Son illərdə qlobal istiləşmə səbəbindən Şimal Buzlu okeanındakı buzlaqlar sürətlə əriyir.Metbuat.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu ekoloji problem olsa da, böyük dövlətlər üçün tamamilə yeni iqtisadi və hərbi qapılar açır. Hazırda ABŞ, Rusiya, Kanada, Danimarka (Qrenlandiya vasitəsilə) və Norveç arasında Şimal Qütbünün dibindəki torpaqlar uğrunda böyük hüquqi və hərbi rəqabət başlayıb. Məsələ təkcə boş buz kütlələrinə sahib olmaq deyil. Dövlətlərin bu bölgəyə can atmasının 3 əsas səbəbi var: Gizli xəzinə: ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzinin məlumatına görə, dünyada hələ kəşf edilməmiş neft ehtiyatlarının 13%-i, təbii qazın isə 30%-i məhz bu bölgənin altındadır. Yeni dəniz yolları: Buzlar əridikcə Asiya ilə Avropa arasındakı gəmi ticarəti üçün yeni və çox qısa yollar - Şimal Dəniz Yolu açılır. Bu, Süveyş kanalından asılılığı azaldır və dövlətlərə milyardlarla dollar qənaət imkanı verir. Hərbi üstünlük: Qütb bölgəsi nüvə sualtı qayıqları və raket əleyhinə müdafiə sistemləri üçün ən strateji nöqtə sayılır. Dövlətlər okeanın dibindəki dağ silsilələrinin — məsələn, Lomonosov silsiləsinin öz materik rəflərinin davamı olduğunu iddia edirlər. Beynəlxalq hüquqa görə, əgər bir dövlət sübut etsə ki, dənizin dibindəki torpaq onun ana torpağının geoloji davamıdır, həmin ərazi onun iqtisadi zonasına daxil edilir. Rusiya artıq qütbün dibinə rəmzi olaraq titandan hazırlanmış bayrağını sancıb. ABŞ isə Alyaska tərəfdən öz sərhəd iddialarını yeniləyir. Kanada və Danimarka isə elmi gəmilərlə okeanın dibinin xəritəsini çəkərək BMT-yə sübutlar təqdim etməyə çalışırlar.
