Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) OPEC+ təşkilatından çıxması ölkəyə hasilatı artırmaq imkanı yaradacaq və bu, qlobal neft qiymətlərinə aşağı yönlü təsir göstərəcək.
"APA-Economics" xəbər verir ki, bu barədə Böyük Britaniyanın "Oxford Economics" analitik mərkəzindən bildirilib.
Qeyd olunur ki, Hörmüz boğazı üzrə nəqliyyat bərpa olunduqdan və ticarət normallaşdıqdan sonra BƏƏ xam neft hasilatını gündəlik 5 milyon barel hədəfinə doğru artıracaq. Lakin müharibənin yaratdığı pozuntular səbəbindən bu səviyyəyə 2027-ci ildən daha çox 2028-ci ildə çatılması gözlənilir.
"Oxford Economics"in Enerji üzrə Proqnozlaşdırma şöbəsinin rəhbəri Bridjet Peyn bildirib ki, əlavə təklif qlobal qiymətlərə təzyiq yaradacaq. Bu səbəbdən şirkət 2028-ci il üçün “Brent” nefti üzrə qiymət proqnozunu 3% aşağı salaraq təxminən 55 dollar/barel səviyyəsinə yaxınlaşdırıb.
Hesabata əsasən, BƏƏ-nin hasilatının 5 milyon barelə çatması qlobal təklifə əlavə təxminən 1 milyon barel və ya ümumi istehsalın 1%-i qədər artım gətirəcək. Bu isə bazarda təklifin genişlənməsi ilə qiymətlərin azalmasına səbəb olacaq.
Bununla yanaşı, qiymətlərin aşağı düşməsi ABŞ-da şist nefti istehsalçıları üçün rentabellik həddinin aşağı düşməsi deməkdir ki, bu da onların hasilat artımını zəiflədəcək və qiymətlərə təsiri qismən yumşaldacaq.
Hesabatda qeyd edilir ki, təsir yalnız birbaşa təklif artımı ilə məhdudlaşmayacaq. Eyni zamanda, hasilatın daha çox aşağı maya dəyəri ilə istehsal edən ölkələrdə cəmləşməsi OPEC-in qiymətləri tənzimləmə imkanlarını zəiflədəcək.
İlkin qiymətləndirmələrə görə, hasilatın genişlənməsi BƏƏ-də iqtisadi artıma da müsbət təsir göstərəcək. Belə ki, bu artım 2027-ci ildə ÜDM-ə 5 faiz bəndindən çox, 2028-ci ildə isə 2–3 faiz bəndi əlavə edə bilər. Enerji ixracının artması dövlət gəlirlərini yüksəldərək büdcə profisitini və ödəniş balansını dəstəkləyəcək.
Oxford Economics hesab edir ki, BƏƏ-nin "OPEC+"dan çıxışı təşkilatın mövqeyini zəiflədir və digər üzvlər üçün də nümunə ola bilər. Hasilat məhdudiyyətləri vasitəsilə qiymətləri dəstəkləmək imkanları azaldıqca, xüsusilə əlavə istehsal potensialı olan ölkələr üçün təşkilatda qalmağın faydası azalacaq.
Bundan əlavə, enerji keçidi fonunda qlobal neft bazarında struktur dəyişikliklər də gözlənilir. Proqnozlara görə, 2028-ci ildən etibarən neftə tələbatın azalması başlayacaq və bu, investisiya axınını daha çox aşağı maya dəyəri ilə istehsal edən ölkələrə yönəldəcək.
Beləliklə, həm təklifin artması, həm də bazar strukturunun dəyişməsi fonunda orta müddətli dövrdə neft qiymətləri üzərində aşağı yönlü təzyiqin güclənəcəyi gözlənilir.
