Kofeinli qəhvə və çayın orta dərəcədə istehlakı yaşlılıqda demensiya inkişaf riskini azalda bilər. Bu, 43 il ərzində 130 mindən çox insanı müşahidə edən amerikalı alimlərin gəldiyi nəticədir.
"Far.Az" xəbər verir ki, araşdırma "JAMA" jurnalında dərc olunub.
Tədqiqata başlanğıcda orta yaşı təxminən 40 olan 131.821 səhiyyə işçisi daxil edilib. Müşahidə dövründə 11.033 iştirakçıda demensiya inkişaf edib ki, bu da təxminən 8% təşkil edir. Təhlillər göstərib ki, ən əhəmiyyətli qoruyucu təsir gündəlik təxminən 250-300 milliqram kofein qəbul edən 75 yaşdan kiçik insanlarda müşahidə olunub.
Bu, gündə təxminən iki-üç fincan qəhvəyə bərabərdir. Bu iştirakçılarda, demək olar ki, kofein içməyənlərlə müqayisədə demensiya riski 35% daha aşağı idi. Lakin miqdarın artırılması heç bir əlavə fayda verməyib. Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, həddindən artıq kofein, əksinə, yuxunu poza və narahatlığı artıra bilər ki, bu da beyin sağlamlığına mənfi təsir göstərir.
Alimlər hesab edirlər ki, kofein beyni bir neçə yolla qorumağa kömək edir. O, neyron fəaliyyətini ləngidən və bununla da dopamin və asetilkolin də daxil olmaqla vacib neyrotransmitterlərin fəaliyyətini qoruyan adenozin maddəsini bloklayır. Onların səviyyəsi adətən yaşla və Altsheymer xəstəliyində azalır.
Bundan əlavə, kofein iltihabı azalda və bədəndə şəkər mübadiləsini yaxşılaşdıra bilər. Əvvəlki bəzi tədqiqatlar da müntəzəm qəhvə içənlərin beynində daha az amiloid lövhəsinin - Altsheymer xəstəliyi ilə əlaqəli zəhərli protein yataqlarının olduğunu göstərib.
Qəhvə və çayda olan digər maddələr, o cümlədən antioksidanlar və damar sağlamlığını dəstəkləyən birləşmələr də əlavə rol oynaya bilər. Tədqiqatçılar xüsusilə çayı vurğulayıblar: demensiya riskinin azalması ilə ən güclü əlaqə gündə bir-iki fincan içən insanlarda müşahidə edilib.
Maraqlıdır ki, alimlər kofeinsiz qəhvə içənlərdə yaddaşın daha sürətli pisləşdiyini müşahidə ediblər. Lakin müəlliflər hesab edirlər ki, bu, içkinin özü ilə deyil, bir çoxlarının yuxu, ürək və ya qan təzyiqi ilə bağlı problemlər yaşadıqdan sonra kofeinsiz içkiyə keçməsi ilə əlaqədar ola bilər - bu amillər idrak pozğunluğu ilə əlaqəlidir.
Tədqiqatın müəllifləri bunun orta miqdarda istehlaka aid olduğunu vurğulayırlar. Onlar həmçinin kofein tərkibinin dəmləmə üsulundan asılı olaraq əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə biləcəyini qeyd edirlər.
