İnsan bəzən belə hiss edir: birdən üşüyür, sonra istilik gəlir, tərləmə olur, bədən “dalğalanır”. Bu vəziyyət çox insanı narahat edir və tez-tez “qızdırma var?”, “hormonal problemdir?”, “sinir sistemidir?” suallarını yaradır.
Medicina.az xəbər verir ki, əslində bu simptom tək bir xəstəliyə aid deyil, bədənin termorequlyasiya (temperatur tənzimləmə) sisteminin müxtəlif səbəblərlə pozulmasıdır.
Bədən temperaturu necə tənzimlənir?
Bədən temperaturunu əsasən beyində yerləşən hipotalamus idarə edir.
Oistiliyi artırır (soyuqda titrəmə, damar daralması)
istiliyi azaldır (tərləmə, damar genişlənməsi)
Yəni bu sistem çox həssasdır və stress, hormonlar və infeksiya ilə tez dəyişə bilər.
2. İsti–soyuq dalğalanmaların ən yayğın səbəbləri
2.1. Stress və sinir sistemi yüklənməsi (çox yayğın)
Bu halda:
birdən üşümə hissi
sonra istilik və tərləmə
ürəkdöyünmə
narahatlıq olur.
Səbəb:
sinir sisteminin “simpatik–parasimpatik” balansının pozulması
Bu, sənin əvvəlki yazdığın ekran yükü və stresslə də uyğun gəlir.
Hormonal dəyişikliklər
Xüsusilə:
qalxanabənzər vəzi (tiroid)
estrogen/testosteron balansı
kortizol (stress hormonu)
Tiroid çox işləyəndə:
istilik hissi
tərləmə
narahatlıq
Tiroid zəif işləyəndə:
üşümə
yorğunluq
soyuğa həssaslıq
Qan şəkəri dalğalanması
aclıqda üşümə
yeməkdən sonra istilik
titrəmə, zəiflik
xüsusilə nizamsız qidalanmada olur.
Yüngül infeksiyalar
viruslar
gizli iltihablar
Bu halda:
bədən “qızdırma başlayır” kimi hiss edə bilər.
. Vitamin və mineral çatışmazlığı
Ən çox əlaqəli olanlar:
B12sinir sistemi pozğunluğu, üşümə hissi
D vitaminiyorğunluq və temperatur həssaslığı
Maqnezium əzələ və sinir gərginliyi
Qan dövranı problemləri
əl-ayaqda soyuqluq
bədəndə istilik dalğası
baş gicəllənmə
Sinir sistemi ilə əlaqə
İsti-soyuq dalğalanma çox vaxt:
“panik və ya anksiyete spektri” simptomudur
Beyin təhlükə hiss etdikdə:
adrenalin artır
damarlar daralıb-genişlənir
bədən temperaturu dəyişir.
Əgər bu hal təkrarlanırsa, həkimlər adətən bunları yoxlayır:
Qan analizləri
ümumi qan analizi (infeksiya/iltihab)
CRP (iltihab göstəricisi)
Tiroid hormonları
TSH
FT3
FT4
Qan şəkəri
aclıq qlükoza
HbA1c
Vitaminlər
B12
D vitamini
ferritin (dəmir deposu)
Ürək və təzyiq
ritm pozğunluğu varsa
Aygün Musayeva
