ABŞ-da prezident Donald Trampın reytinqləri son dövrdə ciddi şəkildə aşağı düşüb və bu proses siyasi sistem üçün risk siqnalına çevrilir. Musavat.com xəbər verir ki, CNN-də jurnalist Aaron Blake tərəfindən dərc olunan geniş təhlildə Trampın populyarlığının niyə rekord səviyyədə azaldığı mərhələli şəkildə izah olunur.
CNN-in “Poll of Polls” göstəricisinə əsasən, Trampın orta təsdiqlənmə reytinqi cəmi 35% təşkil edir. Bu, onu Corc Buşla (oğul) eyni səviyyəyə gətirir. Son onilliklərdə yalnız Buş uzun müddət 30–35% intervalında qalmışdı.
Hazırda amerikalıların 64%-i Trampın fəaliyyətini bəyənmir. Bu, isə onun ilk prezidentlik dövründəki ən pis göstəricilərdən də aşağıdır. 2025-ci ilin yanvarında Tramp vəzifəyə qayıdarkən reytinqi bəzi sorğularda 50%-dən yuxarı idi. Lakin bu “bal ayı” çox qısa sürdü.
Sürətli enişin əsas səbəbləri kimi aşağıdakılar göstərilir:
•6 yanvar hadisələri ilə bağlı demək olar ki, bütün təqsirləndirilən şəxslərin əfv edilməsi
•dövlət aparatında kütləvi ixtisarlar və qeyri-sabit idarəetmə qərarları
• bu proseslərdə İlon Maskın rəhbərlik etdiyi strukturların rolu
Növbəti kritik mərhələ 2 aprel tarixində elan edilən “Liberation Day” tarifləri olub. Bu addım faktiki olaraq dünyanın böyük hissəsi ilə ticarət müharibəsi demək idi.
Nəticə:
•Trampın reytinqi 45%-dən 41%-ə düşdü
•ABŞ Ali Məhkəməsi sonradan bu tariflərin bir hissəsini ləğv etdi
2026-cı ilin yanvarında sərt miqrasiya siyasəti Minneapolisdə iki şəxsin – Rene Qud və Aleks Prettinin federal agentlər tərəfindən öldürülməsi ilə kulminasiya nöqtəsinə çatdı. Administrasiya onları günahlandırsa da, ictimai rəy bu mövqeni dəstəkləmədi. Bu hadisə Trampın siyasətinə qarşı narazılığı daha da artırdı.
Ən ciddi zərbə isə İranla müharibə oldu. Sorğulara görə:
•amerikalıların 61%-i bu müharibəni səhv hesab edir
•Trampın reytinqi 38%-dən 35%-ə düşüb.
Bununla yanaşı, iqtisadi göstəricilər də pisləşib:
•benzin qiymətləri 4 dollar/qallon həddini keçib
•iqtisadi siyasət üzrə dəstək 31%-ə qədər düşüb
•həyat səviyyəsi ilə bağlı narazılıq 70%-dən yuxarıdır.
CNN təhlili Trampın zəifləməsinin bir neçə əsas səbəbini göstərir:
1. Həddindən artıq özünə güvən (hubris) – Tramp özünü geniş mandat almış lider kimi aparır
2. İqtisadi siyasətdə uğursuzluq – xüsusilə qiymətlərin artımı və həyat səviyyəsi
3. Yanlış prioritetlər – amerikalıların 65%-i qiymətlərin azaldılması üçün kifayət qədər addım atılmadığını düşünür. 67% hesab edir ki, əsas problemlərə diqqət yetirilmir
4.Peşəkarlığa inamın azalması – Pew Research Center sorğularına görə, amerikalıların 60%-dən çoxu Trampın düzgün qərar vermə qabiliyyətinə inanmır – hətta 61% amerikalı və 30% respublikaçı onun yaşla “daha qeyri-sabit” olduğunu düşünür.
Tarix göstərir ki, aşağı reytinq prezidentin partiyası üçün təhlükəlidir. Məsələn:
•Harri Truman – 55 yer itirdi (1946)
•Barak Obama – 64 yer itirdi (2010)
•Tramp özü 2018-ci ildə 42 yer itirmişdi.
Bu kontekstdə 2026-cı il aralıq seçkiləri Respublikaçılar üçün ciddi risk daşıyır.
CNN yekun olaraq qeyd edir ki, Trampın populyarlığının azalması təkcə ayrı-ayrı qərarlarla deyil, uzunmüddətli və sistemli problemlərlə bağlıdır və bu tendensiya davam edərsə, siyasi nəticələri qaçılmaz olacaq.
Musavat.com