Qurumdan çıxdığını bəyan edən Moldovadan yığılmış borcunu istəyirlər
Moldova 2027-ci ilin aprelində Müstəqil Dövlətlər Birliyi-nin (MDB) tərkibindən qəti şəkildə çıxacaq.
Turkustan.az gazeta.ru-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə respublikanın xarici işlər naziri Mixail Popşoy məlumat verib.
“Moldova 8 aprel 2027-ci ildə rəsmi olaraq MDB-dən çıxacaq. Sazişlərin denonsasiyası barədə qərar açıqlanaraq rəsmi şəkildə dərc edildikdən sonra Minskdəki katibliyə bu barədə məlumat verilib. Biz bu bildirişin qəbul edildiyinə dair təsdiq aldıq. Beləliklə, hüquqi baxımdan, beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq 12 aydan sonra – gələn ilin 8 aprelində biz MDB-nin bir hissəsi olmağı dayandıracağıq”.
Nazirin sözlərinə görə, Moldova artıq uzun müddətdir ki, faktiki olaraq MDB-nin fəaliyyətində iştirak etmir. Çünki bu təşkilat ölkənin milli maraqlarına cavab vermir və Moldova Avropa İttifaqı ilə inteqrasiyaya yönəlib. Bununla belə, ölkə bir sıra iqtisadi sazişlərdə iştirakını davam etdirəcək. Daha əvvəl oxşar vəziyyətdə Gürcüstan da eyni addımı atmışdı.
Nazir qeyd edib ki, respublika mövcud iqtisadi sazişləri ləğv etməyəcək. “Bu baxımdan Gürcüstanın təcrübəsi nümunəvidir. Onlar əsas sazişləri denonsasiya etdilər, bizim kimi, lakin iqtisadi razılaşmalarda iştiraklarını saxladılar. Biz də məhz bunu edirik”, – deyə nazir əlavə edib.
“RIA Novosti” agentliyinin Moskvadakı mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, “MDB-dən bir ildən sonra çıxışla bağlı bəyanatlar Moldovanın öz qiymətləndirmələridir”. Bundan əlavə, respublika hakimiyyəti təşkilat qarşısında yığılan borc məsələsini də həll etməlidir. “Əslində Kişinyov bütün detalları icra komitəsi ilə müzakirə edəcək. O cümlədən yığılan borcun məbləğini və çıxışdan sonra hansı sazişlərdə iştirakın davam etdiriləcəyini”, – deyə mənbə bildirib.TASS agentliyinin məlumatına görə, Moldovanın MDB Parlamentlərarası Assambleyası qarşısında borcu təxminən 341 min dollar təşkil edir.
Azərbaycanın MDB çərçivəsində maliyyə öhdəlikləri tez-tez müzakirə mövzusuna çevrilsə də, bu ödənişlərin real həcmi və təsiri geniş ictimaiyyətə çox da aydın deyil. Mövcud məlumatlara və ekspert qiymətləndirmələrinə əsasən demək olar ki, Azərbaycanın MDB-yə illik ödədiyi vəsait kifayət qədər məhduddur və daha çox simvolik xarakter daşıyır.
MDB-nin büdcəsi ümumilikdə böyük deyil və əsasən təşkilatın icra aparatının saxlanmasına, inzibati xərclərə və müəyyən proqramların maliyyələşdirilməsinə yönəldilir. Üzv dövlətlərin ödədiyi haqlar isə onların iqtisadi gücünə, xüsusilə ÜDM göstəricilərinə uyğun şəkildə bölüşdürülür. Bu baxımdan, daha böyük iqtisadiyyata malik ölkələr daha çox pay ödəyir, kiçik və orta iqtisadiyyatlı dövlətlərin payı isə nisbətən aşağı olur.
Azərbaycanın payına gəldikdə isə rəsmi rəqəmlər açıqlanmasa da, ölkənin MDB büdcəsinə illik töhfəsi təxminən 1–3 milyon ABŞ dolları civarında dəyişir. Bu məbləğ Azərbaycanın ümumi dövlət büdcəsi ilə müqayisədə olduqca kiçikdir və praktik baxımdan ciddi maliyyə yükü yaratmır.
Maraqlıdır ki, Azərbaycan MDB-də formal olaraq üzv qalsa da, son illərdə təşkilat daxilində aktivliyi məhdud ölkələr sırasında göstərilir. Bu da onun həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan MDB-də rolunun daha çox simvolik xarakter daşıdığını deməyə əsas verir. Başqa sözlə, ödənilən vəsaitin azlığı təkcə iqtisadi amillərlə deyil, eyni zamanda Azərbaycanın təşkilat daxilində tutduğu mövqe ilə də izah oluna bilər.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanın MDB-yə ödədiyi illik vəsait böyük rəqəmlərlə ifadə olunmur. Bu ödəniş daha çox üzvlük statusunun qorunması və formal iştirakın təmin edilməsi funksiyasını yerinə yetirir. Bu isə onu göstərir ki, MDB Azərbaycanın xarici siyasət və iqtisadi prioritetləri sırasında həlledici mövqedə dayanmır./Musavat.com
