WUF13-də iştirak edən Suriyanın ictimai işlər və mənzil naziri Mustafa Əbdür-Rəzzaqın APA İnformasiya Agentliyinə müsahibəsi
Azərbaycan bu gün yenidənqurma, infrastrukturun inkişafı və şəhərsalma sahələrində mühüm təcrübəyə malikdir
- Cənab nazir, Azərbaycan və Suriya arasında münasibətlərin son dövrdə inkişafını necə qiymətləndirirsiniz?
- Son dövrdə Suriya və Azərbaycan arasında münasibətlər bir sıra istiqamətlər üzrə nəzərəçarpacaq müsbət dinamika nümayiş etdirib. Bu inkişaf həm siyasi, həm də humanitar sahələrdə özünü göstərir və tərəflərin əməkdaşlığı genişləndirmək, qarşıdakı mərhələdə daha effektiv münasibətlər qurmaq niyyətini əks etdirir. Azərbaycan bu gün yenidənqurma, infrastrukturun inkişafı və şəhərsalma sahələrində mühüm təcrübəyə malikdir, xüsusilə Qarabağda həyata keçirilən layihələr bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Xüsusilə Suriyanın hazırkı ehtiyacları fonunda bu təcrübədən öyrənməyə və faydalanmağa dəyər.
Fikrimcə, qarşıdakı mərhələdə əməkdaşlıq mənzil tikintisi və şəhərsalma, infrastruktur, enerji kimi konkret istiqamətlər üzrə praktiki və birbaşa əməkdaşlığa yönəlməlidir. Bununla yanaşı, təlim proqramları, texniki və mühəndislik təcrübəsinin mübadiləsi, şəhər inkişafında müasir həllərin tətbiqi də vacibdir. Ümumdünya Şəhərsalma Forumu isə şəhərlərin gələcəyi, yenidənqurma və dayanıqlı inkişaf mövzularında dialoq və təcrübə mübadiləsi üçün mühüm platformadır.
Suriya son illərdə zərər görmüş bir çox sektorun bərpasını tələb edən mərhələdədir
- Müharibədən sonra yenidənqurma və bərpa mərhələsinin başlanması fonunda Suriya Azərbaycanla hansı sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirməkdə maraqlıdır?
- Suriya hazırda son illərdə zərər görmüş bir çox sektorun bərpasını tələb edən mərhələdədir. Buna görə də bərpa və yenidənqurma prosesi ilə birbaşa bağlı sahələrdə dost ölkələrlə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə maraq göstərilir. Bundan öncə də qeyd etdiyim kimi, Azərbaycanla əməkdaşlıqda maraqlı olduğumuz əsas istiqamətlər infrastrukturun bərpası, mənzil tikintisi və şəhərsalma, urbanistika və şəhər planlaşdırılması, müasir şəhərlərin qurulması, torpaq idarəçiliyi, enerji və iqtisadi inkişafla bağlı xidmət sahələridir.
Bununla yanaşı, Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin yenidən qurulması sahəsindəki təcrübəsindən yararlanmaq istəyirik, bunda maraqlıyıq.
Azərbaycanın həmin bölgələrin yenidən qurulması sahəsindəki təcrübəsi xüsusi maraq doğurur
- Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində apardığı genişmiqyaslı və sürətli yenidənqurma işlərindən necə yararlanmağı planlaşdırırsınız?
- Azərbaycanın həmin bölgələrin yenidən qurulması sahəsindəki təcrübəsi xüsusi maraq doğurur. Xüsusilə xidmətlərin sürətlə bərpası, yenidənqurma layihələrinin uzunmüddətli inkişaf planları ilə əlaqələndirilməsi və idarəetmə ilə icrada müasir texnologiyaların tətbiqi diqqət çəkir. Suriya üçün yenidənqurma yalnız binaların tikilməsi deyil, həm də iqtisadiyyatın canlandırılması, xidmətlərin yaxşılaşdırılması və cəmiyyət üçün daha sabit mühitin yaradılması deməkdir.
Bu təcrübədə diqqətəlayiq məqam yalnız layihələrin miqyası deyil, həm də zərər görmüş ərazilərin daha müasir, planlı və dayanıqlı şəhər mühitinə çevrilməsidir. Suriyada belə hesab olunur ki, yenidənqurma yalnız ənənəvi tikinti üsulları ilə həyata keçirilməməli, aydın planlaşdırma prinsiplərinə əsaslanmalıdır.
Bu səbəbdən son dövrdə zərərin qiymətləndirilməsi, urbanistik vəziyyətin təhlili və bərpa mərhələsi üçün planlaşdırma alətlərinin inkişafı istiqamətində işlər aparılıb. Eyni zamanda, Suriyada həyata keçiriləcək hər hansı yenidənqurma modelinin şəhər kimliyini, sosial balansı və iqtisadi aspektləri qorumasına xüsusi diqqət yetirilir. Bu prosesdə Azərbaycan təcrübəsi də daxil olmaqla, uğurlu beynəlxalq nümunələrdən faydalanmaq niyyəti var.
Suriya Azərbaycanın təşəbbüsünü yüksək qiymətləndirir
- Azərbaycanın Suriyada təhsil infrastrukturunun bərpasına dəstəyi çərçivəsində təxminən 10 yeni məktəbin tikilməsi və 100-ə yaxın zədələnmiş məktəbin əsaslı təmiri planlaşdırılır. Bu layihələr hazırda hansı mərhələdədir?
- Biz Azərbaycan tərəfinin bu təşəbbüsünü yüksək qiymətləndiririk. Bu, xüsusilə son illərdə infrastruktur baxımından zərər görmüş bölgələrdə Suriyanın təhsil sektoruna mühüm dəstəkdir.
Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi ilə Suriyanın Təhsil Nazirliyi arasında İCESCO-nun əməkdaşlığı ilə strateji tərəfdaşlıq sazişi imzalanıb. Məqsəd Suriyada təhsil infrastrukturunun bərpası proqramını həyata keçirməkdir. Proqram çərçivəsində çox sayda məktəbin bərpası, həmçinin 2030-cu ilə qədər davam edəcək plan əsasında yeni məktəb və təhsil obyektlərinin tikintisi nəzərdə tutulur. Tikinti, bərpa və texniki nəzarət işlərinin maliyyələşdirilməsi üçün vəsait də ayrılıb.
Hazırda aidiyyəti qurumlar arasında prioritetlərin, layihələrin həyata keçiriləcəyi ərazilərin və icra mexanizmlərinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində texniki koordinasiya və görüşlər davam edir. Məktəblərin yenidən qurulması yalnız xidmət sahəsinə aid məsələ deyil, eyni zamanda, gələcək nəsillərin taleyi və uzunmüddətli sosial sabitliklə bağlıdır.
Azərbaycan Suriyaya qaz ixracının reallaşmasına yardım edib
- Azərbaycanın Suriyaya humanitar sahədə və enerji sektorunda, o cümlədən qaz ixracı istiqamətində göstərdiyi dəstəyi necə qiymətləndirirsiniz?
- Suriya xalqının üzərindəki yükü azaltmağa və sabitliyə töhfə verməyə yönəlmiş hər bir dəstək bizim üçün yüksək qiymətləndirilir. Bu dəstək istər humanitar, istər xidmət, istərsə də inkişaf sahəsində olsun, böyük əhəmiyyət daşıyır.
Xüsusilə enerji sahəsində Suriyaya qaz tədarükü ilə bağlı mühüm əməkdaşlıq həyata keçirilib. Bu proses Qətərin təqdim etdiyi yardım çərçivəsində baş tutub və Azərbaycan bu məsələnin icrasına dəstək göstərərək onun reallaşmasına yardım edib. Bu isə dost ölkələr arasında regional əməkdaşlığın yaxşı səviyyədə olduğunu nümayiş etdirir.
Enerji sektoru iqtisadi bərpa mərhələsində əsas sahələrdən biridir, çünki xidmətlərin, istehsalın və yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması birbaşa enerji ilə bağlıdır. Humanitar və inkişaf yönümlü əməkdaşlıq isə xalqlar arasında münasibətlərə müsbət təsir göstərir və bu, ikitərəfli əlaqələrin vacib istiqamətlərindən biridir.
Azərbaycanın WUF13-ə ev sahibliyi etməsi ölkənin beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində artan rolunu göstərir
- Azərbaycanın Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasına (WUF13) ev sahibliyini necə qiymətləndirirsiniz? Bu tədbirin regional və beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyəti nədir?
- Azərbaycanın Ümumdünya Şəhərsalma Forumuna ev sahibliyi etməsi ölkənin şəhər inkişafı və beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində artan rolunu göstərir. Bu, xüsusilə şəhərlər, mənzil təminatı və dayanıqlı inkişaf məsələlərinə qlobal marağın artdığı bir dövrdə mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Forum hökumətləri, beynəlxalq təşkilatları, ekspertləri və özəl sektoru şəhər genişlənməsi, yenidənqurma və dayanıqlı inkişafla bağlı problemləri müzakirə etmək üçün bir araya gətirən vacib platformaya çevrilib.
Şəhərlərin bərpası və iqtisadi dirçəliş məsələləri urbanistik inkişafla bağlı beynəlxalq müzakirələrin əsas hissəsi olmalıdır. Çünki yenidənqurma yalnız mühəndislik məsələsi deyil, eyni zamanda iqtisadiyyat, sabitlik, xidmətlər və məşğulluqla birbaşa əlaqəlidir.
Forum həmçinin şəhərsalma, mənzil təminatı, ağıllı şəhərlər və dayanıqlı infrastruktur sahələrində beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və gələcək mərhələdə peşəkar və inkişaf yönümlü tərəfdaşlıqların qurulması üçün mühüm imkan yaradır.
