...Birbaşa günəş işığına həddindən artıq məruz qalmaq xərçəngin inkişafına səbəb olur, görmə qabiliyyətinə zərər verir və ürək-damar sisteminə ciddi yük yaradır.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, onkoloq Violetta Purtsxvanidze bunu “Veçernyaya Moskva” qəzetinə verdiyi müsahibədə bildirib.Mütəxəssisin sözlərinə görə, qaralma sağlamlığın əlaməti deyil, hüceyrə DNT-sinin strukturuna dəyən ziyana qarşı qoruyucu reaksiyadır.
Hər yanıq kümülatif təsir göstərən mikrotravmaya səbəb olur. Zamanla bu, nəzarətsiz hüceyrə bölünməsinə və bədxassəli şişlərin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, ultrabənövşəyi şüalanma dərinin yerli immunitetini zəiflədir, mutasiyaları tanımaq və aradan qaldırmaqdan məsul olan hüceyrələri məhv edir və eləcə də kollageni məhv edərək vaxtından əvvəl qocalmağa səbəb olur.
Günəş altında üç əsas patoloji növü inkişaf edə bilər. Melanoma ən təhlükəli hesab olunur, çünki o, sürətlə böyüyür və aktiv şəkildə metastaz verir, tez-tez özünü adi xal kimi gizlədir.
...Dr. Purtsxvanidze qeyd edib ki, əgər insan uşaqlıq və ya yeniyetməlik dövründə ən azı bir dəfə şiddətli günəş yanığı keçiribsə, yetkinlik dövründə melanoma inkişaf riski bir neçə dəfə artır.
Bazal hüceyrəli karsinoma daha çox rast gəlinir, daha yavaş inkişaf edir və nadir hallarda bədənə yayılır, lakin üz və boyundakı toxumaları məhv edə bilər.
Yastı hüceyrəli karsinoma bədənin açıq sahələrindəki epidermisin üst təbəqəsini təsir edir.
Dəri fototipi I olan insanlar - açıq dərili, qırmızı və ya açıq saçlı, dərisi demək olar ki, qoruyucu melanin istehsal etməyənlər - xüsusilə risk altındadır.
Bədənində 50-dən çox xal və ya xərçəngə genetik meylli olanlar da ehtiyatlı olmalıdırlar.
Həkim səhər saat 10:00-dan axşam saat 4:00-dək pik saatlarda günəşdən çəkinməyi, ən azı 30 SPF olan günəşdən qoruyucu krem istifadə etməyi və qoruyucu geyim geyinməyi tövsiyə edir.
Onkoloq süni şüalanma təbii şüalanma ilə eyni zərər verdiyindən və hüceyrələrdə dönməz dəyişikliklərə səbəb olduğundan, solaryumlara baş çəkməyi olduqca riskli hesab edir.
Əli Babayev
