"Vaşinqtonun kursu dəyişir - Kiyevə yardım tənqid olunur, Avropaya isə açıq təzyiq artır..."
Donald Tramp ABŞ-ın Ukrayna müharibəsində iştirakını açıq şəkildə şübhə altına alıb və bildirib ki, Vaşinqton bu qarşıdurmaya ümumiyyətlə qarışmamalı idi.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Deutsche Welle" nəşri məlumat yayıb.
ABŞ-ın mövqeyi dəyişir: milyardlar və "səhv siyasət" tənqidi
Trampın sözlərinə görə, əvvəlki administrasiya Kiyevə yüz milyardlarla dollar ayırmaqla strateji səhvə yol verib. Tramp jurnalistlərə açıqlamasında xüsusilə sərt ifadələr işlədərək deyib ki, ABŞ uzaqda yerləşən bir müharibəyə böyük resurslar xərcləyib, lakin qarşılığında heç nə əldə etməyib. Onun fikrincə, bu siyasət həm iqtisadi baxımdan, həm də milli təhlükəsizlik baxımından səmərəsiz olub.
ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, ölkənin silah ehtiyatlarının əhəmiyyətli hissəsi Ukraynaya verilib və bu, Vaşinqtonu sursat istehsalını sürətləndirməyə məcbur edib. Lakin o vurğulayıb ki, hazırkı yanaşma fərqlidir: indi ABŞ silahları pulsuz deyil, kommersiya əsaslı təqdim edir və bu xərcləri əsasən Avropa qarşılayır.
Avropaya təzyiq və Hörmüz boğazı kartı
Bu açıqlamalar fonunda Trampın Avropa müttəfiqlərinə qarşı təzyiqi də açıq şəkildə hiss olunur. O, Ukraynaya silah tədarükünü məhdudlaşdırmaqla Avropanı daha geniş geosiyasi məsələlərdə, xüsusilə Hörmüz boğazı ilə bağlı əməliyyatlarda aktiv iştirak etməyə məcbur etməyə çalışır.
Məlumata görə, ABŞ və İsrailin İrana zərbələrindən sonra Tehran bu həyati əhəmiyyətli enerji marşrutunu bağlayıb. Dünya neft ixracının böyük hissəsinin keçdiyi bu yolun açılması üçün Vaşinqton NATO ölkələrindən dəstək istəyib, lakin Avropa dövlətləri buna hazır olmadıqlarını bildiriblər.
Bəziləri isə açıq şəkildə bunu "bizim müharibəmiz deyil" kimi qiymətləndirib. Bu imtinalar Trampın narazılığına səbəb olub. O, NATO çərçivəsində Ukrayna üçün silah alınmasını nəzərdə tutan proqramı dayandırmaqla hədələyib və nəticədə alyans daxilində təcili diplomatik fəallıq başlayıb.
NATO ilə gərginlik və mümkün strateji dönüş
Gərginliyin artdığı bir vaxtda Trampın NATO ilə bağlı mövqeyi də daha sərtləşir. O, hətta ABŞ-ın alyansdan çıxmasını ciddi şəkildə nəzərdən keçirdiyini bildirib. ABŞ-ın NATO-dakı nümayəndəsi Metyu Uitaker də təsdiqləyib ki, Tramp hazırda alyansla bağlı bütün istiqamətləri "yenidən qiymətləndirir". Bu isə yalnız Ukraynaya dəstək məsələsini deyil, ümumilikdə ABŞ-ın Avropa ilə təhlükəsizlik münasibətlərini sual altına qoyur.
Eyni zamanda, NATO baş katibi Mark Rütte və ABŞ dövlət katibi Marko Rubio arasında intensiv danışıqlar aparılıb. Mənbələr bildirir ki, Tramp Avropanın passivliyindən "kifayət qədər qəzəbli" olub və bu mövqe alyans daxilində yeni balans axtarışını sürətləndirib. Nəticə etibarilə, Trampın açıqlamaları göstərir ki, Vaşinqtonun Ukrayna siyasəti yalnız dəyişmir - eyni zamanda bu mövzu artıq ABŞ-Avropa münasibətlərində əsas təzyiq alətlərindən birinə çevrilir.
