Rusiya Federasiyası Hökuməti yanında Maliyyə Universitetinin Beynəlxalq biznes kafedrasının professoru və Rusiya Rektorlar Şurasının üzvü Aleksey Xarlanov AZƏRTAC-a verdiyi müsahibədə mövcud valyuta dinamikasını və qlobal proseslərin Rusiya iqtisadiyyatına təsirini qiymətləndirib.
“İki sahil”in məlumatına görə, o bildirib ki, siyasi transformasiya və iqtisadi modelin yenidən qurulması fonunda rublun məzənnəsindəki dalğalanma təbiidir. “Faktiki məzənnənin nə olacağını demək çox çətindir. Bu il Rusiyada Dövlət Dumasına seçkilər ili olduğundan, siyasi sistem təmizlənir və sabitləşdirilir, yeni iqtisadiyyat qurulur, yenidən sənayeləşmə və səfərbərlik iqtisadiyyatının daha sabit vəziyyətə keçməsi barədə söhbətlər gedir. Təbii ki, dalğalanma olduqca başadüşüləndir”, - deyə ekspert qeyd edib.
Aleksey Xarlanov hesab edir ki, milli valyutanın zəifləməsinin yuxarı həddi məhduddur, yəni, 100 rubldan yuxarı heç bir sıçrayış olmayacaq. Eksperti əlavə edir: “Daha sonra 90-dan aşağı düşmə ehtimalı azdır, amma 102 siyasi vəziyyəti nəzarətdə saxlamağa imkan verəcək həddir”.
O, həmçinin valyuta dinamikasını enerji bazarı və geosiyasətlə əlaqələndirib. Ekspertin fikrincə, mövcud geosiyasi dinamika nəzərə alınmaqla, neftin qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər: “Neftin 200 dollardan daha yüksək qalxacağı ehtimalını nəzərə alsaq, bu, son hədd deyil. Mövcud geosiyasi münaqişələrin yalnız uzanacağını başa düşməliyik. İlin sonuna qədər - ən optimist proqnoz budur”.
Rusiyalı ekspertin sözlərinə görə, Yaxın Şərqdə davam edən hadisələr qlobal bazarlara əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. “Mövcud məzənnə bazarlardakı dəyişkənliyi, ictimai əhvali-ruhiyyəni və Hörmüz boğazının bağlanması riski ilə əlaqəli iqtisadi münasibətləri əks etdirir. Bu gün husilər enerji təchizatına da təsir edən Bab əl-Məndəb boğazını bağlamağa çalışırlar”, - deyə o qeyd edib.
Ekspert, həmçinin qaz təchizatı ilə bağlı vəziyyətə də diqqət çəkib: “İranın Qətərdəki neft, eləcə də mayeləşdirilmiş təbii qaz obyektlərini bombalaması ilə Dohanın LNG tutumuna ən böyük təsir göstərdiyini bilirik ki, bu da qlobal bazarda kəskin qiymət dalğalanmalarına və təchizatçı fəaliyyətinin artmasına səbəb olub”.
O, Rusiyaya qarşı sanksiya siyasətinin tədricən dəyişə biləcəyini vurğulayıb. “Sanksiyalar tədricən aradan qaldırılacaq. Bu, çox sakit şəkildə baş verəcək ki, kölgə donanması faktiki olaraq neytral, sonra isə Rusiyanın olacaq. Bu, bir il və ya il yarım vaxt aparacaq”, - deyə ekspert hesab edir. A. Xarlanov, həmçinin daxili iqtisadi məhdudiyyətlərə də toxunub. O, Çinin Rusiyadan elektrik enerjisi idxalını azaltdığını, yanacaq-enerji sektorunun gəlirlərinin kəskin şəkildə aşağı düşdüyünü və cari ilin ilk iki ayında 4 trilyon rublu aşan neft və qaz gəlirləri kəsirinin 4,2 trilyon rublluq milli rifah fondunun ehtiyaclarını kifayət qədər ödəmədiyini qeyd edib.
“Hazırkı pul siyasəti inkişafı ləngidir. Əsas faiz dərəcəsini 16 faizdən aşağı salmadan uzunmüddətli ucuz pul yarada bilmərik, bunsuz nə texnoloji, nə innovativ transformasiya, nə də yenidən sənayeləşmə mümkün deyil. Yüksək məzənnə ilə iqtisadiyyatımız durğunlaşacaq”, - deyə ekspert vurğulayıb.
O, həmçinin struktur disbalansına da diqqət çəkib: “Rusiya hazırda investisiyaların 1 faizinin inflyasiyanın 2 faizini verdiyi model altında fəaliyyət göstərir. Belə bir nisbətlə biz yeni iqtisadiyyat qura və innovativ artıma nail ola bilmərik”.
Ekspertin fikrincə, gələcək inkişaf üçün sistemli dəyişikliklər zəruridir. “Yaxın gələcəkdə biz yalnız pul siyasətini deyil, həm də Mərkəzi Bankın və innovativ inkişafa cavabdeh olan qurumların islahatlarını həll etməliyik", - deyə Rusiya Federasiyası Hökuməti yanında Maliyyə Universitetinin Beynəlxalq biznes kafedrasının professoru sözlərini yekunlaşdırıb.
