Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az
Çində əmək bazarında risklər kəskin artaraq tarixi səviyyələrə çatıb.
Banco.az xəbər verir ki, mart ayına olan məlumata görə, 16–24 yaş qrupu üzrə işsizlik səviyyəsi rekord həddə — 16,9%-ə, 25–29 yaş qrupu üzrə isə 7,7%-ə yüksəlib.
2026-cı ilin birinci rübündə qeydə alınan 5%-lik iqtisadi artım makroiqtisadi baxımdan müsbət görünsə də, bu artımın əmək bazarına təsiri ciddi struktur problemlərdən xəbər verir. Ümumi daxili məhsulun (ÜDM) artımına baxmayaraq, əmək bazarındakı zəiflik mövcud inkişaf modelinin kifayət qədər keyfiyyətli iş yerləri yaratmadığını göstərir.
Əmək bazarında ən narahatedici tendensiya gənc əhali arasında müşahidə olunan dərin zəiflikdir. 16–24 yaş qrupu üzrə işsizlik səviyyəsi yüksək olaraq qalmaqla yanaşı, əsas risk siqnalları daha yaşlı gənc kateqoriyadan gəlir. 25–29 yaş qrupu üzrə işsizliyin 7,7%-ə çatması göstərir ki, iqtisadi çətinliklər təkcə yeni məzunları deyil, həm də artıq karyera qurmağa başlamış gənc mütəxəssisləri əhatə edir.
Əmək bazarındakı daralma yalnız işsizlik rəqəmləri ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda iş keyfiyyətinin aşağı düşməsi ilə də müşayiət olunur. Bu proses süni intellekt əsaslı texnoloji dəyişikliklərin artıq əmək bazarına birbaşa təsir etdiyini nümayiş etdirir. Təxminən 70 milyon iş yerinin avtomatlaşdırma riski altında olması xüsusilə karyerasının ilkin mərhələsində olan şəxslər üçün ciddi təzyiq yaradır.
İlin qalan dövrü üçün proqnozlar vəziyyətin daha da gərginləşə biləcəyini göstərir. Yay aylarında əmək bazarına daxil olacaq 12,7 milyon məzun mövcud imkanları üstələyə bilər. Təhlillərə görə, 16–24 yaş qrupu üzrə işsizlik səviyyəsi ilin ortalarına qədər 20%-ə çata bilər. Mövcud təhsil sistemi və sosial müdafiə mexanizmlərinin süni intellektdən qaynaqlanan bu struktur dəyişikliklərə adekvat reaksiya verə bilməməsi isə iqtisadi artım fonunda ən böyük risklərdən biri kimi qiymətləndirilir.
