"Bəli, amma tam yox: nə qədər tez tərgidilsə, nəticə bir o qədər yaxşı olur..."
Siqaret çəkməyin orqanizmə zərəri artıq sirr deyil. Bu vərdiş demək olar ki, bütün sistemlərə təsir edir.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "mentoday.ru" nəşri yazıb.
Orqanizm siqaretə necə reaksiya verir?
London İmperial Kollecindən doktor Şarlotta Din qeyd edir ki, siqaret çəkmək ağciyərləri zədələyir, damarları daraldır, qanda oksigeni azaldır və iltihabı artıraraq immun sistemini zəiflədir. Ürək-damar xəstəlikləri, insult, xərçəng və diabet riskini ciddi şəkildə yüksəldir.
Xüsusilə tənəffüs sistemi daha çox zərər görür. Siqaret ağciyərlərdəki alveolları məhv edir, xroniki bronxit, emfizema və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinə səbəb olur. Eyni zamanda pnevmoniya riski də artır. Amma əsas sual başqadır: bu zərərdən sonra ağciyərlər özünü bərpa edə bilərmi?
Ağciyərlərin gizli bərpa gücü
Qısa cavab: bəli, amma tam yox. Doktor izah edir ki, əvvəllər ağciyərlərin demək olar ki, bərpa olunmadığı düşünülürdü. Lakin yeni tədqiqatlar bunun tam doğru olmadığını göstərir. Ağciyərlər əslində güclü "özünü təmizləmə" və bərpa mexanizminə malikdir. Bu, onların həyati funksiyası ilə bağlıdır - orqanizm təkamül boyu çirklənmə və infeksiyalarla mübarizə aparmağı öyrənib.
Siqareti tərgitdikdən sonra bu proses demək olar ki, dərhal başlayır: tənəffüs yaxşılaşır, nəfəs alma asanlaşır, zərərli maddələr tədricən xaric olunur. Hətta ilk 20 dəqiqədən sonra bədəndə müsbət dəyişikliklər başlayır, bir il ərzində isə ürək-damar xəstəlikləri riski əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Sərhədlər və reallıq
Buna baxmayaraq, bu bərpa prosesinin sərhədləri var. Siqaret yalnız funksiyanı yox, həm də toxumaları və genetik səviyyəni dəyişir. Bəzi zədələr geri dönməz olur və ömür boyu qalaraq xərçəng riskini artırır və ya yaş artdıqca vəziyyətin daha tez pisləşməsinə səbəb olur.
Bərpa sürəti də hər kəsdə fərqlidir - bu, siqaret çəkmə müddətindən, zədənin dərəcəsindən və ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır. Yaş da mühüm amildir: insan nə qədər gec tərgitsə, bərpa qabiliyyəti bir o qədər zəifləyir. Ekspertlər xüsusi vurğulayır: ağciyərlərin bərpa oluna bilməsi siqareti davam etdirmək və ya veyp kimi alternativlərə keçmək üçün əsas deyil. Zərərli hissəciklərin hər növü ağciyərlərə ziyan vurmağa davam edir.
Əvəzində sağlam həyat tərzi - fiziki aktivlik, düzgün qidalanma və ümumi sağlamlığın qorunması bu prosesi sürətləndirə və ağciyərlərin funksiyasını dəstəkləyə bilər. Nəticə sadədir: ağciyərlər qismən bərpa oluna bilir, amma tam "sıfırlanma" mümkün deyil. Siqareti nə qədər tez tərgitsəniz, qazanc bir o qədər böyük, risk isə bir o qədər az olur.
