ain.az xəbər verir, Sia Az saytına əsaslanaraq.
Su insan orqanizminin əsas tərkib hissəsidir və bədən funksiyalarının normal işləməsi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Orta hesabla insan bədəninin 55-70%-i sudan ibarətdir və bu balansın pozulması müxtəlif fizioloji problemlərə səbəb ola bilər. Susuz qalma - tibbi dildə Dehidrasiya - orqanizmin qəbul etdiyi maye ilə itirdiyi maye arasında tarazlığın pozulması nəticəsində yaranır.
Bu vəziyyət tədricən inkişaf edə bilər və ilk mərhələdə əlamətlər çox vaxt diqqətdən kənarda qalır. Halbuki erkən əlamətləri tanımaq həm sağlamlıq risklərinin qarşısını almaq, həm də ciddi fəsadlardan qorunmaq baxımından vacibdir.
SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.
Susuzluq bədəndə necə başlayır?
Orqanizm su itirdikcə:
qan dövranı dəyişir
hüceyrə fəaliyyəti zəifləyir
elektrolit balansı pozulur
Bu dəyişikliklər əvvəlcə yüngül simptomlarla başlayır, lakin vaxtında müdaxilə olunmazsa daha ağır nəticələrə səbəb ola bilər.
Susuz qalmanın ilk əlamətləri hansılardır?
Ən tanınan əlamət susuzluq hissidir. Lakin maraqlıdır ki, bu hiss çox vaxt artıq bədənin müəyyən qədər su itirdiyini göstərir.
Yəni susuzluq:
erkən siqnal deyil
artıq başlanmış dehidrasiyanın göstəricisidir
Ağız quruluğu və dodaq çatlaması nəyi göstərir?
İlk mərhələdə:
ağız quruluğu
dodaqların çatlaması
boğazda quruluq hissi
müşahidə olunur.
Bu, tüpürcək ifrazının azalması ilə bağlıdır.
Sidiyin rəngi nə qədər vacib göstəricidir?
Sidiyin rəngi bədənin su balansı haqqında ən sadə göstəricilərdən biridir.
açıq rəng - normal hidratasiya
tünd sarı rəng - susuzluq
Sidiyin azalması da erkən əlamətlərdən sayılır.
Yorğunluq və halsızlıq susuzluqla bağlı ola bilərmi?
Bəli. Su çatışmazlığı:
enerji səviyyəsini azaldır
əzələ funksiyasını zəiflədir
Nəticədə insan özünü:
halsız
yorğun
diqqətsiz
hiss edə bilər.
Baş ağrısı susuzluğun siqnalıdırmı?
Susuzluq beyində qan dövranına təsir etdiyi üçün: yüngül baş ağrıları, başda ağırlıq hissi,yarana bilər.
Bu simptom çox vaxt başqa səbəblərlə qarışdırılır.
Dəri quruluğu və elastikliyin azalması nə deməkdir?
Dəri də susuzluğa həssasdır.
Erkən əlamətlər:
dərinin quruması
elastikliyin azalması
solğun görünüş
Bu, hüceyrələrdə su çatışmazlığının göstəricisidir.
Susuzluğun daha irəliləmiş əlamətləri
Əgər su çatışmazlığı davam edərsə:
başgicəllənmə
ürək döyüntüsünün artması
diqqət zəifliyi
qan təzyiqinin düşməsi
kimi daha ciddi simptomlar ortaya çıxa bilər.
Uşaqlar və yaşlılar niyə daha həssasdır?
Bu qruplarda:
su balansı daha tez pozulur
susuzluq hissi zəif ola bilər
Bu səbəbdən risk daha yüksəkdir.
İsti iqlim və fiziki aktivlik təsir edirmi?
Xüsusilə isti hava şəraitində:
tərləmə artır
su itkisi sürətlənir
Eyni zamanda idman və fiziki iş də riski artırır.
Susuzluq həyat keyfiyyətinə necə təsir edir?
Yüngül susuzluq belə:
diqqəti azaldır
iş məhsuldarlığını aşağı salır
qərarverməni çətinləşdirir
Uzunmüddətli təsirlər varmı?
Daimi susuzluq:
böyrək problemləri
həzm pozuntuları
dəri problemləri
ilə əlaqələndirilir.
Gündəlik su qəbulu necə olmalıdır?
Fərdi ehtiyac dəyişsə də ümumi tövsiyə:
gündə təxminən 1.5-2 litr su
İsti hava və aktivlikdə bu miqdar artırılmalıdır.
Praktik vərdişlər
susuzluğu gözləmədən su içmək
gün ərzində mütəmadi maye qəbul etmək
meyvə və tərəvəzlərdən istifadə
kofeinli içkiləri məhdudlaşdırmaq
Bədənin susuz qalması ilk mərhələdə çox sadə və tez-tez nəzərə alınmayan əlamətlərlə başlayır: ağız quruluğu, yorğunluq, sidiyin tündləşməsi və baş ağrısı kimi siqnallar əslində orqanizmin su balansının pozulduğunu göstərir.
Bu əlamətləri vaxtında tanımaq və su qəbulunu artırmaq ciddi sağlamlıq problemlərinin qarşısını almaq üçün əsas addımdır. Çünki su yalnız susuzluğu aradan qaldırmır - o, bədənin bütün sistemlərinin düzgün işləməsinin əsas şərtidir.
Susuzluq və qidalanma əlaqəsi necədir?
Bədənin su balansı yalnız içilən su ilə deyil, gündəlik qidalanma ilə də sıx bağlıdır. Su ilə zəngin qidalar - xüsusilə meyvə və tərəvəzlər - orqanizmin hidratasiya səviyyəsini dəstəkləyir. Məsələn, xiyar, qarpız, pomidor kimi məhsulların tərkibində yüksək miqdarda su var və bu qidalar susuzluğun qarşısını almaqda əlavə rol oynayır.
Digər tərəfdən, çox duzlu, şəkərli və emal olunmuş qidalar bədəndə su itkisini artıra bilər. Bu cür qidalar qəbul edildikdə orqanizm daha çox maye tələb edir və su balansı daha tez pozulur.
Susuzluq idman və fiziki aktivlik zamanı necə dəyişir?
Fiziki aktivlik zamanı bədən istiliyi yüksəlir və tərləmə yolu ilə su itkisi artır. Bu isə susuzluğun daha sürətli yaranmasına səbəb olur.
Xüsusilə:
uzunmüddətli məşqlər
açıq havada idman
isti iqlim şəraiti
zamanı su itkisi daha yüksək olur.
Bu hallarda yalnız su deyil, elektrolitlərin (natrium, kalium və s.) də bərpası vacibdir. Əks halda əzələ spazmları və zəiflik yarana bilər.
Susuzluq və beyin fəaliyyəti arasında əlaqə varmı?
Araşdırmalar göstərir ki, yüngül susuzluq belə beyin fəaliyyətinə təsir göstərə bilər.
Bu təsirlər:
diqqətin azalması
yaddaş zəifliyi
reaksiya sürətinin düşməsi
kimi özünü göstərir.
Xüsusilə tələbələr və zehni işlə məşğul olan insanlar üçün bu faktor daha önəmlidir.
Susuzluq immun sisteminə təsir edirmi?
Su bədəndə toksinlərin xaric olunmasında və hüceyrə funksiyalarında mühüm rol oynayır.
Uzunmüddətli susuzluq:
immun sistemin zəifləməsinə
xəstəliklərə qarşı müqavimətin azalmasına
səbəb ola bilər.
Bu səbəbdən düzgün hidratasiya ümumi sağlamlığın qorunmasında vacib şərtdir.
Gündəlik həyatda susuzluğu necə hiss etmədən qarşısını almaq olar?
Susuzluğu gözləmədən su qəbul etmək ən effektiv üsuldur. Bunun üçün sadə vərdişlər formalaşdırmaq kifayətdir:
səhər oyanan kimi su içmək
gün ərzində suyu kiçik porsiyalarla qəbul etmək
telefon xatırlatmalarından istifadə etmək
hər yeməkdən əvvəl və sonra su içmək
Bu yanaşma bədənin su balansını stabil saxlamağa kömək edir.
Susuzluq hansı hallarda tibbi problemə çevrilir?
Bəzi hallarda susuzluq artıq sadə vəziyyət deyil və tibbi müdaxilə tələb edə bilər.
Belə hallar:
uzunmüddətli qusma və ishal
yüksək hərarət
huşun bulanması
çox zəif sidik ifrazı
ilə müşahidə olunur.
Bu simptomlar olduqda dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
