Səttar Möhbalıyev: "Azərbaycan–Çexiya münasibətlərində yeni mərhələ strateji tərəfdaşlıq və iqtisadi şaxələndirmənin perspektivləri"
Aprelin 27-də Qəbələdə keçirilən yüksək səviyyəli görüş çərçivəsində cənab İlham Əliyev və Andrey Babiş tərəfindən səsləndirilən bəyanatlar iki ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə daxil olduğunu göstərən mühüm siyasi və diplomatik hadisə kimi dəyərləndirilə bilər. Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışı yalnız cari əməkdaşlıq istiqamətlərini deyil, həm də gələcək strateji prioritetləri aydın şəkildə müəyyənləşdirən konseptual çərçivə təqdim edir.
Bu sözləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Səttar Möhbalıyev deyib.
Fikirlərini davam etdirən millət vəkili bildirib ki, siyasi baxımdan bu bəyanatın əsas məzmun xətti Azərbaycan ilə Çexiya arasında formalaşan intensiv və məqsədyönlü dialoqun vurğulanmasıdır. Dövlət başçısı tərəfindən qeyd edilən Davos görüşü iki ölkə liderləri arasında ilkin təmas nöqtəsi kimi çıxış edərək sonrakı münasibətlərin inkişafına təkan vermişdir. Bu fakt onu göstərir ki, Azərbaycan diplomatiyası qlobal platformalardan effektiv istifadə etməklə ikitərəfli əlaqələri genişləndirmək strategiyasını uğurla həyata keçirir. Qəbələ görüşü isə bu dialoqun davamlı xarakter aldığını və artıq konkret nəticələrə yönəldiyini nümayiş etdirir. Diplomatik müstəvidə cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi olaraq çoxtərəfli müzakirə formatına diqqət yetirilir. Regional, ikitərəfli və qlobal məsələlərin eyni platformada müzakirəsi Azərbaycan xarici siyasətinin balanslı və praqmatik xarakterini əks etdirir. Bu yanaşma ölkənin həm regionda, həm də daha geniş beynəlxalq arenada vasitəçi və tərəfdaş kimi rolunu gücləndirir. Eyni zamanda, Hökumətlərarası Komissiyanın fəaliyyətinin aktivləşdirilməsi ilə bağlı çağırışlar münasibətlərin institusional əsaslar üzərində inkişaf etdiyini göstərir ki, bu da diplomatik əlaqələrin davamlılığı üçün mühüm şərtdir. İqtisadi baxımdan cənab Prezidentin çıxışı daha dərin və struktur xarakterli mesajlar ehtiva edir. Ticarət dövriyyəsinin 800 milyon dolları keçməsi müsbət dinamika kimi təqdim olunsa da, onun əsasən enerji sektoruna əsaslanması balanssızlıq kimi qiymətləndirilir. Bu yanaşma Azərbaycanın iqtisadi siyasətində əsas prioritetlərdən biri olan diversifikasiyanı bir daha ön plana çıxarır. Cənab Prezident İlham Əliyev açıq şəkildə bildirir ki, məqsəd yalnız ticarət həcmini artırmaq deyil, eyni zamanda onun strukturunu təkmilləşdirməkdir. Bu isə qeyri-neft sektorunun inkişafı, sənaye, kənd təsərrüfatı, texnologiya və digər sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi deməkdir.
Millət vəkili onu da bildirib ki, energetika sahəsi isə Azərbaycan–Çexiya münasibətlərinin əsas dayaqlarından biri olaraq qalır. Azərbaycan neftinin Çexiyanın enerji balansında mühüm yer tutması və Azərbaycan qazının Avropanın bir sıra ölkələrinə ixracı ölkənin enerji təhlükəsizliyi sistemində oynadığı strateji rolu təsdiqləyir. Cənab Prezident İlham Əliyevin bu əməkdaşlığı uzunmüddətli və genişmiqyaslı tərəfdaşlıq kimi xarakterizə etməsi təsadüfi deyil. Bu, Azərbaycanın enerji siyasətinin yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi alət kimi istifadə olunduğunu göstərir. Avropa İttifaqı ölkələri ilə enerji əməkdaşlığının genişlənməsi Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi diqqətə layiq istiqamətlərdən biridir. Çexiyanın bu sahədəki zəngin təcrübəsi ilə Azərbaycanın artan istehsal potensialının birləşdirilməsi yeni sənaye əməkdaşlığı modelinin formalaşmasına şərait yaradır. Cənab Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi birgə istehsal layihələri hərbi-texniki əməkdaşlığın daha yüksək səviyyəyə keçəcəyini göstərir. Bu, eyni zamanda Azərbaycanın müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi və yerli istehsalın inkişafı baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi münasibətlərin yalnız iqtisadi və siyasi çərçivələrlə məhdudlaşmadığını göstərir. Təhsil, mədəniyyət və texnologiya kimi sahələrdə potensial əməkdaşlıq istiqamətləri iki ölkə arasında əlaqələrin daha da dərinləşməsinə töhfə verə bilər. Səfər çərçivəsində keçirilən Azərbaycan–Çexiya biznes-forumu isə iqtisadi əməkdaşlığın praktiki müstəviyə keçidində mühüm rol oynayan platforma kimi çıxış edir. Cənab Prezident İlham Əliyev və Andrey Babişin iştirakı ilə baş tutan bu forum çex iş adamlarının Azərbaycana artan marağını nümayiş etdirir. Forum çərçivəsində yeni biznes əlaqələrinin qurulması, investisiya imkanlarının müzakirəsi və mövcud layihələrin genişləndirilməsi istiqamətində konkret addımların atılması iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin daha da canlanacağına işarə edir.
Ümumilikdə, cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycan–Çexiya münasibətlərinin strateji xəritəsini müəyyən edən mühüm siyasi sənəd kimi qiymətləndirilə bilər. Bu çıxış bir daha göstərir ki, Azərbaycan çoxtərəfli əməkdaşlıq siyasətini davam etdirərək Avropa ölkələri ilə əlaqələrini dərinləşdirməyə xüsusi önəm verir. Siyasi dialoqun intensivləşməsi, iqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsi, enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq və yeni sənaye əməkdaşlığı modellərinin formalaşması bu münasibətlərin gələcək inkişafının əsas istiqamətlərini təşkil edir. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan və Çexiya arasında əməkdaşlıq qarşılıqlı maraqlara əsaslanan, davamlı və perspektivli tərəfdaşlıq modeli kimi inkişaf etməkdədir-deyə Səttar Möhbalıyev fikirlərini yekunlaşdırıb.