Bu gün 79-cu Kann Beynəlxalq Film Festivalı öz işinə bşlayacaq. Əsas müsabiqə proqramının ilk təəssüratı, nüfuzlu rejissor adlarına yönəlməsidir: daxil olan filmlər Pedro Almodovar, Əsgər Fərhadi, Pavel Pavlikovski və Hirokazu Kore-edanın filmləridir. Lakin bu, yalnız səthidir və 22 filmdən ibarət müsabiqə strukturunun bir çox gizli mənbələri və sürprizləri ehtiva etdiyi hiss olunur.
Təbii ki, əvvəlki bütün festivallarda olduğu kimi, bu ilki festivalda digər ölkələrlə birgə istehsallar da daxil olmaqla, Fransa kino sənayesi üçün fəal şəkildə lobbiçilik aparılır. Lakin İspaniyanın bir deyil, hətta iki deyil, üç filmlə təmsil olunması olduqca qeyri-adi haldır. Almodovarın "Acı Milad" filmindən əlavə, müsabiqəyə daha az tanınan rejissorların daha iki ispan filmi də daxildir: Rodriqo Soroqoyenin "Amour Mon Amour" ailə melodramı və Federiko Qarsiya Lorkanın yarımçıq qalmış əsəri əsasında Xavyer Ambrossi və Xavyer Kalvonun "Qara şar".
Kann Film Festivalı dünyanın müxtəlif bölgələrindən qaynaqlanan kinematoqrafik enerji mənbələrini, orada yaranan "yeni dalğaları" daim axtarır.
Bu il kuratorlar və seçicilər xüsusilə Asiya Uzaq Şərqinə diqqət yetirirlər. Yapon kinosu da üç filmlə güclü şəkildə təmsil olunur. Artıq "Qızıl Palma Budağı" mükafatını qazanan Hirokazu Kore-eda bu il Kann festivalında humanoidi kəşf edən və onu öz övladları kimi böyütməyə çalışan evli cütlük haqqında "Qutuda Qoyun" fantastik dramını nümayiş etdirəcək. Digər bir yapon filmi olan "Naqanın Qeydləri"ni Koji Fukada rejissorluq edib.
Xüsusilə maraqlı olan film Oskar və böyük festival mükafatlarına layiq görülmüş rejissor Ryusuke Hamaquçinin "Birdən" filmidir. Onun yeni filmi Parisdəki qocalar evində baş verir və iki qadın - fransız qadını və yapon qadını arasındakı münasibətlər üzərində qurulub.
Rejissorun əvvəlki işlərini nəzərə alsaq, müasir dünyada humanizmin transformasiyasını, tibbi antropologiyanı və xəstəlik, qocalıq və ölümə qarşı dəyişən cəmiyyət münasibətlərini araşdıran güclü bir fəlsəfi dram gözləmək olar.
Uzaq Şərq kinosunun canlanmasından danışarkən, Koreya elmi-fantastik trilleri olan "Ümid" (rejissor Na Honq-jin) filmini nəzərdən qaçırmaq olmaz. Böyük Münsiflər Heyətinə "Oldboy" və digər filmləri Kann festivalında mükafat qazanan Koreyalı Park Çan-vukun sədrlik etməsi də festival mənzərəsinin xarakterik və təsadüfi bir xüsusiyyətidir.
Amerikalıların iştirakı daha zəifdir. Müsabiqədə o, müstəqil rejissor İra Saksın "Sevdiyim Adam" musiqili dramı ilə məhdudlaşır.
Bu balanssızlıq, son dəqiqədə müsabiqə proqramına Skarlett Yohanssonun rol aldığı Ceyms Qreyin "Kağız Pələng" filminin daxil edilməsi ilə bir qədər kompensasiya edildi. Rus-yəhudi kökləri olan, bir vaxtlar "Kiçik Odessa" filmi ilə məşhur olan rejissor, bir daha ABŞ-dakı rus mafiyası mövzusuna toxunur.
Şərqi Avropadan olan görkəmli rejissorlar da müsabiqədə yarışacaqlar. Düzdür, onların heç biri yeni filmlərini öz ölkələrində çəkməyib. Macar Laslo Nemes "Moulin" filmini nasistlərin qurbanı olan Fransa Müqavimət qəhrəmanı Jan Moulinə və ən əsası "Lion Qəssabı" Klaus Barbiyə həsr edib.
Rumıniyalı Kristian Mungiu "Fyord" filmini Norveçdə, rusiyalı Andrey Zvyagintsev isə "Minotavr" filmini Latviyada çəkib.
Bu filmə gözləntilər yüksəkdir və yalnız rejissorun pərəstişkarlarından deyil, çünki o, doqquz ildir yeni əsər buraxmayıb: sonuncu filmi "Sevgisiz" olub. Bu illər ərzində Zvyagintsev Rusiyada bir film layihəsinin iflasına, ciddi xəstəliyə, mühacirətə və Avropa kino sisteminə çətin uyğunlaşma dövrünə dözüb.
"Yaxınlıq" və "Dəniz dirəyi" filmləri ilə iki dəfə Kannda uğurla iştirak edən gənc Kantemir Balaqov da festivalın "öz" filmlərindən biri hesab olunur. İndi o, xaricdə ilk rejissorluq təcrübəsi ilə buraya qayıdır. Tamaşaçıları Amerikanın Nyu-Cersi ştatındakı Çərkəz icmasının dünyasına qərq edən ingilisdilli "Butterfly Jam" filmi nüfuzlu paralel "Rejissorlar İki Həftəsi" proqramına daxildir.
Bu proqramda Radu Cud, Bruno Dümon və Kventin kimi bir çox böyük rejissorun yeni əsərləri təqdim olunur.
Əziz MUSTAFA
