AZ

Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlər 9 %-ə yaxın artıb - ŞƏRH

Bu ilin ilk iki ayında Azərbaycanda əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin ümumi dəyərinin 2,53 milyard manata çatması və real ifadədə 8,9 faiz artım qeydə alınması daxili tələbin və xidmət sektorunun aktivliyinin gücləndiyini göstərir. Hüquqi şəxslərin payının 76,5 faizə yüksəlməsi isə bazarda korporativ iştirakın dominant rolunu təsdiqləyir. Orta hesabla bir nəfərin xidmətlərə xərclədiyi məbləğin artması istehlak davranışında keyfiyyət və müxtəliflik yönümlü dəyişikliklərin baş verdiyini göstərən mühüm indikator kimi çıxış edir.

Xidmət sektorundakı bu dinamika qlobal iqtisadi meyillərlə paralellik təşkil edir. Son illərdə dünya iqtisadiyyatında xidmətlərin ÜDM-də payı sürətlə genişlənir və inkişaf etmiş ölkələrdə bu göstərici artıq 70 faizdən yuxarıdır. Rəqəmsallaşma, urbanizasiya və gəlir səviyyəsinin artması xidmətlərə tələbi artıran əsas amillər kimi çıxış edir. Azərbaycanda da oxşar struktur dəyişiklikləri müşahidə olunur. Xüsusilə nəqliyyat, rabitə, turizm, ictimai iaşə və fərdi xidmətlər seqmentində artım tempi ümumi iqtisadi genişlənməni dəstəkləyən komponentə çevrilir.

Real artımın 8,9 faiz olması inflyasiya faktorundan təmizlənmiş şəkildə bazarın genişləndiyini göstərir ki, bu da statistik baxımdan daha dayanıqlı göstərici hesab olunur. Bu artım bir tərəfdən əhalinin real gəlirlərində sabitliyin qorunduğunu, digər tərəfdən isə xidmət sektorunda təklif imkanlarının genişləndiyini göstərir. Xidmətlərin əsas hissəsinin hüquqi şəxslər tərəfindən təqdim edilməsi bazarın institusionallaşma səviyyəsinin yüksəldiyini, qeyri-rəsmi fəaliyyətlərin tədricən azalaraq formal iqtisadiyyata keçdiyini göstərən siqnal kimi qiymətləndirilə bilər.

Adambaşına düşən xidmət xərclərinin artması istehlak strukturunda dəyişikliklərin daha dərinləşdiyini ortaya qoyur. Əgər əvvəlki dövrlərdə istehlak daha çox zəruri mallara yönəlirdisə, hazırda xidmətlərə ayrılan payın genişlənməsi orta gəlirli iqtisadi modellərə xas xüsusiyyətdir. Bu tendensiya beynəlxalq təcrübədə də müşahidə olunur. Məsələn, Şərqi Avropa ölkələrində iqtisadi transformasiya dövründə xidmət sektorunun payı artdıqca daxili bazar daha dayanıqlı və çevik hala gəlib.

Digər mühüm məqam xidmət sektorunun məşğulluğa təsiridir. Qlobal statistikaya əsasən, yeni yaradılan iş yerlərinin böyük hissəsi məhz xidmət sahələrinin payına düşür. Azərbaycanda da bu sektorun genişlənməsi kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına, eləcə də qeyri-neft iqtisadiyyatının diversifikasiyasına töhfə verir. Xüsusilə şəhər mərkəzlərində xidmət infrastrukturunun genişlənməsi regionlararası iqtisadi fərqlərin azalmasına da dolayı təsir göstərir.

Seçilən
13
aznews.az

1Mənbələr