Bir gün ərzində süni intellekt gündəmini müəyyən edən şirkətlərdən dərhal üç iddialı siqnal gəldi. SpaceX IPO üçün sənədlərini təqdim edib, OpenAI yaxın vaxtlarda eyni addımı ata bilər, Anthropic isə investorların süni intellekt biznesinin rentabelliyi ilə bağlı təsəvvürünü dəyişməli olan proqnozlarını açıqlayıb.
SpaceXSpaceX bu gün gözlənildiyi kimi, tarixdə ən böyüklərdən biri ola biləcək IPO-nun prospektini dərc edib. Şirkət 1,75–2 trilyon dollar qiymətləndirmə ilə 75 milyard dollara qədər vəsait cəlb etməyi planlaşdırır. Bloomberg yazır ki, yerləşdirmənin uğuru böyük ölçüdə pərakəndə investorların marağından asılı olacaq: səhmlərin 30%-ə qədəri onların payına düşə bilər.
SpaceX-in listinqə hansı vəziyyətdə gəldiyi barədə biz daha əvvəl yazmışdıq. Qısaca desək, investisiya hekayəsinin böyük hissəsi şirkətin hələlik daha çox təqdimatlarda görünən, hesabatlarda isə o qədər də əksini tapmayan bazarlarda dominant olacağı gözləntisinə söykənir — Marsa uçuşlardan orbital data mərkəzlərinə qədər.
SpaceX-in real pul generatoru isə hələ də Starlink-dir və gəlirin təxminən üçdə ikisini məhz bu istiqamət verir. Ötən il peyk interneti şirkətə 11,4 milyard dollar, birinci rübdə isə 3,3 milyard dollar gəlir gətirib. Əməliyyat mənfəəti 1,19 milyard dollar olub. Abunəçi bazası 10,3 milyonadək artıb. Digər istiqamətlər isə zərərlidir. Birinci rübdə raket biznesi 619 milyon dollar gəlir və 662 milyon dollar əməliyyat zərəri göstərib. Süni intellekt bölməsi isə rübün yekununda cəmi 818 milyon dollar gəlirə qarşı 2,47 milyard dollar zərər edib.
OpenAIMaskla məhkəməni udan OpenAI də yaxın vaxtlarda IPO üçün sənədlər təqdim edə bilər, bunu WSJ öyrənib. ChatGPT-ni yaradan şirkət prospekt üzərində Goldman Sachs və Morgan Stanley ilə birlikdə işləyir. Tənzimləyicilərə müraciət artıq cümə günü göndərilə bilər. Birjaya çıxış isə sentyabrda planlaşdırılır.
Bir ay əvvəl OpenAI Amazon, Nvidia, SoftBank və digər investorlar tərəfindən 122 milyard dollar cəlb etmişdi. Həmin vaxt şirkət 852 milyard dollar qiymətləndirilmişdi. Amma FT yazırdı ki, bu qiyməti əsaslandırmaq üçün OpenAI IPO zamanı təxminən 1,2 trilyon dollar dəyərində olmalıdır. Nəşrin danışdığı investorlar etiraf ediblər ki, onları yarımçıq qalan layihələr və şirkətdə fokus itkisi hissi narahat edir.
Ancaq əsas sual budur: OpenAI data mərkəzlərinə qoyduğu nəhəng investisiyaları geri qaytaracaq qədər qazana biləcəkmi? Ötən ilin sonunda şirkət həm gəlir, həm də ChatGPT istifadəçilərinin sayı üzrə öz daxili hədəflərinə çata bilməyib. Nvidia ilə 100 milyard dollarlıq mega-sövdələşmə baş tutmayıb. OpenAI daxilində də IPO məsələsində tələsməmək lazım olduğu ilə bağlı xəbərdarlıqlar var.
Ötən il OpenAI-nin gəlirinin 13 milyard dolları keçdiyi ehtimal olunur, amma şirkət yaxın dörd ildə təxminən 115 milyard dollar xərcləməyi planlaşdırır.
AnthropicNYT yazır ki, Anthropic də payızda IPO ehtimalını nəzərdən keçirir. Yeni investisiya raundu ərəfəsində investorlara açıqladığı maliyyə göstəriciləri isə kifayət qədər təsirlidir. WSJ-nin məlumatına görə, şirkət ikinci rübdə gəlirin birinci rübdəki 4,8 milyard dollardan 10,9 milyard dollara yüksələcəyini proqnozlaşdırır. Bu, 130%-lik artım deməkdir.
Anthropic həmçinin ilk əməliyyat mənfəətini də gözləyir — 559 milyon dollar. Halbuki ötən yay şirkət 2028-ci ildən tez mənfəətə çıxacağını gözləmirdi. Bununla belə, çox güman ki, bütün il mənfəətli olmayacaq. Çünki şirkət hesablama güclərinə xərcləri artırmağı planlaşdırır.
Anthropic məhsullarına olan tələbat o qədər artıb ki, bu, şirkətin öz infrastrukturunu belə yükləyib. Bu sıçrayışa Pentaqonla münaqişə də təkan verib. Şirkət istifadəçilərin bir hissəsi üçün çıxışı məhdudlaşdırmağa və data mərkəzləri ilə bağlı, o cümlədən SpaceX-lə yeni sazişlər imzalamağa məcbur olub. Dərc olunan IPO prospektindən görünür ki, Claude-u yaradan şirkət 2029-cu ilin mayına qədər Maskın şirkətinə ayda 1,25 milyard dollar ödəyəcək.
