Azərbaycanda avokado idxalının artması qida istehlakı strukturunda yeni tendensiyaların formalaşdığını göstərən maraqlı iqtisadi göstəricilərdən biridir. Rəsmi statistikaya görə, ötən il ölkəyə 2,7 milyon ABŞ dolları dəyərində 536 ton avokado idxal olunub. Bu, əvvəlki illə müqayisədə dəyər ifadəsində 25 %, kəmiyyət baxımından isə 10 % çoxdur. İdxalın əsas hissəsi bir neçə ölkə üzrə formalaşıb və tədarükdə xüsusilə Peru, Türkiyə, Cənubi Afrika, Tanzaniya və İsrail ön plana çıxıb. Eyni zamanda uzun müddət fasilədən sonra Qvatemaladan da az həcmdə olsa da tədarük həyata keçirilib.
Statistikada diqqət çəkən əsas məqamlardan biri idxalın coğrafiyasının genişlənməsidir. Ənənəvi olaraq bu məhsulun əsas tədarükçülərindən biri olan Peru hələ də lider mövqedə qalır və idxalın böyük hissəsini təmin edir. Bununla yanaşı, Afrikadan və Yaxın Şərqdən tədarükün artması qlobal avokado bazarında müşahidə olunan şaxələnmə tendensiyasının Azərbaycan bazarında da əks olunduğunu göstərir. Xüsusilə Tanzaniyadan idxalın kəskin artması yeni tədarük kanallarının formalaşdığını göstərən diqqətəlayiq iqtisadi göstəricidir.
Avokado qlobal kənd təsərrüfatı bazarında son onillikdə ən sürətlə artan məhsullardan biri hesab olunur. Sağlam qidalanma və funksional qida məhsullarına tələbatın yüksəlməsi bu meyvənin dünya üzrə istehlakını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. ABŞ, Avropa İttifaqı və Şərqi Asiya kimi iri bazarlarda avokado istehlakı son illərdə bir neçə dəfə yüksəlib. Bu artım nəticəsində Latın Amerikası və Afrika ölkələri istehsal və ixrac imkanlarını genişləndirərək yeni bazarlara çıxmağa çalışırlar.
Azərbaycan bazarında idxalın artması da qida istehlakı modelində baş verən dəyişikliklərlə əlaqələndirilir. Şəhər əhalisinin sayının artması, beynəlxalq qida mədəniyyətinin təsiri və restoran sektorunun inkişafı yeni məhsullara olan tələbi genişləndirir. Avokado xüsusilə sağlam qidalanma ilə bağlı məhsul kimi tanındığı üçün iri şəhərlərdə supermarketlər və ictimai iaşə sektorunda daha geniş istifadə olunur. Bu faktorlar idxal statistikasında müşahidə olunan artımı izah edən əsas iqtisadi səbəblərdən hesab edilir.
Digər tərəfdən, idxal strukturunda qiymət dinamikası da diqqət çəkir. Statistikada kəmiyyət artımının dəyər artımından daha aşağı olması qlobal bazarda qiymət dəyişikliklərinin təsirini göstərir. Avokado bazarı mövsümi istehsal, logistika xərcləri və beynəlxalq ticarət marşrutlarından birbaşa asılıdır. Son illərdə logistika xərclərinin dəyişməsi və istehsal regionlarının genişlənməsi nəticəsində qiymətlərdə müəyyən balanslaşma müşahidə olunur.
Qlobal avokado ticarətinin coğrafiyası da sürətlə dəyişir. Ənənəvi olaraq Meksika və Peru kimi ölkələr bazarda dominant mövqeyə malik olsa da, son illərdə Afrika ölkələri, xüsusilə Keniya və Tanzaniya, eləcə də İsrail kimi istehsalçılar beynəlxalq tədarük zəncirində daha aktiv rol oynamağa başlayıblar. Azərbaycanın idxal statistikasında bu ölkələrin payının artması beynəlxalq bazardakı struktur dəyişikliklərinin yerli bazarda da hiss olunduğunu göstərir.
