Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
2026-cı ildə ev təsərrüfatlarının borcu qlobal iqtisadiyyatın ən diqqətçəkən göstəricilərindən birinə çevrilib. Beynəlxalq Maliyyə İnstitutu və BMT-nin məlumatlarına əsasən hazırlanan araşdırmaya görə, dünyada ən yüksək ailə borcu yükü İsveçrədə qeydə alınıb. Bu ölkədə adambaşına düşən ev təsərrüfatı borcu 149,5 min dollar təşkil edir ki, bu da ABŞ göstəricisindən təxminən iki dəfə çoxdur.
İlk onluqda yer alan ölkələrin altısı Avropadandır. Siyahıda İsveçrə, Lüksemburq və Norveç liderlik edir. Ekspertlər bildirirlər ki, yüksək borc səviyyəsi hər zaman maliyyə çətinliyi anlamına gəlmir. Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə bu göstərici geniş ipoteka bazarları, yüksək mənzil qiymətləri və kreditə əlçatanlıqla bağlıdır.
2026-cı ilin birinci rübünə əsasən adambaşına düşən ailə borcu üzrə ilk 10 ölkə:
- İsveçrə — 149,5 min dollar
- Lüksemburq — 96 min dollar
- Norveç — 87,9 min dollar
- Avstraliya — 83,1 min dollar
- Danimarka — 71,4 min dollar
- Niderland — 68,6 min dollar
- ABŞ — 60,6 min dollar
- Kanada — 58,8 min dollar
- İsveç — 56 min dollar
- Honkonq (Çinin xüsusi inzibati rayonu) — 49,6 min dollar
İsveçrədə yüksək borcluluğun əsas səbəblərindən biri ölkənin ipoteka sistemidir. Vergi güzəştləri və bank kreditləşməsi qaydaları vətəndaşları ipoteka borclarını uzun müddət saxlamağa təşviq edir.
Bundan başqa, Avstraliya, ABŞ və Kanada kimi ölkələrdə də mənzil bazarındakı bahalaşma ailə borclarının sürətlə artmasına səbəb olub. Xüsusilə Kanadada ev təsərrüfatlarının borc-gəlir nisbəti G7 ölkələri arasında ən yüksək göstəricilərdən biri hesab olunur.
ABŞ reytinqdə yeddinci yerdə qərarlaşsa da, ümumi ev təsərrüfatı borcunun həcminə görə dünyada liderdir. 2026-cı ilin ilk rübündə ölkədə ailələrin ümumi borcu 21,2 trilyon dollara çatıb.
Bu borcun əsas hissəsini ipoteka kreditləri təşkil edir. Bununla yanaşı, kredit kartları və avtomobil kreditləri üzrə gecikmələrin də artdığı bildirilir. 2021–2025-ci illər arasında xüsusilə istehlak kreditlərində maliyyə təzyiqi daha da güclənib.
Məlumata görə, 2026-cı ilin ilk rübündə ABŞ-də girov aktivliyi illik müqayisədə 26 faiz artıb. Buna baxmayaraq, göstəricilər hələ də 2008-ci il mənzil böhranı dövründəki səviyyədən xeyli aşağıdır.
Ekspertlər hesab edir ki, mənzil qiymətlərinin qlobal miqyasda bahalaşması ailə borclarını iqtisadiyyatların ayrılmaz hissəsinə çevirir. Yüksək borc səviyyəsi bir tərəfdən sərvət və ev sahibliyini göstərsə də, digər tərəfdən ailələri faiz artımları və iqtisadi böhranlara qarşı daha həssas edir.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
