Bakı. TurkicWorld:
Bu həftə Azərbaycan maliyyə sektorunda həm beynəlxalq əməkdaşlıq, həm də daxili bazar göstəriciləri baxımından diqqətçəkən inkişaflar müşahidə olunub.
İlk növbədə, Azərbaycan və Türkiyə arasında maliyyə məhsullarının inkişafı istiqamətində əməkdaşlıq genişlənir. Bakı Fond Birjasında keçirilən görüşdə Türkiyənin aparıcı maliyyə institutları və texnologiya şirkətləri ilə birgə xəzinədarlıq əməliyyatları, sukuk bazarı, rəqəmsal infrastruktur və investisiya xidmətləri müzakirə edilib. Bu dialoq regional kapital bazarlarının inteqrasiyası və innovativ maliyyə alətlərinin tətbiqi baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
Bank sektorunda isə biznes kreditləri üstün mövqeyini qoruyur. 2026-cı il martın 1-nə kredit portfelinin 53,3%-i biznes kreditlərinin payına düşüb. Bu sahədə ən böyük pay iri sahibkarlara məxsus olsa da, orta, kiçik və mikro bizneslərə verilən kreditlərdə daha yüksək illik artım tempi qeydə alınıb. Xüsusilə mikro sahibkarlıq kreditlərinin 22,2% artması maliyyə inklüzivliyinin genişləndiyini göstərir.
İpoteka bazarında da aktivlik davam edir. Cari ilin birinci rübündə təxminən 30 milyon manatlıq ipoteka krediti verilib. Ümumilikdə isə 2006-cı ildən bəri bu göstərici 3,8 milyard manata çatıb və 57 mindən çox ailə mənzil şəraitini yaxşılaşdırıb. Diqqətçəkən məqam odur ki, ipoteka alanların 67%-ni gənclər və gənc ailələr təşkil edir.
Sektorlar üzrə kredit bölgüsündə fərqli dinamika müşahidə olunur. Enerji sektoruna kredit qoyuluşları illik müqayisədə 15,8% azaldığı halda, sənaye və istehsal sahəsinə ayrılan kreditlər 4,9% artıb. Bu isə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində müəyyən dəyişikliklərin getdiyini göstərir.
Bank sistemində likvidlik və depozit bazası da genişlənməkdədir. Ümumi depozitlər 41,3 milyard manata çatıb. Maraqlı tendensiya ondan ibarətdir ki, milli valyutada depozitlər artdığı halda, xarici valyutada azalma müşahidə olunur. Bu, manatın möhkəmlənməsi və əhalinin milli valyutaya inamının artması ilə izah olunur. Eyni zamanda depozit faizlərinin azalması fonunda kredit faizlərinin yüksək qalması maliyyə vasitəçiliyində müəyyən disbalansı göstərir.
Tənzimləmə sahəsində isə nəzarət tədbirləri davam etdirilir. Qanunvericiliyin pozulmasına görə bəzi maliyyə qurumlarına cərimələr tətbiq olunub ki, bu da sektorun şəffaflığının artırılmasına yönəlib.
Beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycan və Yaponiya bank sektorları arasında da təcrübə mübadiləsi aparılıb. Görüşlərdə rəqəmsal bankçılıq, süni intellektin tətbiqi və maliyyə əməliyyatlarının şəffaflığı kimi mövzular ön planda olub.
Makroiqtisadi proqnozlara gəldikdə, beynəlxalq maliyyə institutları Azərbaycanın iqtisadi artım tempinin yaxın illərdə mülayim olacağını gözləyir. 2026-cı ildə ÜDM artımının 2%, 2027-ci ildə isə 1,8% olacağı proqnozlaşdırılır. İnflyasiyanın isə 2026-cı ildə 5,7% səviyyəsində qalacağı, sonradan tədricən azalacağı ehtimal edilir.
