İlin ilk iki ayında Azərbaycanda şəkər və şəkər əsaslı məhsulların istehsalında nəzərəçarpacaq artım qeydə alınıb. Rəsmi statistikaya əsasən, şəkər və qənd istehsalı illik müqayisədə 33,5 faiz artaraq 44,2 min tona çatıb. Eyni zamanda, şəkərli qənnadı məmulatlarının istehsalı da son bir ildə 14,1 faiz artıb. Bu artım fonunda anbar ehtiyatlarının kəskin yüksəlməsi diqqət çəkir: şəkər və qənd üzrə ehtiyatlar 9,5 dəfə, qənnadı məhsulları üzrə isə 33,1 faiz artıb. Ümumi qida sənayesində 11,4 faizlik artımın davam etməsi isə sektorun genişlənmə trayektoriyasında olduğunu göstərir.
Şəkər istehsalında bu qədər yüksək artım bir neçə iqtisadi və struktur faktorla izah oluna bilər. Qlobal bazarlarda son illərdə şəkər qiymətlərində müşahidə olunan dəyişkənlik və bəzi əsas istehsalçı ölkələrdə iqlimlə bağlı risklərin artması bir çox ölkələrdə daxili istehsalın gücləndirilməsinə səbəb olub. Bu kontekstdə Azərbaycanın istehsalı artırması həm daxili tələbatın təminatı, həm də idxal asılılığının optimallaşdırılması baxımından məntiqi addım kimi qiymətləndirilə bilər.
Digər tərəfdən, şəkərli qənnadı məmulatlarının istehsalındakı artım daxili bazarda bu məhsullara olan stabil tələbi əks etdirir. Şirniyyat məhsulları həm gündəlik istehlak, həm də mövsümi və bayram xarakterli satışlarda mühüm paya malikdir. Bu seqmentdə artım, eyni zamanda, qida sənayesində əlavə dəyər yaradan sahələrin genişləndiyini göstərir.
Bununla belə, ehtiyatların kəskin artımı bazarda təklifin tələbi üstələməsi ehtimalını gündəmə gətirir. Şəkər kimi uzunmüddətli saxlanma imkanı olan məhsullarda ehtiyatların yığılması müəyyən dövrlərdə qiymət sabitliyinin qorunması və ya gələcək tələbin öncədən qarşılanması məqsədi daşıya bilər. Lakin ehtiyatların bu qədər sürətlə artması istehsal planlamasının daha çox optimist proqnozlara əsaslandığını və ya satış kanallarında müvəqqəti ləngimələrin yarandığını da göstərə bilər.
Qlobal miqyasda isə maraqlı paralel müşahidə olunur. Bir tərəfdən, şəkər istehlakı inkişaf etməkdə olan bazarlarda artmağa davam edir, digər tərəfdən isə inkişaf etmiş ölkələrdə sağlam qidalanma trendləri səbəbindən şəkər istifadəsi məhdudlaşdırılır. Bu ziddiyyətli tendensiyalar istehsalçılar üçün yeni çağırışlar yaradır və məhsul portfellərinin diversifikasiyasını aktuallaşdırır.
