Ekspertlər hesab edirlər ki, Vaşinqton bölgədə dominant mövqeyini qorusa da, yaranmış böhran Pekin üçün yeni imkanlar açıb...
Poliqon xəbər verir ki, Semafor nəşrinin yazdığına görə, ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurma Fars körfəzi regionunda Çinin təsir imkanlarını genişləndirib. Məqalədə bildirilir ki, Körfəz ölkələrinin rəsmiləri müharibənin regionun əsas iqtisadi və təhlükəsizlik tərəfdaşı olan ABŞ-dən uzaqlaşmaya səbəb olmayacağını nümayiş etdirməyə çalışsalar da, reallıq daha mürəkkəbdir.
Nəşr qeyd edir ki, Vaşinqton hələ də Fars körfəzində əsas dominant güc olaraq qalır. Bununla belə, İranla bağlı böhran Pekin üçün yeni siyasi və iqtisadi imkanlar formalaşdırır. ABŞ administrasiyası bölgədəki müttəfiqlərini texnologiya və müdafiə sektorlarında Çin şirkətlərinin fəaliyyətini məhdudlaşdırmağa təşviq edir. Vaşinqton bununla Pekinin artan təsirini cilovlamağa və regiondakı mövqelərini qorumağa çalışır.
Lakin Çin artıq həm Körfəz ölkələrinin, həm də İranın ən böyük ticarət tərəfdaşı hesab olunur. Pekin regionda birbaşa xarici investisiyalar, infrastruktur layihələrinin maliyyələşdirilməsi və sənaye tərəfdaşlığı sahəsində rolunu genişləndirir.
Məqalədə vurğulanır ki, Çin İranın əsas strateji tərəfdaşlarından biri kimi bölgədə ciddi təsir rıçaqlarına malik ölkə hesab edilir. Bir çox regional müşahidəçilər hesab edirlər ki, məhz Pekin Tehran üzərində təsir imkanlarından istifadə edərək İranı ABŞ ilə atəşkəsə razı salmağa çalışıb. Analitiklərin fikrincə, münaqişənin davam etməsi halında Çin iqtisadi baxımdan ABŞ-dən daha çox itki ilə üzləşə bilər.
Semafor yazır ki, bütün bunlara baxmayaraq, Pekin Vaşinqtonu tam əvəz edə biləcək gücdə deyil. Müharibə ABŞ-nin bəzi zəif tərəflərini üzə çıxarsa da, Amerikanın hərbi qüdrəti və hava hücumundan müdafiə texnologiyaları regionu daha böyük dağıntılardan qoruyub.
Bundan başqa, ABŞ-nin süni intellekt sahəsində lider mövqedə qalması Fars körfəzi ölkələrinin strateji baxımdan Vaşinqton orbitində qalmasına səbəb olur. Çin də anlayır ki, Körfəz dövlətləri təhlükəsizlik və yüksək texnologiyalar kimi kritik sahələrdə ABŞ-dən ciddi şəkildə uzaqlaşmağa hazır deyillər.
Bununla belə, Pekinin bölgədə təsir imkanlarını genişləndirmək üçün alternativ istiqamətləri var. Məqalədə qeyd olunur ki, Çin avtomobil sənayesi, istehsal sektoru və bərpa olunan enerji layihələri vasitəsilə regionda mövqelərini gücləndirməyə çalışır. Pekin həmçinin tarif dəyişikliklərindən və siyasi qeyri-sabitlikdən daha az asılı olan geniş bazar üstünlüklərindən istifadə edərək Körfəz ölkələri ilə iqtisadi əməkdaşlığını dərinləşdirir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ-İran qarşıdurması Yaxın Şərqdə geosiyasi balansın yenidən formalaşmasına səbəb olur və Çin bu prosesdən maksimum faydalanmağa çalışır.
Poliqon.info
