Milyardlarla istifadəçisi olan “Facebook” və “Instagram”ın kölgəsində qalan, yalnız xüsusi auditoriya üçün nəzərdə tutulmuş məhdud sosial platformalar rəqəmsal elitizmin yeni mərkəzinə çevrilir.
Sosial şəbəkələrin kütləviləşdiyi bir dövrdə bəzi platformalar bilərəkdən istifadəçi sayını məhdudlaşdıraraq eksklüzivlik siyasəti yürüdürlər. AzPost xəbər verir ki, bu tip şəbəkələr hər kəs üçün əlçatan deyil və onlara daxil olmaq üçün ya yüksək varidat, ya da xüsusi dəvətnamə tələb olunur. Ekspert və “The Social Leap” kitabının müəllifi Uilyam von Hippel qeyd edir ki, insanın sosial iyerarxiyada öz yerini möhkəmləndirmə istəyi rəqəmsal dünyada bu cür qapalı icmaların yaranmasını zəruri edir.
Hazırda dünyanın ən qapalı və az istifadə olunan sosial şəbəkələrindən biri “Raya” hesab olunur. “Yalnız məşhurlar üçün Tinder” kimi tanınan bu platformaya qəbul edilmək üçün xüsusi komitənin təsdiqi və yüksək sosial status vacibdir; müraciət edənlərin yalnız 8%-i bu şəbəkəyə daxil ola bilir. Digər bir nümunə isə varlı şəxslər üçün nəzərdə tutulmuş “ASmallWorld” platformasıdır ki, burada üzvlüklər məhduddur və illik yüksək üzv haqqı tələb olunur. Mütəxəssislərin rəyinə görə, bu şəbəkələrin istifadəçi sayı “X” (Twitter) və ya “TikTok” ilə müqayisədə cüzi olsa da, buradakı kontentin keyfiyyəti və şəbəkələşmə imkanları qat-qat yüksəkdir.
Xarici media təhlilçiləri vurğulayırlar ki, məhdud istifadə olunan şəbəkələr arasında peşəkar yönümlü, lakin çox dar ixtisas qrupları üçün nəzərdə tutulmuş “ResearchGate” kimi elmi platformalar da var ki, bura yalnız təsdiqlənmiş akademik keçmişi olan şəxslər qəbul edilir. Bu cür “niş” (məhdud auditoriyalı) platformaların əsas üstünlüyü reklam yükünün az olması və istifadəçi məlumatlarının kütləvi şəbəkələrdəki kimi kommersiya məqsədilə geniş istifadə edilməməsidir. Texnoloji araşdırmalar göstərir ki, gələcəkdə insanlar böyük, xaotik sosial şəbəkələrdən qaçaraq öz maraq dairələrinə uyğun olan daha kiçik və qapalı rəqəmsal mühitlərə üstünlük verəcəklər. Nəticə etibarilə, sosial şəbəkələrin uğuru artıq istifadəçi sayı ilə deyil, təqdim etdiyi təhlükəsizlik və eksklüzivlik səviyyəsi ilə ölçülməyə başlayıb.
