Bu ilin yanvar ayında Azərbaycana 3,3 milyon ABŞ dolları dəyərində 108 ədəd elektromobil idxal olunub ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə həm dəyər, həm də kəmiyyət baxımından azalma deməkdir. İdxalda əsas pay Çinə məxsus olsa da, Böyük Britaniya və ABŞ üzrə artım, Almaniya üzrə isə kəskin azalma qeydə alınıb. Eyni zamanda, son illərdə ilk dəfə olaraq Özbəkistandan elektromobil tədarükü həyata keçirilib.
Qlobal miqyasda elektromobil bazarı son illərdə sürətli genişlənmə mərhələsinə daxil olsa da, 2024-cü ildən etibarən bazarda müəyyən korrektə tendensiyaları müşahidə olunur. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına görə, 2023-cü ildə dünyada satılan elektromobillərin sayı 14 milyonu keçsə də, 2024-cü ildən başlayaraq bəzi regionlarda artım tempinin zəiflədiyi qeyd olunur. Bunun əsas səbəbləri kimi subsidiyaların mərhələli şəkildə azaldılması, yüksək faiz dərəcələri fonunda kreditləşmənin bahalaşması və istehlakçı davranışında gözləmə mövqeyinin güclənməsi göstərilir. Azərbaycan üzrə idxalın azalması da bu qlobal tendensiyaların lokal təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər.
Statistikada diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Çin mənşəli elektromobillərin həcminin azalmasına baxmayaraq, bazarda dominant mövqeyini qorumasıdır. Çin hazırda dünya elektromobil istehsalının təxminən 60 faizini təmin edir və xüsusilə qiymət baxımından rəqabət üstünlüyü ilə seçilir. Lakin idxalın azalması göstərir ki, daxili bazarda tələb yalnız qiymət amili ilə formalaşmır. İnfrastrukturun inkişaf səviyyəsi, enerji doldurma məntəqələrinin əlçatanlığı və ikinci əl bazarının formalaşması kimi faktorlar qərarvermədə daha çox rol oynamağa başlayır.
Böyük Britaniya və ABŞ üzrə idxal göstəricilərində dəyər ifadəsində artım, lakin kəmiyyət baxımından fərqli dinamika daha yüksək qiymət seqmentinə aid modellərə marağın artdığını göstərir. Bu tendensiya istehlakçıların tədricən keyfiyyət və texnoloji üstünlüklərə üstünlük verməsi ilə izah oluna bilər. Almaniya üzrə kəskin azalma isə Avropa istehsalçılarının qiymət və təchizat zənciri baxımından artan çətinliklərlə üzləşdiyini əks etdirir. Son dövrlərdə Avropada enerji xərclərinin yüksəlməsi və istehsalın optimallaşdırılması ilə bağlı qərarlar ixrac dinamikasına birbaşa təsir göstərir.
Özbəkistandan ilk dəfə elektromobil idxalının qeydə alınması isə regionda yeni sənaye mərkəzlərinin formalaşdığını göstərən əlamətdir. Mərkəzi Asiya ölkələri son illərdə avtomobil sənayesinə ciddi investisiyalar cəlb edir və bu, regional ticarət əlaqələrinin diversifikasiyasını sürətləndirir. Bu baxımdan, Azərbaycan üçün alternativ təchizat kanallarının yaranması logistika və qiymət baxımından əlavə imkanlar formalaşdırır.
