Hantavirus nə qədər TƏHLÜKƏLİDİR? - Bəşəriyyət tarixinin ən qorxulu 5 VİRUSU

Bəşəriyyətin yoluxucu xəstəliklər tarixində hər bir patogen özünəməxsus iz buraxıb.

Siyahının ən qədim və amansız virusu olan Çiçək xəstəliyi (Smallpox) 3000 ildən çox müddətdə bəşəriyyəti təhdid edib. Yalnız 20-ci əsrdə 300-500 milyon insanın ölümünə səbəb olduqdan sonra 1980-ci ildə tamamilə məhv edilib.

1981-ci ildə kəşf edilən İİV (HİV) isə onilliklər ərzində qlobal bir epidemiya halını alaraq indiyə qədər təxminən 40 milyondan çox insanın həyatına son qoyub və 85 milyondan çox insanı yoluxdurub.

Digər tərəfdən, gəmiricilər vasitəsilə keçən Hantavirus (ilk dəfə 1950-ci illərdə Koreya müharibəsi zamanı diqqət çəkib) hər il dünyada orta hesabla 200,000-ə qədər insanı yoluxdurur və növündən asılı olaraq 40%-ə çatan ölüm riski daşıyır.

Müasir tarixin ən böyük sarsıntısı olan COVID-19 (SARS-CoV-2) 2019-cu ilin sonunda ortaya çıxaraq inanılmaz yayılma gücünü nümayiş etdirdi. 2026-cı ilin may ayına olan məlumatlara görə, dünya üzrə bu virusa rəsmi olaraq 700 milyondan çox yoluxma faktı qeydə alınıb və 7 milyondan çox təsdiqlənmiş ölüm halı baş verib. Lakin mütəxəssislər dolayı ölümləri də nəzərə alaraq real itkinin 20-30 milyon arasında ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Bunun əksinə, 1976-cı ildə aşkar edilən Ebola virusu qlobal miqyasda yayılmasa da, 2014-2016-cı illərdə Qərbi Afrikada baş verən ən böyük epidemiyasında 28,600-dən çox insanı yoluxdurub və onların 11,300-dən çoxunun (təxminən 40-50%) ölümünə səbəb olub.

Statistikalar göstərir ki, ən yüksək ölüm faizi hələ də Quduzluq virusuna məxsusdur. Hər il dünyada təxminən 59,000 insanın ölümünə səbəb olan bu virus, simptomlar yarandıqdan sonra 100% ölümcül nəticələnir.

Marburq virusu isə 1967-ci ildən bəri nadir, lakin 23-90% arası dəyişən yüksək ölüm faizli lokal partlayışlarla özünü göstərir.

Bu rəqəmlər sübut edir ki, viruslar həm kütləvi yayılma (COVID-19), həm də fərdi öldürücülük (Quduzluq, Ebola) baxımından fərqli strategiyalarla bəşəriyyət üçün daimi təhlükə mənbəyidir.