Modern.az saytından alınan məlumata görə, ain.az bildirir.
Ötən gün İtaliya Baş naziri xanım Ciorcia Meloni Azərbaycana səfər edib. Baş nazirlə Prezidenti İlham Əliyev arasında təkbətək görüş keçirilib. Bunun ardından liderlər mətbuata birgə çıxış ediblər.
Modern.az saytı İtaliya-Azərbaycan münasibətlərinin aktuallaşdığı bir vaxtda "EurasiaticaNews" saytının direktoru və təsisçisi, Karlo Marinoya bir sıra suallar ünvanlayıb.
İtaliyalı jurnalistlə mini müsahibəmizi təqdim edirik:
-Cənab Karlo, əvvəla bilmək istərdim, hazırda İtaliyada neçə azərbaycanlı yaşayır və təhsil alır?
-2023-cü il 1 yanvar tarixinə olan rəsmi statistikaya əsasən, İtaliyada 1 025 Azərbaycan vətəndaşı qeydiyyatda olub.
-Azərbaycan vətəndaşları əsasən hansı sahələrdə çalışır və tələbələr hansı ixtisaslara üstünlük verirlər?
-İtaliyada yaşayan azərbaycanlıların mühüm hissəsini tələbələr təşkil edir. Hər il bir neçə yüz azərbaycanlı tələbə İtaliya universitetlərinə qəbul olunur və əsasən təqaüd və qrant proqramları ilə təhsil alır.
Cins bölgüsünə görə göstəricilər demək olar ki, bərabərdir: 519 kişi və 506 qadın. Azərbaycan diasporunun İtaliyadakı sayı son illərdə davamlı artım göstərib. Müqayisə üçün 2006-cı ildə cəmi 211 rəsmi qeydiyyat mövcud idi. Əsasən bu vətəndaşlar böyük universitet şəhərlərində və Mərkəzi və Şimali İtaliyanın iqtisadi mərkəzlərində cəmləşiblər.
-Ötən gün ölkənizin Baş naziri Ciorcia Meloni Azərbaycandan səfərdə olub. Meloninin Azərbaycana səfəri İtlaiyada necə şərh edilir?
-İtaliya Baş naziri Ciorcia Meloninin Azərbaycana səfəri İtaliya mediasında müsbət şəkildə işıqlandırılıb.
-Bu səfər İtaliya–Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı sayıla bilərmi?
-Baş nazir Ciorcia Meloninin Azərbaycana səfəri Azərbaycan və İtaliya arasında münasibətlərin inkişafına növbəti mühüm töhfə kimi qiymətləndirilir. İtaliya və Azərbaycan strateji tərəfdaş ölkələrdir. Sonuncu dəfə İtaliya Baş nazirinin Azərbaycan səfəri 13 il əvvəl olub. 13 ildən sonra İtaliya Baş nazirinin Bakıya səfəri əlaqələrin dərinliyini bir daha nümayiş etdirir.
-İtaliya Azərbaycanın strateji enerji tərəfdaş kimi rolunu necə qiymətləndirir?
-Enerji və əlaqəlilik (nəqliyyat-logistika) sahələri İtaliya və Avropa İttifaqının daha fəal rol oynaya biləcəyi əsas istiqamətlərdir. Bu, investisiyaların dəstəklənməsi və Azərbaycanın enerji şəbəkələrinə, eləcə də beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinə daha geniş inteqrasiyasının təşviqini nəzərdə tutur.
-Giorgia Meloni ilə Prezident İlham Əliyev arasında görüşdən hansı əsas mesajlar və nəticələr gözlənilir?
-Meloni Ermənistanla münasibətlər məsələsinə toxunaraq, İtaliyanın Azərbaycan-Ermənistan arasında tam normallaşma prosesinə dəstəyini bir daha təsdiqləyib. Bu proses, xüsusilə ABŞ-ın da verdiyi impuls sayəsində, tarixi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. 2026-cı il Cənubi Qafqaz kimi dinamik regionun potensialının tam şəkildə açılması baxımından həlledici il ola bilər.
-Avropa siyasəti baxımından bu səfər Aİ-nin Cənubi Qafqaz regionuna yanaşması barədə hansı mesajı verir?
-İtaliya Azərbaycanın Avropa ilə Asiya arasında mühüm tranzit və əlaqələndirici mərkəz rolunu gücləndirməsini, eləcə də İtaliyanın Avropa bazarına çıxış üçün əsas qapı ölkəsinə çevrilməsini dəstəkləyir. Bu baxış uzunmüddətli investisiyalar, strateji planlaşdırma və sənaye əməkdaşlığının dərinləşdirilməsini tələb edir. İtaliya və Azərbaycan 2026-cı ilin ikinci yarısında Bakıda Biznes Forum keçirməyi planlaşdırır ki, bu da siyasi əməkdaşlığın real iqtisadi nəticələrə çevrilməsini hədəfləyir.
-Giorgia Meloninin Bakıya səfəri Roma–Bakı əməkdaşlığının gələcək inkişafı üçün hansı yeni imkanlar yarada bilər?
-2026-cı il 4 may tarixində Ciorcia Meloni-nin Bakıya səfəri İtaliya–Azərbaycan münasibətlərində “yeni strateji mərhələ” kimi qiymətləndirilir. Bu mərhələ ənənəvi “alıcı–satıcı” modelindən daha dərin inteqrasiya olunmuş iqtisadi və siyasi tərəfdaşlığa keçidi ifadə edir. Burada enerji təhlükəsizliyi və “Avropa enerji mərkəzi” konsepsiyasından danışmaq olar. TAP qaz kəmərinin genişləndirilməsi: 2027-ci ilə qədər illik ötürmə gücünün 20 milyard kubmetrə çatdırılması planlaşdırılır. Bu, İtaliyanın enerji təminatını gücləndirməklə yanaşı, onun Almaniya və Avstriya kimi ölkələrə də ixrac imkanlarını artırmasına şərait yarada bilər. ENI və SOCAR arasında metan emissiyalarının azaldılması, bioyanacaq istehsalı və enerji təhlükəsizliyi sahəsində üç Anlaşma Memorandumu imzalanıb. İqtisadi və sənaye diversifikasiyasından da danışmaq olar. 2026-cı ilin ikinci yarısında genişmiqyaslı İtaliya–Azərbaycan Biznes Forumunun keçirilməsi planlaşdırılır. Leonardo və Snam kimi İtaliya şirkətlərinin Azərbaycanın infrastruktur, texnologiya və Qarabağ bölgəsinin bərpası layihələrində iştirakı nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, minatəmizləmə sahəsində əməkdaşlıq da genişlənir. Bu təşəbbüslər İtaliyanın “Mattei Planı” çərçivəsində üçüncü ölkələrlə əməkdaşlıq modelinə uyğunlaşdırılır.
Təhsil və insan kapitalı məsələsini ayrıca ələ almaq lazımdır. Belə ki, Bakı şəhərində İtaliya–Azərbaycan Universitetinin yaradılması layihəsi həyata keçirilir. Layihə Sapienza Universiteti, Turin Politexnik Universiteti daxil olmaqla beş aparıcı İtaliya ali təhsil müəssisəsinin dəstəyi ilə icra olunur. Əsas məqsəd mühəndislik, memarlıq və dizayn sahələrində yerli mütəxəssislərin hazırlanmasıdır. Müdafiə və diplomatik əməkdaşlıq da olduqca mühüm məsələdir. Leonardo şirkətinin istehsal etdiyi C-27J Spartan təyyarələrinin tədarükündən sonra hərbi-texniki əməkdaşlığın gücləndirilməsi nəzərdə tutulur. İtaliya regionda sülh prosesinə dəstək verərək Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərinin normallaşmasını təşviq edir. Bu, uzunmüddətli sabitlik və təhlükəsiz ticarət marşrutları üçün vacib hesab olunur. Yeri gəlmişkən COP29 və regional diplomatiya məsələsinə toxunmamaq olmaz. Ciorcia Meloninin səfəri iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın təsdiqi və gələcək əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
