Bu gün svastika (qamalı xaç) simvolu bir çox insan üçün ilk növbədə Nasist Almaniyasını xatırladır, lakin bu işarənin tarixi minilliklər əvvələ gedib çıxır.
"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, svastika hindu, buddist və caynist ənənələrdə, eləcə də antik yunan, slavyan, türk xalq mədəniyyətlərində və bir çox digər cəmiyyətlərdə günəş, bərəkət, uğur və xeyirxahlıq rəmzi kimi istifadə olunub.
XX əsrdə nasistlərin bu qədim simvolu mənimsəməsi onun mənasını böyük ölçüdə dəyişdirdi.
Buna görə də bu gün Anadolu və Balkanlara aid bəzi qədim geyimlərdə rast gəlinən svastika motivləri nasist ideologiyası ilə deyil, daha qədim xalq mədəniyyətləri və inancları ilə bağlıdır. Araşdırmalara görə, bu işarənin müxtəlif xalqlar arasında yayılması müasir xalqların formalaşmasından çox əvvəlki dövrlərə və şərqdən qərbə doğru baş verən tayfa və köç dalğalarına bağlı ola bilər. Svastika və ya qamalı xaç qədim simvollardan biridir.
Svastikanın iki əsas forması mövcuddur: 卐 – sağa yönəlmiş (saat istiqamətində) və 卍 – sola yönəlmiş (saat əqrəbinin əksinə) variantlar.
Bu simvol Avrasiya mədəniyyətlərində qədim dini işarə hesab olunur və xüsusilə hinduizm, buddizm və caynizmdə müqəddəslik və mənəviyyat rəmzi kimi istifadə edilir.
Qərb dünyasında isə sağa yönəlmiş svastika XX əsrin 30-cu illərində nasist simvoluna və “aryan irqi”nin embleminə çevrilənədək uğur və xoşbəxtlik rəmzi kimi qəbul olunurdu.
Bu gün də Nepal, Hindistan, Monqolustan, Çin və Yaponiya kimi hindu, buddist və ya caynist ənənələrin yayıldığı ölkələrdə svastika xeyir, uğur və rifah simvolu kimi qəbul edilir və xüsusilə hindu nikah mərasimlərində geniş istifadə olunur.
Türkiyədə bir avşar qadının qolundakı bu simvol da həmin tarixi-mədəni irsin nümunəsi kimi qiymətləndirilir.
