Ukrayna yalnız dəstəyə ehtiyacı olan ölkə kimi deyil, ABŞ və digər müttəfiqlər üçün strateji imkan kimi qiymətləndirilməlidir...
Poliqon xəbər verir ki, bu nəticəyə The Hill nəşrində Avropa Siyasəti Təhlili Mərkəzinin Transatlantik müdafiə və təhlükəsizlik proqramının qeyri-rezident tədqiqatçısı İlya Timçenko gəlib.
Müəllif qeyd edir ki, Ukraynanın "problem" kimi qəbul edilməsi onun iqtisadi və geosiyasi potensialını məhdudlaşdırır. Vaşinqtonda və Qərb paytaxtlarında hələ də Ukrayna daha çox Rusiya ilə Avropa arasında "bufer zona" kimi dəyərləndirilir, müstəqil texnologiya, təhlükəsizlik və iqtisadi inkişaf mənbəyi kimi deyil. Bu yanaşma investisiyaların azalmasına və əməkdaşlığın ləngiməsinə səbəb olur.
Məqalədə Ukraynanın müdafiə sektoruna xüsusi diqqət ayrılır. Müharibə fonunda ölkədə yüzlərlə şirkəti əhatə edən geniş pilotsuz aparat istehsalçıları və müdafiə startapları ekosistemi formalaşıb. Ukrayna qısa müddətdə yalnız dronların kütləvi istehsalını qurmayıb, həm də pilotsuz təhdidlərə qarşı mübarizədə unikal təcrübə toplayıb. Bu təcrübə artıq xarici tərəfdaşların marağına səbəb olur.
Nümunə kimi ABŞ-da keçirilən sərgidə Ukraynanın özəl müdafiə sektorunun fəallığı göstərilir. Ukraynalı sənaye nümayəndələri amerikalı qanunvericilərin və investorların diqqətini cəlb etməyə çalışıblar. Siyasi dəyişkənliyə baxmayaraq, ABŞ cəmiyyətində və Konqresdə Ukraynaya dəstəyin iki partiya tərəfindən dəstəkləndiyi vurğulanır.
Eyni zamanda müəllif Rusiyanın təbliğat təsirinə də diqqət çəkir. Bu təbliğat Ukraynanı korrupsiya və idarəetmə problemləri ilə üzləşən ölkə kimi təqdim etməyə çalışır. Belə narrativlər investorların ehtiyatlı davranmasına və birbaşa xarici investisiyaların aşağı səviyyədə qalmasına səbəb olur.
Məqalədə islahat məsələlərinə də toxunulur. Qeyd edilir ki, tərəfdaşlar tez-tez yardımı islahatlarla şərtləndirir, lakin bu yanaşma bəzən qərarların gecikməsinə gətirib çıxarır. Bunun əvəzinə antikorrupsiya institutlarının gücləndirilməsi, məhkəmə sisteminin islahı və dövlət idarəçiliyində şəffaflığın artırılması kimi sistemli dəyişikliklərə diqqət yetirilməsi təklif olunur.
Müəllifin fikrincə, etibarlı hüquqi mühitin yaradılması investor risklərini azalda və sahibkarlığın inkişafını stimullaşdıra bilər. Əsas amillər sırasında əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunması və kapitala çıxış da qeyd olunur.
Timçenko vurğulayır ki, Ukrayna müharibə şəraitində belə iqtisadi dayanıqlıq nümayiş etdirir. 2024-cü ildə ölkənin ÜDM-i təxminən 2,9% artaraq 190,7 milyard dollara çatıb. Ukrayna həmçinin günəbaxan yağı ixracında dünya liderlərindən biri olaraq qalır və Avropa İttifaqı bazarının təchizatında mühüm rol oynayır.
Geosiyasi baxımdan Ukrayna yalnız "saxlayıcı xətt" deyil, həm də sabitlik və təhlükəsizlik ixracatçısına çevrilə bilər.
Məqalədə ölkənin insan və iqtisadi potensialı da vurğulanır. Ukraynanın ərazisi təxminən 233 min kvadrat mil (Texas ştatına yaxın ölçüdədir), əhalisi isə Avropanın ən böyük ölkələri ilə müqayisədə daha azdır ki, bu da effektiv islahatlar və investisiyalar halında inkişaf üçün imkanlar yaradır.
Sonda müəllif bildirir ki, Ukraynanın potensialının nəzərə alınmaması ABŞ və müttəfiqləri üçün itirilmiş imkanlara səbəb ola bilər. Əksinə, aktiv əməkdaşlıq Qərbin qlobal rəqabətdə, xüsusilə texnoloji və iqtisadi sahələrdə mövqelərini gücləndirə bilər.
Poliqon.info
