Prezidentin Gürcüstan səfərinin strateji çəkisi, Tbilisidə cızılan yeni geosiyasi xəritə və yeni regional düzənin memarı rolunda çıxış edən Bakı
“Prezident İlham Əliyevin Gürcüstana son dövlət səfəri yalnız Bakı–Tbilisi münasibətlərinin növbəti diplomatik mərhələsi deyil. Bu səfər, əslində, Cənubi Qafqazda yeni siyasi reallığın, Avrasiya məkanında yeni güc balansının və əməkdaşlıq üzərində qurulan alternativ regional modelin nümayişidir”.
Bunu Ölkə.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin deputatı Fəzail İbrahimli deyib.
Deputat bildirib ki, Tbilisidə səslənən mesajlar göstərdi ki, Azərbaycan artıq təkcə enerji ixracatçısı və tranzit ölkə deyil, qlobal proseslərə təsir edən, sülh gündəliyi formalaşdıran və Avrasiyada alternativ geosiyasi platforma yaradan aktora çevrilib:
Tarixi səfərin siyasi mahiyyəti: Bakı–Tbilisi xəttindən Avrasiya inteqrasiyasına
“Bu gün dünyada klassik təhlükəsizlik arxitekturası ciddi sarsıntı yaşayır. Yaxın Şərqdə müharibə riskləri, Avropada təhlükəsizlik boşluqları, Qara dəniz hövzəsində geosiyasi rəqabət və Mərkəzi Asiyadan Avropaya yeni ticarət marşrutları uğrunda mübarizə Cənubi Qafqazın rolunu kəskin artırıb.
Məhz belə bir vaxtda Prezident İlham Əliyevin Tbilisi səfəri göstərdi ki, Azərbaycan və Gürcüstan Orta Dəhliz, enerji təhlükəsizliyi və regional sülh gündəliyinin əsas siyasi dirəyidir. Dövlət başçısının “Azərbaycan və Gürcüstan hər zaman olduğu kimi bir yerdədir” mesajı əslində Avrasiyanın yeni logistika-siyasi xəttinin fəlsəfəsini ifadə edir.
Bu xətt Xəzərdən Qara dənizə, Mərkəzi Asiyadan Avropaya, Bakıdan Tbilisi və Ankaraya uzanan strateji inteqrasiya platformasıdır.
Qlobal qeyri-sabitlik fonunda Azərbaycanın alternativ güc rolu
Səfərin ən mühüm tarixi tərəfi Azərbaycanın regionda alternativ sabitlik gücü kimi çıxış etməsidir.
Dünyanın müxtəlif bölgələrində müharibə, qarşıdurma və enerji böhranları dərinləşdiyi vaxtda Bakı enerji təhlükəsizliyi yaradır, nəqliyyat marşrutları açır, sülh platformaları formalaşdırır, qonşular arasında etimad körpüsü qurur.
Bu baxımdan Gürcüstan səfəri Azərbaycanın təkcə milli maraqlarını deyil, Avrasiya boyunca çoxtərəfli əməkdaşlıq modelini gücləndirən siyasi addımdır. Xüsusilə son aylarda Azərbaycan–AB və ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq xəttinin genişlənməsi fonunda Bakı artıq Qərb, Türk dünyası və Mərkəzi Asiya arasında çevik diplomatik mərkəz rolunu oynayır”.
Cənubi Qafqazda sülh: səfərin tarixi missiyası
Deputat əlavə edib ki, Prezident İlham Əliyevin səfərinin ən mühüm siyasi-tarixi missiyası Cənubi Qafqazın müharibə zonasından əməkdaşlıq məkanına keçidini sürətləndirməsidir:
“Tbilisidə həm Gürcüstan rəhbərliyi, həm də Azərbaycan tərəfi açıq şəkildə vurğuladı ki, region yeni mərhələyə daxil olur. Bu mərhələnin əsas elementləri:
Azərbaycan–Ermənistan sülh prosesinin dəstəklənməsi iqtisadi inteqrasiya, ticarət üzərindən etimadın bərpası, bölgədaxili problemlərin məhz region ölkələri tərəfindən həllidir. Bu yanaşma Azərbaycanı sadəcə qalib dövlət kimi deyil, sülhü siyasi layihəyə çevirən məsul regional güc kimi təqdim edir.
Orta Dəhliz və Avrasiya: Azərbaycanın strateji qovşaq missiyası
Səfərin geoiqtisadi mahiyyəti daha dərindir. Orta Dəhliz bu gün sadəcə nəqliyyat xətti deyil, Avrasiyanın yeni iqtisadi-siyasi arteriyasıdır.
Azərbaycan və Gürcüstan Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) neft kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Qara dəniz bağlantıları, rəqəmsal və yaşıl enerji layihələri üzərindən yeni geoiqtisadi arxitektura qurur. Bu isə Azərbaycanın rolunu alternativ marşrutlar, alternativ enerji təminatı və alternativ siyasi tərəfdaşlıq modeli kimi daha da gücləndirir. Qlobal ticarət yollarının yenidən şəkilləndiyi indiki dövrdə Bakı–Tbilisi xətti Avrasiya üçün vazkeçilməz damar statusu qazanır”.
Səfərin siyasi-tarixi nəticəsinə toxunan millət vəkili bildirib ki, bu yeni Qafqaz modelinin quurlmasına xidmət edir. “ Bu səfərin əsas siyasi-tarixi əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan regionun sabitlik istehsalçısı, enerji təhlükəsizliyinin təminatçısı, Orta Dəhlizin əsas memarı, sülh gündəliyinin aparıcı aktoru, Avrasiyada alternativ güc mərkəzi kimi çıxış edir. Başqa sözlə, Prezident İlham Əliyevin Gürcüstan səfəri Cənubi Qafqazın gələcəyinin xarici müdaxilə deyil, region ölkələrinin qarşılıqlı maraqları əsasında formalaşacağının siyasi başlanğıcıdır.
Prezident İlham Əliyevin Gürcüstana dövlət səfəri günümüzün qlobal və regional prosesləri fonunda tarixi əhəmiyyət daşıyan geosiyasi hadisədir. Bu səfər Azərbaycanın artan diplomatik çəkisini, Avrasiya miqyasında alternativ güc rolunu və sülh üzərindən qurulan yeni regional modelini bir daha ortaya qoydu.
Ən vacib nəticə budur: Azərbaycan artıq yalnız regionun deyil, Avrasiya əməkdaşlıq sisteminin siyasi istiqamətini müəyyən edən əsas aktorlardan biridir. Tbilisi səfəri də məhz bu yeni mərhələnin siyasi simvoluna çevrildi”.
Mürtəza
