ABŞ-nin Avropa qarşısındakı hərbi öhdəliyi zəifləyir, lakin tərəflər hələlik “bədbəxt nikah” kimi xarakterizə edilən strateji asılılıqdan çıxa bilmir...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə “Financial Times” məlumat yayıb.
Nəşr yazır ki, ABŞ-nin Avropadakı hərbi mövcudluğu onilliklər ərzində transatlantik təhlükəsizlik sisteminin əsas sütunlarından biri hesab olunub. ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri 1948-ci ildə Böyük Britaniyadakı Leykenhit bazasında yerləşdirilib. Almaniyadakı Ramştayn aviabazası isə 1950-ci illərin əvvəllərində yaradılıb. Hazırda Avropada ABŞ-yə məxsus 40-dan çox hərbi baza fəaliyyət göstərir və bu bazalarda təxminən 85 min amerikalı hərbçi yerləşdirilib.
Lakin FT qeyd edir ki, heç nə əbədi deyil və ilk dəfə ABŞ-nin Avropadakı hərbi mövcudluğunun başa çata biləcəyi real ssenari kimi müzakirə olunur. Bu ehtimal xüsusilə İran müharibəsi fonunda daha ciddi gündəmə gəlib.
Məlumata görə, Vaşinqtonla Avropa paytaxtları arasında əsas narazılıqlardan biri Avropa ölkələrinin ABŞ-yə öz ərazilərindəki hərbi bazalardan İran əməliyyatları üçün istifadə etməyə icazə verməməsi, bəzi hallarda isə buna açıq şəkildə qarşı çıxması olub. Bu vəziyyət ABŞ Prezidenti Donald Trampın ciddi narazılığına səbəb olub. O, avropalıları “qorxaqlar” adlandırıb, NATO-nu isə “kağız pələng” kimi xarakterizə edib.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio da məsələni sərt şəkildə gündəmə gətirərək, əgər Amerika kritik məqamda Avropadakı bazalarından istifadə edə bilmirsə, bu bazaları ümumiyyətlə niyə saxladığını sual edib.
FT-nin yazdığına görə, Tramp administrasiyası İran müharibəsi başa çatdıqdan sonra bəzi avropalı müttəfiqlərə qarşı cəza tədbirləri tətbiq etməyi nəzərdən keçirir. Müzakirə edilən ideyalar arasında İspaniyanın NATO-dan çıxarılması və Böyük Britaniyanın Folklend adaları üzərində suverenliyinin tanınmasından imtina kimi variantlar da olub.
Bununla belə, nəşr vurğulayır ki, Tramp administrasiyası narazılığın yalnız Vaşinqton tərəfdən gəlmədiyini tam anlamaya bilər. Avropalı siyasətçilər də ABŞ-nin NATO müttəfiqləri ilə məsləhətləşmədən, zəif planlaşdırılmış və qanunsuz hesab etdikləri müharibəyə başlamasından ciddi narazıdırlar. Bu narazılıq bəzən açıq şəkildə də ifadə olunur.
Məqalədə qeyd edilir ki, Avropanın ABŞ liderliyinə etimadı tarixi minimum səviyyəyə enib. Buna səbəb kimi ABŞ baş komandanının özünü İsa obrazında təqdim edən paylaşımlar etməsi və bütöv bir sivilizasiyanı yer üzündən silməklə hədələməsi göstərilir.
Beləliklə, FT-nin qiymətləndirməsinə görə, ABŞ və Avropa hələ də təhlükəsizlik baxımından bir-birindən asılı vəziyyətdə qalır. Lakin bu asılılıq artıq əvvəlki kimi sabit və etibarlı tərəfdaşlıq təsiri bağışlamır. Transatlantik münasibətlər getdikcə daha çox qarşılıqlı narazılıq, etimadsızlıq və strateji yorğunluq üzərində qurulan “bədbəxt nikah” görüntüsü yaradır.
Poliqon.info
