sonra Belarusdan təxminən 500–600 min nəfər ölkəni tərk edib. Bu insanların bir hissəsi siyasi mövqeyinə görə təqib olunmaq qorxusu ilə ölkədən gedib, digərləri isə hüquq-mühafizə orqanlarının təzyiqi və mümkün cinayət təqibi təhlükəsi səbəbindən mühacirət etmək məcburiyyətində qalıb.
Beynəlxalq hüquq ekspertləri hesab edirlər ki, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin bu qərarı regionda insan hüquqları məsələlərinin araşdırılması baxımından mühüm presedent yarada bilər. İstintaq çərçivəsində mümkün cinayət faktları və məsul şəxslərin rolu araşdırılacaq.
Poliqon.info
