Macarıstan Baş naziri Viktor Orbanın “Fidesz” partiyasının parlament seçkilərində məğlub olması ABŞ Demokrat Partiyası üçün həyəcan siqnalı olmalıdır.
“Politico”nun yazdığına görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp və vitse-prezident J.D. Vance-in açıq dəstəyinə baxmayaraq, Orbanın partiyasının müxalifətdəki “Tisa” Partiyasına məğlub olması Ağ Ev üçün geriləmədir. Lakin Budapeştdən ən güclü siqnal Demokratlara ünvanlanıb, çünki Orbanın vəzifədən kənarlaşdırılması, məqalənin müəllifi Aleksandr Börnsə görə, islahatçı namizədlərin yeni partiyalar yaratdıqları, köhnələrini dağıtdıqları və ənənəvi siyasi strukturları köhnəltməklə seçkilərdə qalib gəldikləri müəyyən bir “dağıdıcı” siyasət növü üçün yeni bir qələbəni təmsil edir.
Məqalədə qeyd olunur ki, “Tisa” lideri Peter Madyar bu yanaşmanı nümunə göstərir, lakin Trampın Amerika rəqibləri arasında müqayisə edilə bilən bir fiqur yoxdur və Demokrat Partiyasının özü belə bir yolu rədd edir. Demokratlar yuxarıdan aşağıya doğru idarəetmə modelinə riayət edirlər və bu model 2016-cı ildə Hillari Klintonun, 2020-ci ildə Co Baydenin və 2024-cü ildə Kamala Harrisin seçilməsinə səbəb olub. “Politico” qəzetinin qeyd etdiyi kimi, Demokratların siyasi mədəniyyəti “nizam-intizamı vurğulayır və qarşıdurmadan qaçınır”, bu isə azad dünyada baş verən qarışıqlıq dövrü üçün uyğun deyil. Qəzet hesab edir ki, Amerika partiya sistemi bu cür “hack”lərdən yaxşı qorunur və ABŞ-da Macarıstanda Madyarın hərəkətlərini təkrarlamaq demək olar ki, mümkün deyil. Lakin, Trampın özünün də nümayiş etdirdiyi kimi, “böyük bir partiyanı içəridən ‘yemək’ – kütləvi dəstəyə güvənərək köhnə strukturu ələ keçirmək, onun kök salmış rəhbərliyini yerindən tərpətmək, öz ehtiyaclarınıza uyğun olaraq islah etmək və əvvəlki versiyanı bəyənməyən seçiciləri yenidən cəlb etmək mümkündür “, – deyə media orqanı iddia edir.
Qəzet sonda qeyd edir ki, Demokratlar dərs çıxarmaq istəyirlərsə, Vaşinqtondakı həmkarlarını qıcıqlandıran və partiya rəhbərlərinə meydan oxuyan siyasətçilərə daha yaxından baxmalı və maraq qrupları və donor tədbirlərində alqış səviyyələrini ölçməyə daha az vaxt sərf etməlidirlər.
//Samir Qurbanov, Editor.az
