Azərbaycan son illərdə beynəlxalq tədbirlərə uğurlu ev sahibliyi etməklə qlobal əməkdaşlıq və çoxtərəfli dialoq üçün mühüm platformaya çevrilib. BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının (WUF13) Bakıda keçirilməsi isə bu uğurlar silsiləsinin ən mühüm mərhələlərindən biri kimi tarixə düşdü. Forum təkcə iştirakçı sayı və əhatə dairəsinə görə deyil, həm də yaratdığı siyasi, iqtisadi və beynəlxalq rezonans baxımından Azərbaycanın müasir tarixində xüsusi yer tutur.
WUF13 176 ölkədən 57 mindən çox iştirakçını bir araya gətirməklə Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun indiyədək keçirilmiş ən genişmiqyaslı sessiyası oldu. Bu göstərici forumun qlobal əhəmiyyətini təsdiqləməklə yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərin təşkili sahəsində əldə etdiyi təcrübənin və etimadın da bariz nümunəsidir. COP29-dan sonra ölkədə keçirilən ikinci ən böyük beynəlxalq tədbir kimi WUF13 Bakını yenidən dünyanın diqqət mərkəzinə gətirdi və şəhəri urbanizasiya, dayanıqlı inkişaf və gələcəyin şəhərləri ilə bağlı qlobal müzakirələrin əsas ünvanına çevirdi.
Bakı qlobal həmrəyliyin mərkəzi kimi

Müasir dövrdə şəhərlər bəşəriyyətin qarşılaşdığı ən mühüm çağırışların həll olunduğu məkanlara çevrilib. İqlim dəyişikliyi, urbanizasiya, miqrasiya, mənzil təminatı, sosial inklüzivlik və dayanıqlı inkişaf kimi məsələlər dünyanın bütün ölkələrini düşündürür. Məhz belə bir dövrdə WUF13-ün Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın bu qlobal dialoqda fəal iştirakını və töhfəsini nümayiş etdirdi.
Forum çərçivəsində müxtəlif dövlətlərin rəhbərləri, nazirlər, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri, ekspertlər, alimlər, şəhərsalma mütəxəssisləri və vətəndaş cəmiyyəti institutları bir araya gələrək, gələcəyin şəhərləri barədə fikir mübadiləsi apardılar. Bakı bu müzakirələrin keçirildiyi məkandan daha artıq məna kəsb etdi. Şəhər müxtəlif mədəniyyətləri, baxışları və təcrübələri birləşdirən qlobal körpü rolunu oynadı.
Bu gün beynəlxalq münasibətlər sistemində qarşıdurmaların və geosiyasi gərginliklərin artdığı bir vaxtda Bakının çoxtərəfli əməkdaşlıq və konstruktiv dialoq platforması kimi çıxış etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Forum göstərdi ki, Azərbaycan müxtəlif tərəfləri bir masa ətrafında toplamaq və ortaq məqsədlər naminə əməkdaşlıq mühiti yaratmaq qabiliyyətinə malikdir.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun göstəricisi

WUF13 kimi mötəbər tədbirin keçirilməsi üçün şəhərin seçilməsi təsadüfi deyil. UN-Habitat və beynəlxalq tərəfdaşlar ev sahibi ölkə müəyyənləşdirərkən təhlükəsizlik, logistika, infrastruktur, təşkilati potensial və beynəlxalq etibarlılıq kimi çoxsaylı meyarları nəzərə alırlar. Bakının bu seçimdə üstünlük qazanması Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun yüksək səviyyədə olduğunu bir daha sübut edir.
Son illərdə Azərbaycan mühüm qlobal tədbirlərə ev sahibliyi etməklə etibarlı tərəfdaş imicini möhkəmləndirib. İstər siyasi və iqtisadi forumlar, istər beynəlxalq idman yarışları, istərsə də qlobal iqlim və inkişaf gündəliyinə həsr olunmuş tədbirlər ölkəmizin təşkilatçılıq imkanlarını dünyaya nümayiş etdirib. WUF13 isə bu uğurların yeni zirvəsi oldu.
Forumun Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın urbanizasiya sahəsində beynəlxalq proseslərə verdiyi töhfələrin də tanınmasının göstəricisidir. Son illərdə ölkəmizdə həyata keçirilən genişmiqyaslı infrastruktur layihələri, müasir şəhərsalma yanaşmaları, “ağıllı şəhər” konsepsiyalarının tətbiqi və dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin təşviqi beynəlxalq səviyyədə maraq doğurur. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan yenidənqurma və “ağıllı şəhər” layihələri bir çox ölkələr üçün maraqlı təcrübə nümunəsi kimi qiymətləndirilir.
Qlobal urbanizasiya gündəliyinə töhfə

WUF13 yalnız tədbir deyil, həm də gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirildiyi mühüm beynəlxalq platformadır. Burada qəbul edilən yanaşmalar və müzakirə olunan ideyalar gələcək illərdə şəhərlərin inkişaf strategiyalarına təsir göstərir.
Azərbaycan forum vasitəsilə öz təcrübəsini beynəlxalq ictimaiyyətlə bölüşmək imkanı əldə etdi. Eyni zamanda dünyanın müxtəlif regionlarından olan mütəxəssislərin və qərar qəbul edən şəxslərin təcrübələrini öyrənmək üçün geniş imkan yarandı. Bu qarşılıqlı mübadilə urbanizasiya sahəsində innovativ yanaşmaların yayılmasına və yeni əməkdaşlıq imkanlarının formalaşmasına xidmət edir.
Bakıda keçirilən sessiyada dayanıqlı şəhərlərin qurulması, sosial inklüzivlik, ekoloji davamlılıq, rəqəmsal transformasiya və insan mərkəzli şəhərsalma kimi məsələlər geniş müzakirə edildi. Bu mövzular XXI əsrin əsas inkişaf prioritetləri sırasında yer alır və Azərbaycanın da strateji inkişaf hədəfləri ilə üst-üstə düşür.
İqtisadi və investisiya imkanları

Belə böyükmiqyaslı tədbirlərin əhəmiyyəti yalnız siyasi və diplomatik nəticələrlə məhdudlaşmır. WUF13 Azərbaycanın iqtisadi potensialının və investisiya imkanlarının təqdimatı baxımından da mühüm rol oynadı.
Minlərlə xarici qonağın Bakıya səfəri ölkənin müasir infrastrukturu, nəqliyyat sistemi, turizm imkanları və biznes mühiti ilə yaxından tanış olmasına şərait yaratdı. Forum günlərində Bakı dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn nümayəndə heyətlərinin görüş və müzakirələrinin mərkəzinə çevrildi. Bu isə gələcək investisiya layihələri, tərəfdaşlıqlar və biznes əlaqələri üçün yeni imkanlar formalaşdırdı.
Beynəlxalq tədbirlər ölkənin iqtisadi aktivliyinə də müsbət təsir göstərir. Otellər, nəqliyyat sektoru, xidmət sahələri və digər istiqamətlər əlavə iqtisadi canlanma əldə edir. Bununla yanaşı, ölkənin beynəlxalq tanıtımı uzunmüddətli perspektivdə turizm və investisiya axınlarının artmasına təkan verir.
Müasir Bakının təqdimatı
.jpg)
WUF13 Bakının son illərdə keçdiyi inkişaf yolunu beynəlxalq ictimaiyyətə nümayiş etdirmək üçün unikal imkan yaratdı. Bir vaxtlar əsasən neft sənayesi ilə tanınan şəhər bu gün müasir memarlıq, inkişaf etmiş infrastruktur, yaşıl məkanlar və innovativ şəhərsalma həlləri ilə seçilir.
Forum iştirakçıları Bakının tarixi irsi ilə müasir inkişaf arasında yaratdığı harmoniyanın şahidi oldular. İçərişəhər kimi qədim tarixi məkanlarla müasir şəhərsalma nümunələrinin vəhdəti Bakını dünyanın ən maraqlı şəhərlərindən birinə çevirir. Bu xüsusiyyət forum iştirakçılarında böyük maraq doğurdu və şəhərin beynəlxalq imicinin daha da güclənməsinə xidmət etdi.
Bununla yanaşı, Azərbaycanın regionların inkişafına yönəlmiş siyasəti, yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılması, nəqliyyat bağlantılarının genişləndirilməsi və “ağıllı texnologiyalar”ın tətbiqi də beynəlxalq ekspertlərin diqqətini çəkən əsas mövzulardan oldu.
Uğurlu təşkilatçılıq nümunəsi

WUF13-ün yüksək səviyyədə təşkili Azərbaycanın böyük beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi sahəsində malik olduğu peşəkarlığı bir daha nümayiş etdirdi. Minlərlə iştirakçının qəbulu, təhlükəsizliyin təmin olunması, logistikanın koordinasiyası, tədbirlərin fasiləsiz təşkili və yüksək xidmət standartları ölkənin bu sahədə formalaşdırdığı güclü institusional potensialı ortaya qoydu.
Bu təcrübə uzun illər ərzində keçirilən beynəlxalq tədbirlər nəticəsində formalaşıb və hər yeni tədbirlə daha da təkmilləşir. WUF13 göstərdi ki, Azərbaycan yalnız regional deyil, qlobal əhəmiyyətli forumların da ən yüksək səviyyədə təşkilinə qadirdir.
Forumun uğurlu keçirilməsi ölkənin beynəlxalq təşkilatlar üçün etibarlı tərəfdaş statusunu daha da möhkəmləndirdi. Bu isə gələcəkdə digər mötəbər beynəlxalq tədbirlərin də Azərbaycanda keçirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.
Azərbaycanın qlobal rolunun yeni təsdiqi
![]()
WUF13-ün Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolunun növbəti təsdiqidir. Forum göstərdi ki, ölkəmiz yalnız coğrafi baxımdan deyil, həm də siyasi, iqtisadi və diplomatik müstəvidə regionları birləşdirən mühüm platformaya çevrilib.
176 ölkədən 57 mindən çox iştirakçının qatıldığı və Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun tarixində ən böyük sessiya kimi yadda qalan WUF13 Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun, təşkilati potensialının və qlobal proseslərə verdiyi töhfənin parlaq göstəricisi oldu. Bakı bir daha sübut etdi ki, o, beynəlxalq əməkdaşlığın, qlobal həmrəyliyin və gələcəyə yönəlmiş inkişaf ideyalarının formalaşdığı mühüm dünya şəhərlərindən biridir.
Bu uğur təkcə bir tədbirin uğurla keçirilməsi deyil. Bu, Azərbaycanın dünya miqyasında etibarlı tərəfdaş, məsuliyyətli beynəlxalq aktor və qlobal gündəliyin formalaşmasında söz sahibi olan ölkə kimi mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinin növbəti təzahürüdür.
WUF13 bunun ən parlaq sübutlarından biri kimi tarixdə qalacaq.