Azadlıq, Bərabərlik və Qardaşlıq uğrunda Fransız İnqilabı - Vətən Naminə

Onun əsas çağırışlarından biri inqilabçıların ideallarını və istəklərini əks etdirən “Azadlıq, Bərabərlik və Qardaşlıq” idi. Bu prinsiplər yeni Fransa Respublikasının təməli oldu və müasir demokratik cəmiyyətlərdə mühüm dəyərlər olaraq qalmaqdadır.

Azadlıq:

Fransız İnqilabı zamanı azadlıq anlayışı fərdləri mütləq monarxların və aristokratiyanın zülmkar idarəçiliyindən azad etməyin zəruriliyini vurğulayırdı.
İnqilabçılar vətəndaşların hüquq və azadlıqlarına hörmət edən, siyasi və fərdi azadlıqları təşviq edən bir hökumət qurmağa çalışırdılar.
Bərabərlik:

Bərabərlik ideyası Fransada inqilabdan əvvəl mövcud olan sərt sosial iyerarxiyanı dağıtmağa yönəlmişdi. İmtiyazların anadangəlmə hüquqa əsaslandığı feodal quruluşu əsas hədəf idi.
İnqilabçılar sosial təbəqədən və doğuşdan asılı olmayaraq qanun qarşısında bərabərliyi müdafiə edirdilər. Onlar feodal imtiyazlarını, titullarını və zadəganlarla sadə insanlar arasındakı böyük iqtisadi fərqləri aradan qaldırmağa çalışırdılar.
Qardaşlıq:

Qardaşlıq vətəndaşların birliyini və həmrəyliyini vurğuladı. İnqilabçılar Fransa xalqı arasında qardaşlıq hissi və ortaq məqsəd yaratmaq məqsədi güdürdülər.
Bu prinsip qarşılıqlı dəstək və əməkdaşlığa, eləcə də millətin ümumi rifahına sadiqliyə çağırırdı.
Bu ideallar Fransa Respublikasının devizi ilə məşhur şəkildə əhatə olunmuşdu: “Azadlıq, Bərabərlik, Qardaşlıq”. Onlar ilk dəfə 1790-cı ildə rəsmi olaraq qəbul edilmiş və o vaxtdan bütün dünyada inqilabi və demokratik hərəkatların simvoluna çevrilmişdir.

Bununla belə, qeyd etmək vacibdir ki, Fransız İnqilabı gərgin siyasi mübarizələr, sosial sarsıntılar və zorakılıqlarla yadda qalan mürəkkəb və təlatümlü bir dövr idi. Bu ideallara ilkin həvəs öz yerini daxili qarşıdurmalara, xarici müharibələrə və inqilabi hökumət daxilində yakobinlər kimi radikal fraksiyaların yüksəlişinə verdi. İnqilab son nəticədə Terror Hökmdarlığına və özünü Fransanın hökmdarı kimi tanıdan Napoleon Bonapartın yüksəlişinə gətirib çıxardı. Bu çətinliklərə baxmayaraq, azadlıq, bərabərlik və qardaşlıq prinsipləri öz təsirini qoruyub saxladı və siyasi fikrə və demokratik cəmiyyətlərin inkişafına davamlı təsir göstərdi.

Asiman Xəlili                                          

Vətən Naminə Mətbuat Xidməti