2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycan 133,55 ton çay ixrac edib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə həcm baxımından 8,6 faiz, dəyər baxımından isə 5,14 faiz artım deməkdir. Eyni zamanda, bu dövrdə ölkəyə 1 905,98 ton çay idxal olunub ki, idxalın dəyəri 12,6 milyon ABŞ dollarını təşkil edib və ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə həm həcm, həm də dəyər baxımından azalma müşahidə olunub. Çay ticarəti Azərbaycanın ümumi xarici ticarət dövriyyəsində nisbi olaraq kiçik paya malik olsa da, sektorda müşahidə olunan dəyişikliklər daxili istehsal və idxal balansının qlobal bazar dinamika və qiymət tendensiyaları ilə bağlı olduğunu göstərir.
Azərbaycan çay ixracatında əsasən Rusiya, Gürcüstan, Qazaxıstan və Avropa ölkələri prioritet bazar rolunu oynayır. Qlobal çay bazarında qiymət dalğalanmaları, enerji xərcləri və logistika problemləri istehsalçı və ixracatçıların qərarlarına birbaşa təsir edir. Ölkədə çay istehsalının ixrac baxımından nisbətən stabil qalması daxili istehsalın keyfiyyət və marka tanınma səviyyəsinin yüksəlməsi ilə bağlıdır. Bu isə yerli istehsalçıların bazar mövqeyini gücləndirərək gələcəkdə ixrac potensialının artırılmasına imkan yaradır.
Digər tərəfdən, çay idxalında 37,4 faiz həcm və 32,2 faiz dəyər azalma müşahidəsi qlobal təchizat zəncirlərindəki optimallaşdırma və yerli istehsalın önə çıxması ilə izah oluna bilər. Bu tendensiya həmçinin idxal xərclərinin ümumi xarici ticarət balansına təsirini azaldaraq ölkə iqtisadiyyatı üçün əlavə valyuta qənaətinə imkan yaradır. Əsasən yüksək keyfiyyətli və spesifik növ çayların idxalına üstünlük verilməsi, yerli bazarda istehlakçıların seçim imkanlarını genişləndirmək məqsədini əks etdirir.
Hesabat dövründə ölkənin ümumi xarici ticarət dövriyyəsində ixrac 23,1 faiz, idxal isə 37,2 faiz azalma göstərib. Bu göstəricilər Azərbaycanın ticarət balansında müvəqqəti tənzimlənməni, daxili istehsalın ixraca alternativ rolunu və idxalda daha səmərəli resurs paylanmasını nümayiş etdirir. Çay sektorunda isə kiçik həcmli dəyişikliklər makroiqtisadi sabitliyə ciddi təsir etməsə də, daxili istehsalçıların və idxalçılarin strateji qərarlarını formalaşdırmaq baxımından əhəmiyyətlidir.
