[p]Neft qiymətlərindəki artımın [b]qlobal inflyasiya üzərində birbaşa təzyiq yaradaraq[/b] pul-kredit siyasətində həlledici təsirlər doğuracağı proqnozlaşdırılır.
AFN.az Anadolu Ajansına istinadən xəbər verir ki, qiymətlərdəki hər [i]10 dollarlıq yüksəlişin qlobal inflyasiyanı 0,2 faiz bəndi artıracağı[/i] gözlənilir. Yaxın Şərqdə gərginləşən geosiyasi proseslərin strateji enerji marşrutlarına təsir etməsi qlobal iqtisadiyyatda tədarük təhlükəsizliyi riskini gündəmə gətirib.[/p]
[p]Analitiklər dünyanın ən kritik enerji keçid nöqtələrindən biri olan [b]Hörmüz boğazında[/b] daşınma qeyri-müəyyənlikləri davam edərsə, "Brent" markalı neftin bir barelinin qiymətinin qısa müddətdə [b]150 dollara qədər yüksələ biləcəyi[/b] barədə xəbərdarlıq edirlər. Tədarükün tamamilə kəsilməsi ssenarisində isə qiymətlərin tarixdə görünməmiş [b]200 dollar səviyyəsinə[/b] çatacağı təxmin edilir. Enerji xərclərindəki bu kəskin artımın mərkəzi bankların faiz qərarlarına və qlobal iqtisadi mənzərəyə ciddi təsir göstərəcəyi vurğulanır.[/p]
[p]Neftin [b]100 dollar həddindən yuxarıda qalması[/b] qlobal tədarük kəsirini dərinləşdirə bilər ki, bu da xüsusilə enerji idxalından asılı olan Avropa və Asiya ölkələrində [i]resessiya riskini[/i] artırır. İqtisadçılar neftin hər 10 dollar bahalaşmasının başda ABŞ olmaqla bütün ölkələrdə istehlak xərclərinə birbaşa və sərt şəkildə yansıyacağını qeyd edirlər. ABŞ Federal Ehtiyatlar Sisteminin proqnozuna görə, bu artım ölkədəki inflyasiyanı təxminən [b]0,35 faiz bəndi yüksəldir[/b] və neftin 100 dollarda sabit qalması halında 3-6 ay ərzində ABŞ iqtisadiyyatı üzərində 1,4 faizlik əlavə inflyasiya yükü yaradır.[/p]
[p]Beynəlxalq Valyuta Fondu isə neftdəki hər 10 faizlik daimi artımın qlobal inflyasiyanı [b]0,4 faiz bəndi sürətləndirəcəyini[/b] və qlobal artımı 0,2 faiz bəndi yavaşladacağını təxmin edir. Xüsusilə idxaldan asılı olan Avrozona və Yaponiya üçün bu vəziyyət daha ağır nəticələrə yol aça bilər. Brent nefti [b]125 dollar səviyyəsində qalarsa[/b], Avrozona iqtisadiyyatının 1 faizlik itki ilə resessiyaya girməsi ehtimal olunur.[/p]
[p]Neft qiymətlərinin artımı təkcə qlobal ticarətin deyil, həm də qlobal istehsalın xərclərini artırır. Neft və qaz qiymətlərinin yüksəlməsi alternativ məhsullara da təsir edir. Məsələn, [i]poliester istehsalı bahalaşdığı üçün pambığa tələbat və qiymət artır[/i], yaxud istehsalçılar şəkər əvəzinə etanol istehsalına üstünlük verirlər ki, bu da şəkər tədarükünün azalmasına və qiymətinin yüksəlməsinə səbəb olur. Həmçinin müharibə şəraiti sığorta və yük daşımaları xərclərini artıraraq [b]logistika maliyyətini yüksəldib[/b].[/p]
[p]Ekspertlər vurğulayır ki, müharibənin təsirləri hələ tam qiymətlərə yansımayıb, çünki şirkətlər mövcud ehtiyatlarla işləyirlər. Lakin proses uzanarsa, yay aylarında bütün dünyada [b]ciddi inflyasiya dalğası[/b] yarana bilər və bu vəziyyətdə mərkəzi bankların faiz artımlarına yenidən qayıtması qaçılmaz olar. Hazırda bazarlardakı vəziyyət [i]fırtına öncəsi səssizlik[/i] kimi xarakterizə edilir.[/p]
