525.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, ain.az xəbər verir.
Siracəddin Səyyid
Özbəkistanın Xalq şairi
Gecə biçinindən sonra
Yeddi qız dayanıb sahildə çılpaq,
Çimməyə gəliblər gecə həvəslə.
Yeddi aypara tək parıldayaraq
Yeddi oraq düşdü samanın üstə.
Bu gecə yetişib azadlıq anı,
Yeddi dəst paltarı qoruyur qaya.
Səmadan süzülür Ayın işığı,
Yeddi Yer hilalı atılır çaya.
Ətrafa incitək damlalar düşür,
Sərin suda uçur yeddi ağ bədən.
Kişilər lay üstə yuxu bişirir, -
Onlar məst olublar çəmən ətrindən.
Kişilər yuxuya gedib əlbəəl,
Səmada parlayır Samanyolu, bax.
Məndə saman üstə yatardım, di gəl...
O ayı, o çayı olmur unutmaq.
Atlılar
Xatırladım o günü - bir payız gecəsini.
Uşaqdım. Yaşıdlarım çoxdan yatmışdı ancaq.
Evimizdə qonaqlar həmin gecə sübhəcən
Yalnız atlar barədə danışdılar coşaraq.
Onlar ehtiras ilə, həvəslə, coşqu ilə
Atların ünvanına min tərif deyirdilər.
Danışdıqca gözləri alışırdı sevinclə,
Onlarçün hər şey olan atları öyürdülər.
Mən uşaq marağıyla onları dinlədikcə
Çöllərin küləkləri elə bil atlanırdı.
Gözlərimin önündən keçirdi həmin gecə
Ram olmayan ilxının şahə qalxan atları.
Bütün qışı beləcə söhbət edən qonaqlar
Bir səhər köçlərini yığıb çıxdılar yola.
Həyətə qərib sükut çökmüşdü həmin anlar,
Daha eşidilmirdi atların kişnərtisi.
Damların arasından sökülürdü üfüqlər,
Oyanırdı təbiət yatmış bir uşaqtəki.
Uzaq təpələr üstə nərə çəkən traktor
Baharın gəlişindən xəbər verirdi sanki.
Nəvainin ad gunu
Açılacaq taybatay bu gün göyün qübbəsi,
Ürəklərdə sevgidən bir saray ucalacaq.
Dünyanı nurladacaq onun adı, nəfəsi,
Xalq da çevrilib bugün böyük millət olacaq.
Sovqat
Dünyanın yarısı nur və ziyadır,
Yarısı düşüncə, yarısı qovğa.
Qələm gətirmisiz yapon elindən,
Dediniz: bu, sizə məndən bir sovqat.
Gələn müsafirlər, gedən qonaqlar
Sizi özlərinə sayırlar doğma.
Dünyada ən gözəl varlıq dostlardır,
Dostluğun qut olsun, Abdulla ağa.
Yapon oğulları. Yapon qızları
Qonaq gələcəklər bizim ellərə.
Siz qucaq açarsız onlara bu vaxt
Yapon yağışları yağar güllərə.
Cibimizə qoyub biz o qələmi,
Sanki zirvələrə yüksəldik o dəm.
Qərib ellər haqda söhbətlər edib
Sonra çıxıb getdik. Qələmsə həmdəm.
Bəs şairlik nədir? Qüssədi-qəmdi,
Qələm bizlə qalır daim təkbətək.
Biz gecə yatanda hamıdan pünhan
O qələm yaponca ağlasın gərək.
Uşaqlıq
Dostlar, bir şəhərim var idi mənim
Vardı o şəhərin ayı, ulduzu.
Duru səmasında qaldı gözlərim,
Gözlərimdə qaldı nə qədər arzu.
Dostlar, bir şəhərim var idi mənim,
Tozlu küçələri sorğu-sualdı.
O uzaq şəhərin küçələrində
Qayıtmaz bir fəslin qoxusu qaldı.
Dostlar, bir şəhərim var idi mənim,
Onun kiçik, yaşıl çölü-çəməni...
O yaşıl çəməndə ömrün illəri,
Cavanlıq illərim qalıbdır mənim.
Bir vaxt boğulurdam onun çayında,
Kim dartıb çıxardı məni o çaydan?
İndi mənim çayım görən hardadır,
Nişanə qalıbmı yəni o çaydan?
Mənim bir ağacım var idi, dostlar,
Payız yarpaqları ona əl edir.
Bəlkə göz yaşıyla yetişmiş sözlər
Həmin o ağacın meyvələridir?
Uşaqlıq qayıtmadı
Geri axdı, çaylar bir də qayıtdı,
Dağda itən o səs-səda qayıtdı,
Məni gəzən qəfil nida qayıtdı,
Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.
Hələ biçilməmiş zəmilər söndü,
Yamaclar saralıb samana döndü.
Gedən sürülər də geriyə döndü,
Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.
Bu küçə, bu həyət, bu ev, bu ocaq
Bir gün titrəyəcək və ağlayacaq:
On il əvvəl itmiş itimiz gəldi,
Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.
Onu səhradamı qoyub getmişəm?
Yoxsa küləklərə təslim etmişəm?
Hıçqırıb məktubla çağırdımsa da,
Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.
Qaranquşlar qayıtdı. Dayça at oldu.
Vətənimin dağı-daşı yad oldu,
"Ah" çəkdim, qayıtdı xatirələrim,
Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı...
Dil və millət məqamı
Bu dünyada millət varsa – dövlət yaşar,
Dövlət varsa – bu dünyada millət yaşar.
Dövlətin var – millətin var, bilsən əgər,
Millətin var – dövlətin var, qoru onu.
Babalardan bizə qalmış əmanətsən,
Ana dilim, millətimsən, dövlətimsən.
Daş kitablar təzim etdi Ana Soylara,
Analar öz saçlarını sərdi çaylara,
Ürəyimdə üç minillik dağların var,
Üç minillik dalğaların, bağların var.
Üç minillik qayalartək qüdrətimsən,
Millətimsən, ana dilim, dövlətimsən.
Ağ duayla endim yerə, qalxdım göyə,
Ağ dağlarım bənzəyirdi Kaşgariyə.
Kim dünyaya gəlib ona naxış vurub,
Babalarım sözlə necə dünya qurub.
Dünyalara sənədimsən, sənətimsən,
Ana dilim, tacım, taxtım, dövlətimsən.
Heç bir nəsil özü-özündən bina olmaz,
Öz-özündən Biruni, ya Səna olmaz.
Yer üzünə hikmət əkdin - irfan tapdın,
Sən Fərabi qüdrətiylə elm yapdın,
Cəhalətə üsyan edən dəvətimsən,
Millətimsən, ana dilim, dövlətimsən.
Söz mülkündə sultan olan Əlişirdir,
Əliaçıq Lütfi isə hələ sirdir.
Səmərqəndsən – uluların beşiyisən,
Mənəviyyat dünyasının keşiyi sən.
Bu dünyanı mat eləyən heyrətimsən,
Ana dilim, millətimsən, dövlətimsən.
Babur Mirzə möhtəşəmdir ümman kimi,
Coşub-daşır ümman kimi, tufan kimi,
“Baburnamə”n cəfərnamən oldu sənin,
Hər addımda səbrnamən oldu sənin.
Nəsillərə miras qalmış sətvətimsən,
Millətimsən, ana dilim, dövlətimsən.
Yaddan çıxmaz Qədirilər, ya Çolpanlar,
Haqq yolunda borc verdi neçə canlar.
Ədəbiyyat yaşayırsa, millət yaşar,
Millət varsa, bir əbədi sənət yaşar.
Avlanimsən, Fitrətimsən, qüdrətimsən
Dövlətimsən, ana dilim, millətimsən.
Yeni dövrün ümidisən, haqqındır bu,
Yüz otuz dörd millət üçün taxtındır bu.
Damarımda vuran nəbzim, qanım dilim,
Dünyaya səs salan dilim, canım dilim.
Millətləri birləşdirən millətimsən,
Dövlətimsən, ana dilim, dövlətimsən.
Hər qızına, hər oğluna balam dedim,
Balam dedim, bağrımdakı laləm dedim.
Qurban olum şirin-şəkər dilimə mən,
Doymaq olmaz bir sözündən, bir kəlməndən.
Bu dünyada mərhəmətim, şəfqətimsən,
Dövlətimsən, ana dilim, millətimsən.
Zaman çətin, dövran bir də geri dönməz,
İnsanın ömrü möhnətlidir, gəzər doymaz.
Vətən üçün can qoymasaq vətən olmaz,
Vətən üçün candan keçmək çətin olmaz.
Yeni əzmim, cəsarətim, sürətimsən,
Millətimsən, ana dilim, millətimsən.
Mədh elədim, təriflədim, anıb yazdım,
Gecə-gündüz alovlanıb yanıb yazdım:
Şövkətli el bu dünyada dövlətlidir,
Dövlətli el aləm içrə şövkətlidir.
Sən aləmdə uca şanım, şövkətimsən,
Dövlətimsən, ana dilim, dövlətimsən.
Novruz mahnısı
Fələk bizi bəlalardan qorudu?
Ulduzların şəfəqləri durudu?
Bir tumurcuq dəyişdirər ruhumu,
Aləm köhnə, sağım-solum yenidir.
Tutqun səma yorğun bağrım olubdu,
Toy başladı aləm səslə dolubdur.
İndi yaşıl yarpaqlarım solubdur,
Qələm tutan köhnə əlim yenidir.
Heç Aya da dəyişmərəm üzünü
Vəsf edərəm Qoqan, Surxan qızını.
Gözəllərin zülflərinin nazını
Çəkən yelim, gözəl elim yenidir.
Ey köhnə bağ, çox çəkmisən əziyyət,
Yadımdadır elədiyin vəsiyyət,
Sarı yarpaq, sən də verdin nəsihət,
Güllü bağım, incə gülüm yenidir.
Hər könüldə yeni nəğmə oyansın,
İman, insaf yaxşılıqla boyansın.
Hər beşikdə körpə yatsın-oyansın,
Uzaq olsun bizdən - ölüm yenidir.
Üz tutsanız Hindistana, Çinə siz,
Tanrımıza ümid edin yenə siz,
Qoy bol olsun taxılınız, ruziniz,
Bərəkətli düzüm, çölüm yenidir.
Könlüm sizə lalələrdən söz açsın,
Qalanını yerlər, göylər danışsın.
Nazlı güllər bir-birinə sarışsın,
Düzünü bil, qəlbim, halım yenidir.
Ustad
Həmişə rəng versin şeirlə qəzəl,
Məni zamanımdan ayırma, Tanrı.
Qoy hamı yaşasın, amma ən əvvəl
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Möhkəmlət yaxşılıq sərhədlərini,
Qəm-qüssə sarmasın çox da dərini.
Gültək saxla onun nəvələrini,
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Ürəklərdə yaşar, özü ürəkdir,
Həm dağ kimi uca, həm də kövrəkdir.
Mənim hayqırışım sadə diləkdir:
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Böyük şairlər var kiçilir hərdən,
Onlar bir-birini didirlər bəzən,
Heç kimi onlara möhtac etmə sən,
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Şeirsiz ötüşdü bəzən günlərim,
Çaya axıb getdi neçə dərd-sərim.
Getdi həm mərdlərim, həm namərdlərim,
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Həsrət ilə dolu bir piyalədir,
Bağrı qırmızımtıl, üzü lalədir,
Yetmiş yaşa çatan körpə baladır,
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Mənim ən saf-təmiz çağlarım getdi,
Yaşıl yamaclarım, bağlarım getdi.
Bir arxa bildiyim dağlarım getdi,
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Duz-çörək qədrini hamı bildimi?
İmtahansız keçən bir gün oldumu?
Qoru millətimi, qoru yurdumu,
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
İnsanın əhvalı məlumdur, məlum,
Bir ömür yaşayıb öyrənməz təlim.
Atadan sonradır axı müəllim,
Məni ustadımdan ayırma, Tanrı.
Tərcümə edən: Firuz Mustafa
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün ain.az saytını izləyin.
