Millli konsepsiyamızın fəlsəfi əsasları: azərbaycançılılıq, türklük, islamlılıq və insanlıq

ain.az, Turkstan.az portalına istinadən məlumat verir.

АМЕА Фялсяфя вя Сосиолоэийа Институтунун

Тцрк халгларынын фялсяфи фикир тарихи вя мцасир

фялсяфяси шюбясинин мцдири, дос., др. Фаиг Ялякбярли

I йазы

Сон ики яср­дя Чар­лыг-Со­вет идео­лог­ла­ры­нын рус тя­фяк­кцр­лц, рус­дил­ли эюр­мяк ис­тя­ди­йи халг­­лар­дан би­ри дя Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри ол­мусдур. Чцн­ки Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри Гаф­газ тцрк­ля­ри ара­сын­да хц­су­си чя­ки­йя са­щиб олуб Тцрк­мян­чай мц­га­ви­ля­си­ни (1828, 10 фев­рал) гя­тий­йян гя­бул ет­мя­миш, даи­ма мил­ли азад­лыг да­ва­сы апар­мыш вя юзц­нц ща­зыр­да “Иран” ад­ла­нан юл­кя­дя (яс­лин­дя Ту­ран тор­паг­ла­ры­нын мяр­кя­зи гис­мин­дя) йа­ша­йан Тцрк халг­ла­рын­дан, юзял­лик­ля Эц­ней Азяр­бай­ъан тцрк­ля­рин­дян щеч бир за­ман ай­ры ще­саб ет­мя­мисляр. Мящз Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри­нин бу тя­бии щисс вя щаг­ла­ры­ны йах­шы бил­дик­ля­ри цчцн дя, им­пе­ри­йа идео­лог­ла­ры исьал ет­дик­ля­ри Гаф­газ­да тцрк­ля­ря вя тцрк­лц­йя гар­шы аман­сыз бир са­ваш ач­мыш, он­ла­ры гей­ри-тцрк­ляр (Тцрк ол­ма­йан­лар­ла) вя гей­ри-тцрк­лцк­ля (Тцрк дцн­йа­эю­рц­шц­ня йад олан­лар­ла) явяз ет­мя­йя ча­лысмысдыр.

Шцб­щя­сиз, он­лар цчцн бу йол­да да ясас мяг­сяд, илк нюв­бя­дя Тцрк­лц­йц ис­тяр мил­лий­йят, ис­тяр­ся дя мя­дя­ний­йят, дцн­йа­эю­рцш ан­ла­мын­да вящ­ши­лик, бар­бар­лыг ки­ми гя­ля­мя вер­мяк, Ис­лам ди­ни­нин ху­ра­фат вя мюв­щу­мат­дан уза­ьа эет­мя­мя­си­ня ча­лысмаг, бу­нун­ла па­ра­лел ола­раг хрис­ти­ан­ласдыр­ма, рус­ласдыр­ма тяб­ли­ьа­ты­ны эцъ­лян­дир­мяк­ля Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри­нин мил­ли шцу­рун­да ас­си­мил­йа­си­йа про­се­си апар­маг ол­мусдур. Чар­лыгла со­вет идео­лог­ла­ры тцрк­лцк вя ис­лам­лы­ьы Гаф­газ­да, о ъцм­ля­дян Гу­зей Азяр­бай­ъан­да (йе­ри эял­мискян, бу­ра­да ъоь­ра­фи ан­лам­да ня­зяр­дя тут­ду­ьу­муз Гу­зей Азяр­бай­ъан ин­ди­ки Азяр­бай­ъан Рес­пуб­ли­ка­сы иля ей­ни­ляс­ди­рил­мя­мя­ли­дир. Яс­лин­дя бу­ра­да ня­зяр­дя ту­ту­лан Гу­зей Азяр­бай­ъан Дяр­бянд­дян Нах­чы­ва­на, йа да Иря­ва­на, Ас­та­ра­дан Тиф­ли­ся гя­дяр­ки бир ъоь­ра­фи­йа­ны яща­тя едир) тящ­риф олун­муш шя­кил­дя тяг­дим ет­мяк­ля рус тя­фяк­кцр­лц, рус­дил­ли халг йа­рат­маг ний­йя­ти эцд­мцсдцр.

Бу про­сес Чарлыг Ру­си­йа­сы дюв­рцн­дя басла­мыш вя Со­вет Русийа­сы дюв­рцн­дя ися да­вам ет­ди­рил­мисдир. Бе­ля ки, Чар­лыг дюв­рцн­дя Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­­ля­ри­ни яв­вял­ъя “та­тар” ад­лан­ды­рыб онун ди­ли­нин, ядя­бий­­йа­ты­нын, та­ри­хи­нин “йа­ран­ма”сы­нын “гай­ьы­сы”на га­лан рус идео­лог­лар (А.О. Чернйайевски, Н.И.Илмински вя б.) “рус-та­тар мяк­тяб­­ля­ри”ндя хей­ли дя­ря­ъя­дя рус­дил­ли зи­йа­лы кцт­ля­нин фор­ма­лас­ма­сы­на на­ил ола бил­мисдир.[1] Ар­тыг ХЫХ яс­рин икин­ъи йа­ры­сын­дан басла­йа­раг “Рус-та­­тар мяк­­тяб­­­ля­­ри”нин, Чар­­лыг уни­­вер­­си­­тет­­ля­­ри­­нин мя­­зун­­­ла­­ры­­­нын хей­­ли бир гис­­ми юзц­­нц вя тям­­сил олун­­ду­­ьу ъя­­мий­­йя­­тин эя­­ля­­ъя­­йи­­ни “Бю­­йцк Ру­­си­­йа”да эюр­­мя­­йя бас­ла­­мыс­дыр. “Бю­­йцк Русийа” мя­­дя­­ний­­­йя­­ти­­нин тя­­си­­ри ал­­тын­­да фор­­ма­­ла­­шан рус­­дил­­ли, рус тя­­фяк­­кцр­­лц зи­­йа­­лы­­ларын бюйцк гысми дя Азярбайъан Атябяйляри, Елханиляр, Бащарлылар, Ба­­йан­­дыр­­лы­­лар, Ся­­фя­­ви­­ляр, Яф­­шар­­лар дюв­­рцн­­дя­­ки ва­­щид дюв­­лят вя мил­­ли мян­­су­­бий­­йят бц­­тцн­­­лц­­йц­­нц бир кянара гойуб, бунун йериня Ру­­си­­йа­­йа мц­­на­­си­­бят­­дя баьлылыг щисс­­ля­­рини тяблиь едирдиляр. Мящз бунун нятиъяси олараг ХЫХ яс­­рин со­­ну, ХХ яс­­рин яв­­вял­­­ля­­рин­­дя Азяр­­бай­­ъан Тцрк зи­­йа­­лы­­ла­­рындан бир гисминдя (М.Яз­­­из­­бя­­йов, С.М.Яфян­­­ди­­­йев, Н.Ня­­ри­­ма­­нов, Я.Га­­ра­­йев, Р.Ахун­­дов вя б.) ня олур­­са ол­­сун “Бю­­йцк Ру­­си­­йа” иля бир йердя олмаг, ондан ай­­рыл­­­ма­­маг дц­­шцн­­ъя­­си вар иди.[2]

Доь­­ру­­дур, чар Ру­­си­­йа­­сы дюв­­рцн­­дя бу про­­сес им­­пе­­ри­­йа­­ны бц­­рц­­йян ин­­ги­­лаб­­лар­­ла, даща сонра да онун да­­ьыл­­ма­­сы иля (1917) йа­­рым­­чыг гал­­ды вя Гаф­­газ тцрк­­­ля­­ри, о ъцм­­ля­­дян Гу­­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри Га­ъар­лар­ла Ос­ман­лы­­ла­ра мц­на­си­бят­дя тя­бии мил­ли-ди­ни щисс­ля­ри­ни яса­сян сах­ла­йа бил­мисди­ляр. Щяр щал­да ХЫХ яс­рин со­ну, ХХ яс­рин яв­вял­ля­рин­дя Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри­нин, онун зи­йа­лы­ла­ры­нын чо­ху­нун (Я.Щц­сейн­за­дя, Я.Аьа­оь­лу, М.Я.Ря­сул­за­дя, Щ.Ъа­вид, М.Ща­ди вя б.) ясас фяа­лий­йят даи­ря­си вя дцн­йа­эю­рц­шц Ба­кы, Эян­ъя, Тиф­лис­дян сон­ра йа Тещ­ран вя Тяб­риз, йа да Ис­тан­бул­ла баь­лы ол­мусдур. Ъя­ми ики иля йа­хын юмцр сц­рян Азяр­бай­ъан Ъцм­щу­рий­йя­ти дя Тцрк дцн­йа­эю­рц­шцнцн, Тцркчцлцк шцурунун мящ­су­лу иди. Бу о гя­дяр тя­бии иди ки, Азярбай­ъан Ъцмщурий­йятинин гуруъусу, милли идеолог, философ-мцтяфяк­кир Мящяммяд Ямин Ря­сул­за­дя­нин тяб­рин­ъя де­сяк, 1828-ъи ил исьа­лын­дан сон­ра йе­ни­дян “ис­тиг­ла­лын да­ды”ны эюр­мцш Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри­ цчцн “истиглал фикри юлмямишдир”.[3] Бу анламда Со­вет Ру­си­йа­сы­нын 71 ил­лик мцс­тям­ля­­кя­чи­лик дюв­рцн­дя Гузей Азяр­байъан тцркляринин апардыьы Мил­ли аз­­ад­­лыг щя­ря­ка­тында, ики ил­лик мцс­­тя­гил­ли­йин ай­ры­ъа дя­йя­ри вя йе­ри вар иди.

Ан­ъаг ону да унут­маг ол­маз ки, Со­вет Ру­си­йа­сы­­нын 71 ил­лик мцс­тям­ля­кя­чи­ли­йи чар Ру­си­йа­сы­нын мцс­тям­ля­кя­­чи­ли­йин­дян да­ща аь­ры­лы, сярт ол­мусду. Садяъя, Со­вет-Рус идео­лог­ла­ры Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри иля баь­лы Чар­лыг Ру­си­йа­сы­нын йа­рым­чыг гой­ма­ьа мяъ­бур ол­ду­ьу рус­дил­ли, рус тя­фяк­кцр­лц халг фор­ма­ласдыр­маг си­йа­ся­ти­ни эе­ниш миг­йас­да бир гя­дяр эеъ, йя­ни 27 ап­рел ишьалындан дяр­щал сон­ра де­йил, яса­сян 1930-ъу ил­ля­рин ор­та­ла­рын­дан ети­ба­рян басла­ды. Бу­на ся­бяб дя аша­ьы­да да­ща эе­ниш шя­кил­дя гейд ет­ди­йи­миз ки­ми, марк­сист-ле­нин­чи Ста­лин прин­сип­ля­ри­нин там фор­ма­ласма­ма­сы вя нис­би мцс­тя­гил­ли­йин фял­ся­фя са­щя­син­дя дя щюкм сцр­мя­си иди. Яс­лин­дя бу “нис­би мцс­тя­гил­лик” да­ща чох марк­сизм-ленинизмин тяб­ли­ьин­дя “саь вя сол оп­пор­ту­нист­ляр”ин ол­ма­сы, Со­вет про­ле­та­риа­ты­нын ма­щий­йя­ти­нин там дя­гиг­лясмя­мя­си, мил­ли мя­дя­ний­йят­ля со­сиа­лист-рус мя­дя­ний­йят ара­сын­да­кы зид­дий­йят­ля­рин щя­ля дя гал­ма­сы иди. Она эю­ря дя, реп­рес­си­йа­йа­гя­дяр­ки дювр­дя (1920-1936) “нис­би мцс­тя­гил­­лик”дян ис­ти­фа­дя едян фял­ся­фя­чи­ляр дя фял­ся­фя­нин ясас проб­лем­ля­рин­дя, ей­ни за­ман­да со­си­ал фял­ся­фя­йя (ъя­мий­йят, мил­лят, шях­сий­йят, ет­нос вя с.) аид мя­ся­ля­ляр­дя ис­тяр-ис­тя­мяз фярг­ли мц­ла­щи­зя­­ляр­ля чы­хыш едир­ди­ляр. Реп­рес­­си­йа­йа­гя­дяр­ки дювр­дя кос­мо­по­ли­тиз­мя йу­вар­лан­ма да, “кющ­ня” вя “йе­ни” ня­сил ара­сын­да эе­дян мц­ба­ри­зя дя мящз “нис­би мцс­тя­гил­лик” дюв­рц­нцн мящ­сул­ла­ры иди. Биз­ъя, Со­вет Ру­си­йа­сын­да, о ъцм­ля­дян Гу­зей Азяр­бай­ъан­да аз-чох юзцнямяхсус, фяргли фял­ся­фи мц­лащ­­и­зя­­ля­рин 1920-1936-ъы ил­ляр ара­сын­да ор­та­йа чых­ма­сы­нын кю­кц­нц мящз “нис­би мцс­тя­гил­лик”ля изащ ет­мяк олар. Ан­ъаг реп­рес­си­йа­нын сярт­ляс­мя­си вя Ста­лин прин­сип­ля­ри­нин эер­чяк­­лясмя­си иля бц­тцн им­пе­ри­йа­да, о ъцм­ля­дян Гузей Азяр­бай­­ъа­н­да да фял­ся­фи ещ­кам­лар гя­ти­лясди.

Илк дювр­ляр­дя Гу­зей Азяр­бай­ъан­да тцрк­лц­йцн цс­тц­ня ясас­лы шя­кил­дя эе­дя бил­мя­йян Со­вет Ру­си­йа­сы­нын чох кеч­мя­дян Чар­лыг­дан да сярт фор­ма­да тцрк­сцз­лясдир­мя си­йа­ся­ти­ня бас­ла­­ма­сы эюз­ля­ни­лян иди. Со­вет-Рус идео­лог­ла­ры­нын тцрк­сцз­лясдир­мя си­йа­­ся­ти­нин яса­сын­да минил­лик­ляр бо­йу Тцрк дцн­йа­эю­рц­шц­нцн да­шы­йы­ъы­сы олан, цс­тя­лик ясас нц­вя­дян зор­ла ай­ры йа­ша­­ма­ьа мяъ­бур еди­лян Гаф­газ тцрк­ля­ри­нин, Гу­зей Азяр­бай­ъан тцрк­ля­ри­нин мил­ли вар­лы­ьы­нын цс­тцн­дян хятт чя­ки­либ йе­ни рус­дил­ли, рус тя­фяк­кцр­лц “халг” йа­рат­маг иди.[4] Эу­йа, Чар­лыг Руси­йа­сы­нын исьа­лын­дан сон­ра, хц­су­си­ля дя ХЫХ яс­рин икин­ъи йа­ры­сын­да фор­ма­ла­шан “Азяр­бай­ъан­лы” ад­лы “халг” Тцрк ди­лин­дя да­нысса да Тцрк де­йил­миш, са­дя­ъя “тцрк­дил­ли” имиш, цс­тя­лик бу “тцрк­дил­ли халг” йа­ры Гаф­газ­дил­ли­дян, йа­ры Иран­дил­ли­дян иба­рят олуб ХЫ яср­дя Сял­ъуг­ла­рын Ор­та Аси­йа­дан Азяр­бай­ъа­на щяр­би йц­рцсля­ри ня­ти­ъя­син­дя зор­ла тцрк­ля­шиб­ляр­миш! Со­вет-Рус идео­лог­ла­ры ид­диа едир­ди­ляр ки, Ъцм­щу­рий­йя­тя гя­дяр вя Ъцм­щу­рий­­йят дюв­рцн­дя тцрк­лцк­дян вя ис­лам­лыг­дан йа­зан­лар ися йа си­йа­си ъя­щят­­дян зя­иф олан­лар, йа да Тцр­ки­йя­нин ъа­сус­ла­ры, аэент­ля­ри ро­лун­да чы­хыш едян­ляр олуб­лар.

Бц­тцн бун­лар­ла йа­на­шы рус­дил­ли, рус тя­фяк­кцр­лц ет­мяк ис­тя­дик­ля­ри хал­гын тар­­и­хи­­нин, ядя­бий­йа­ты­нын, фял­ся­фя­си­нин йа­зыл­ма­сы да ла­зым иди ки, о за­ман мцм­кцн ол­ду­ьу гя­дяр ону Тцрк ким­ли­йин­дян, Тцрк дцн­йа­­эю­рц­шцн­дян узаг тут­ма­ьа ча­лы­шан Со­вет-Рус идео­лог­­ла­ры аьыла­сыь­маз, ре­ал­лы­ьа гя­тий­йян уй­ьун эял­мя­йян мц­ла­щи­зя­­ля­ри, уй­дур­­ма­­­ла­ры щя­мин са­щя­ля­ря аид ки­таб­лар­да эер­чяк­лик ки­ми гя­ля­мя вер­мисляр. Мя­ся­лян, Со­вет­ляр Бир­ли­йи дюв­рцн­дя йа­зыл­мыш цч ъилд­лик “Азяр­бай­ъан та­ри­хи”ндя Ба­бяк, Шащ Ис­ма­йыл, Фц­зу­ли, Ня­си­ми­ вя диэяр бюйцк шяхсиййятлярин мил­ли ким­лик­ля­ри “азяр­­бай­­ъан­лы”, дил­ля­ри “Азяр­бай­ъан ди­ли” ки­ми тяг­дим олу­нур, ей­ни за­ман­да Ы Шащ Аб­бас Ся­фя­ви, На­дир шащ Яф­шар, Аьа Мящ­­ям­мяд шащ Га­ъар “иран­лы” ад­лан­ды­ры­лыб дцсмян елан еди­лир, Азярбайъан Ъцм­­щу­рий­­йя­тинин гу­ру­ъу­су, дюв­лят басчы­сы Мящяммяд Ямин Ря­сул­за­дя­ вя ди­эяр Ъцмщуриййят лидерляриня щяр ъц­р бющ­тан­лар аты­лыр­ды.[5]

Бур­ада ясас мяг­сяд Гу­зей Азяр­бай­ъан хал­гын­да, онун иъ­ти­маи-фял­ся­фи фик­рин­дя тцрк­лцк шцу­ру­ну та­ма­ми­ля сы­ра­дан чы­ха­рыб, онун йе­ри­ня Со­вет Ру­си­йа­сы им­пе­ри­йа­сы­нын ма­раг­ла­ры­на та­ма­ми­ля ъа­ваб ве­рян рус­дил­ли, рус тя­фяк­кцр­лц бир халг фор­ма­ласдыр­маг иди. Бу ба­хым­дан Со­вет-Рус иде­о­­лог­­ла­ры Ъцм­щу­рий­йят ли­дер­ля­ри­нин, хц­су­си­ля дя онун гу­ру­ъу­су М.Я.Ря­сул­­за­дя­­нин йе­ни Тцрк дюв­ля­ти­ня вер­ди­йи “Азяр­бай­­ъан” ады­ны та­ма­ми­ля фярг­ли бир гя­ли­бя са­лыб бир тя­ряф­дян Тцрк дцн­йа­­эю­рц­шцн­дян, Тцрк ким­ли­йин­дян (Тцрк халг­ла­рын­дан) ай­ы­рыр, ди­эяр тя­ряф­­дян ися ону Ру­си­йа­йа да­ща йа­хын­­ласды­рыб да­и­­ми бир ва­сал­лыг, мцс­тям­­ля­кя­чи­лик ща­лы­на эя­тир­мя­йя ча­лы­шыр­­ды­­лар. Бу­нун цчцн дя йал­ныз Тцрк тя­фяк­кцр­лц, Тцрк ким­лик­ли ин­сан­ла­ры реп­рес­си­йа ет­мяк­ля, йа да юл­кя­дян ди­дяр­эин сал­ма­ьа на­ил ол­маг­ла ки­фа­йят­лян­мир, ей­ни за­ман­да рус­дил­ли ор­та мяк­тяб­ля­рин (али мяк­тяб­ляр­дя дя ей­ни­ля), йа да бюл­мя­ля­рин са­йы­ны сц­рят­ля чо­хал­дыр, рус тя­фяк­кцр­лц зи­йа­лы­ла­ра гай­ьы эюс­тя­рир­ди­ляр. Со­вет-Рус идео­лог­ла­ры еля бир шя­ра­ит йа­ра­дыр­ды­лар ки, Гу­зей Азяр­бай­ъан хал­гы­­нын, онун га­баг­ъыл ин­сан­­ла­ры­нын дцн­йа­­эю­рц­шц ан­ъаг Совет-Рус сийа­ся­ти, Совет-Рус мя­дя­ний­йя­ти иля баь­лы ол­сун, юз­ля­ри­ни рус­ла­ра даима боръ­лу щисс ет­син­ляр.

[1]Şeyxzamanlı Nağı. Azərbaycan istiqlal mücadiləsi xatirələri. Bakı, “Azərbaycan” nəşriyyatı, 1997, s.27-28

[2] Ələkbərov F.Q. Milli ideologiya prob­le­mi­nə tarixi-fəlsəfi baxış. II hissə. Bakı, “Təknur”, 2014, s.107

[3] Rəsulzadə M.Ə. Əsrimizin Səyavuşu, Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatı, Çağdaş Azərbaycan tarixi. Bakı, Gənclik, 1991, s.54-55, 110-111

[4] Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə, IV cild (XIX əsr). Bakı, “Elm”, 2007, s.331-332

[5] Azərbaycan tarixi. Üç cilddə. 3-cü cild. Bakı, “Elm” nəşr., 1973, s.29-30, 151-172

OXŞAR XƏBƏRLƏR

Ruh Saklarının və Tuva diyarının Göy Türk uluslarının Vətəni

14:10

Makedoniya Yazıçılar Birliyinin sədri Zivko Grozdanoski: “Cəmiyyət qlobal miqyasda alov içindədir"

12:01

Dədəlik və Türk ruhunun irəliyə aparan işığı

11:38

Türk xalqlarının əlifba və ədəbi dil birliyinə yeni töhfə

11:25

1918-ci ilin qanlı Mart soyqırımı

10:26

TDT-nin təkamülündə Bakının rolu

6 Aprel 13:23

Kəlbəcərin ağrılı yaddaşı: Unudulmayan faciələr və qəhrəmanlıq nümunələri

2 Aprel 16:04

Müharibə və mədəniyyət: görünən və görünməyən reallıqların dialektikası

2 Aprel 11:23

OZARBAYJONGA

31 Mart 18:04

Şirin bir uşaqlıq xatirəmdən boylanan Rasim Balayev...

30 Mart 17:26

“31 Mart sadəcə xalqın faciəsi yox, həm də milli ayıqlığa çağırış rəmzidir" - Fazil Mustafa

30 Mart 14:24

Türk Dünyası Naşirlər Birliyi qurulmalıdır

29 Mart 18:51

Çingiz Əlioğlu barədə fəza düşüncələri

29 Mart 17:21

Dövlətin təhlükəsizliyi – millətin sarsılmaz dayağıdır

28 Mart 12:53

Vətən qadının başına gətirilmiş ən böyük bəladır

24 Mart 14:19

Susan səslər, danışan baxışlar

24 Mart 13:40

Milli kimliyimizdə dilimizin rolu: Azərbaycan dilinin mədəniyyət missiyası - Araşdırma

22 Mart 14:42

Bayramda qazanan bizneslərin sirri

22 Mart 12:57

REKLAM SAHƏSİ

MANŞET XƏBƏRLƏRİ

Azərbaycanda iş günləri qısaldıla bilər - QANUNVERİCİLİK

12:48

Azərbaycanda baş örtüyünün qadağan ediləcəyi xəbəri ilə bağlı AÇIQLAMA

12:29

Saleh Məmmədov 1 milyard mənimsəyib? - VİDEO

12:23

Bakıda söküntü başladı: ilk olaraq bu evlər yox ediləcək

12:19

Bu nazirlikdə 8 milyon manat əsassız ödəniş aşkar edilib

10:39

Valyuta dəyişmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ: BAHALAŞDI

09:30

SON XƏBƏRLƏR

Ruh Saklarının və Tuva diyarının Göy Türk uluslarının Vətəni

14:10

Tramp “istədik, vermədilər” dedi, vidalaşdı – Bəyanat Avropanın taleyini dəyişəcək

13:56

Mustafa Ceceli və İbrahim Çelikkolun da olduğu 9 məşhur saxlanıldı

13:39

“Dünən oğlumun 27 yaşı oldu, hələ də işsizdir” – Səyyad Arana irad

13:34

Şok İddia: Rusiya İrana İsrailin enerji hədəflərini verib

13:27

Rusiya-Ukrayna müharibəsində daha bir azərbaycanlı ölüb - FOTO

13:25

Tehran dinc sakinləri Trampın “vuracam” dediyi yerlərə yığır

13:15

Sabah 23 dərəcə isti olacaq

13:10

Ukrayna əraziləri geri qaytarır, Rusiya zəifləyir...

13:07

Azərbaycanın Xalq yazıçısı fəxri professor seçildi

13:00

Azərbaycanda iş günləri qısaldıla bilər - QANUNVERİCİLİK

12:48

“Evi 13 ildir almışam: Kollektor üzərində tikildiyini bilmirdim” - VİDEO

12:44

Osman Həmdi Bəyin tarixi əsəri rekord qiymətə satıldı

12:40

Azərbaycanda baş örtüyünün qadağan ediləcəyi xəbəri ilə bağlı AÇIQLAMA

12:29

Saleh Məmmədov 1 milyard mənimsəyib? - VİDEO

12:23

Bakıda söküntü başladı: ilk olaraq bu evlər yox ediləcək

12:19

ABŞ senatoru: Arkanzasdakı briqadamız Yaxın Şərqə gedir

12:03

Makedoniya Yazıçılar Birliyinin sədri Zivko Grozdanoski: “Cəmiyyət qlobal miqyasda alov içindədir"

12:01

Şadlıq sarayında saxta araqlar verilirmiş - FOTOLAR

11:58

Xocavəndə 33 ailə KÖÇDÜ

11:40

Dədəlik və Türk ruhunun irəliyə aparan işığı

11:38

Maaşlar artsa da, xərclər niyə azalmır?

11:31

İranda tarixi Azərbaycan şəhərləri də hədəfdə – hücumlar başladı

11:27

Türk xalqlarının əlifba və ədəbi dil birliyinə yeni töhfə

11:25

Putinin Azərbaycanla bağlı planı məhv oldu - Səfəryan

11:19

Rusiya: Vəziyyət sürətlə pisləşir

10:57

Məzar üçün icarə haqqı? - VİDEO

10:57

Kim Çenin səssiz strategiyası: İrandan uzaqlaşıb Vaşinqtonla yaxınlaşır?

10:49

Bir alim tanıyırdım - (professor Xeyrulla Məmmədovun ömür və elm dünyası)

10:48

Un istehsalçılarının topdansatış qiymətləri açıqlandı

10:45

Axios: Danışıqlarda irəliləyiş olarsa, Tramp hücumları təxirə salacaq

10:42

Bu nazirlikdə 8 milyon manat əsassız ödəniş aşkar edilib

10:39

1918-ci ilin qanlı Mart soyqırımı

10:26

İran dünyanın ən böyük zavodlarından birini vurdu - VİDEO

10:21

"İranı fəlakətə aparırsınız" - Pezeşkiandan SEPAH-a

10:12

Millli konsepsiyamızın fəlsəfi əsasları: azərbaycançılılıq, türklük, islamlılıq və insanlıq

10:11

Hindistan–Azərbaycan yaxınlaşması: diplomatik normallaşma, yoxsa Pakistan faktoruna qarşı strateji balans

09:59

Ölməyin qadağan olduğu şəhər: Burada cəsədlər çürümür

09:48

Valyuta dəyişmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ: BAHALAŞDI

09:30

Xameneinin YERİ VƏ DURUMU

09:26

Daha çox xəbər

Bütün xəbərlər

ÇOX OXUNANLAR

Sarkisyan Azərbaycanla müharibə ehtimallarına cavab verdi

25 Mart 15:40

İranı indi tərk edə bilərik: Nəyi götürmək istərdim?

6 Aprel 22:32

Ölkədə yeni maaş modeli: pensiyaya da təsir edəcək

20 Mart 13:51

Tehrandan Bakıya yeni siqnal: Hücumun “səbəbi” heyrətləndirdi

7 Mart 17:56

Rayonlarda pensiyalar bu tarixdə veriləcək

7 Mart 21:00

“Sənin kimi sağa-sola, onun-bunun ərinə...” - Bloger Səidə Bəkirqızı barədə

12 Mart 17:18

Hamı təqaüdləri eyni vaxtda alacaq - AÇIQLAMA

12 Mart 09:30

General: 1500 əsgər, 17 tankla Tərtərə hücuma keçdilər - VİDEO

25 Mart 22:37

Marketlərdə satılan düyü saxtadır? - Plastik düyünü necə tanıyaq

11 Mart 17:50

Bakıda 60 manata əl enerjisi ilə "müalicə" - "Bİ ES VİP"də qalmaqallı görüntülər (VİDEO)

11 Mart 13:16

İlham Əliyevdən 8 Martla bağlı paylaşım - FOTO

7 Mart 22:50

Bir sevgi şeiri necə oldu ki, müharibə şeiri adını qazandı?

7 Mart 18:14

“Müsyö Jordanın Qarabağ Sərgüzəştləri” tamaşasının BAKI premyerası gerçəkləşib

7 Mart 17:41

Azərbaycan–Türkiyə Qardaşlığı: Tarixin dərinliklərindən gələn ilahi bağ

8 Mart 15:18

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün ain.az saytını izləyin.

• Fəlsəfə
• Azərbaycançılıq
• Türklük
• İnsanlıq
• İslamlılıq