Bakı, 2025. Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsasən, ölkədə əhalinin sayı son illər ardıcıl olaraq azalma tendensiyası göstərir. Əgər 2019-cu ildə ölkə əhalisi 10 milyonu keçmişdisə, sonrakı illərdə bu rəqəmin aşağı düşdüyü qeydə alınıb. Demograflar və iqtisadçılar bu mənzərəni bir neçə əsas amillə izah edirlər. Miqrasiya əsas səbəblərdən biri kimi göstərilir. Xüsusilə gənc əmək qüvvəsinin Rusiya, Türkiyə, Avropa ölkələri və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə axını güclənib. İqtisadi çətinliklər, işsizlik, yüksək həyat bahalığı və perspektivli iş imkanlarının məhdudluğu vətəndaşları xarici ölkələrdə güzəran axtarmağa sövq edir. Hesablamalara görə, son beş ildə yüz minlərlə azərbaycanlı daimi yaşayış üçün ölkəni tərk edib. Doğum göstəricilərinin düşməsi də əhali azalmasında mühüm rol oynayır. Urbanizasiya prosesi, qadınların təhsil və karyera imkanlarına artan marağı, mənzil problemi və yüksək məişət xərcləri ailələrin az uşaq sahibi olmasına gətirib çıxarır. Buna paralel olaraq, nikah yaşının artması və boşanmaların çoxalması da doğum statistikasına mənfi təsir edir. Şəhər əhalisinin doğum göstəricisi kənd əhalisi ilə müqayisədə xeyli aşağıdır. Vəfat göstəriciləri və sağlamlıq sistemi də diqqətdən kənarda qalmır. Kardiovaskulyar xəstəliklər, onkoloji problemlər və yaşlı əhalinin sayının artması ölüm hallarına öz töhfəsini verir. Pandemiya illərindən qalan təsirlər də hələ tam aradan qaldırılmayıb. Bunun yanında, qaçqın və məcburi köçkünlər məsələsi, o cümlədən işğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən məskunlaşdırılması prosesi də ölkənin demografik mənzərəsini mürəkkəbləşdirir. Ekspertlər hökuməti təcili tədbirlər görməyə çağırır. Onların fikrincə, iş yerlərinin artırılması, gənclərə güzəştli ipoteka, ailə yardımlarının genişləndirilməsi və diasporun geri qayıdışının stimullaşdırılması istiqamətində kompleks dövlət proqramları hazırlanmalıdır. Əks halda, bu demografik tendensiya Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi və sosial inkişafına ciddi ziyan vura bilər.
