Azərbaycanda toxumçuluğun (tingçiliyin) inkişafı üzrə hüquqi, institusional və dəstək tədbirlərinin hazırlanması və icra edilməsi nəzərdə tutulur.
Aznews.az xəbər verir ki, bu məsələ "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026−2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı"nda əksini tapıb. Sənədə əsasən, 2026-2030-cu illərdə “Toxumçuluq haqqında” Qanunun və digər normativ sənədlər yenilənəcək, toxum istehsal edən elmi tədqiqat müəssisə və təşkilatlarının və Toxum Fondunun fəaliyyəti təkmilləşdiriləcək, idxal olunan toxumlara dövlət nəzarətinin və toxumçuluqla bağlı subsidiyalaşma alətlərinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı təkliflər hazırlanacaq.
Eyni zamanda toxum istehsal edən elmi tədqiqat müəssisə və təşkilatlarının, Toxum Fondunun fəaliyyətinin optimallaşdırılması və maddi-texniki bazasının yaxşılaşdırılması, özəl sektorun iştirakı ilə müqaviləli toxum istehsalının təşviqi, toxumçuluq sahəsində nəticəyönümlü subsidiyalaşma alətlərinin tətbiq edilməsi planlaşdırılır.
Paralel olaraq, ölkəyə idxal olunan toxumlara dövlət nəzarəti sisteminin yaradılması, toxum istehsalının artırılması, bu sahədə özünütəminatın yaxşılaşdırılması hədəflənir.
Azərbaycanda 2026–2030-cu illər üçün nəzərdə tutulan toxumçuluq və tingçilik islahatları aqrar sektorun strateji istiqamətlərindən biri kimi diqqət çəkir. “Toxumçuluq haqqında” qanunvericiliyin yenilənməsi, dövlət nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi və özəl sektorun bu sahəyə daha geniş cəlb olunması kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın və ərzaq təhlükəsizliyinin artırılmasına hesablanıb. Dövlət proqramında toxum istehsalının genişləndirilməsi və idxaldan asılılığın azaldılması məqsədinin xüsusi vurğulanması bu sahənin artıq milli iqtisadi təhlükəsizlik elementi kimi qiymətləndirildiyini göstərir.
Müasir kənd təsərrüfatında toxum sektoru strateji resurs hesab olunur. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) və Dünya Bankının hesabatlarında qeyd edilir ki, kənd təsərrüfatı məhsuldarlığının 40-50 %-ə qədəri keyfiyyətli toxum təminatından asılıdır. Son illərdə iqlim dəyişiklikləri, quraqlıq və torpaq deqradasiyası şəraitində yüksək məhsuldar və davamlı toxum növlərinə ehtiyac daha da artıb.
Azərbaycanın toxum idxalından müəyyən asılılığı aqrar sektorun əsas çağırışlarından biri olaraq qalır. Qlobal bazarlarda toxum qiymətlərinin dəyişkənliyi və logistika riskləri ərzaq istehsalında əlavə təzyiq yarada bilir. Bu baxımdan yerli toxum istehsalının artırılması yalnız kənd təsərrüfatı deyil, həm də iqtisadi dayanıqlılıq məsələsi kimi qiymətləndirilir.
Dövlət proqramında elmi tədqiqat müəssisələrinin və Toxum Fondunun fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dünyada toxumçuluq sektoru artıq yüksək texnologiya və aqrar biotexnologiya əsaslı sahəyə çevrilib. ABŞ, Hollandiya və İsrail kimi ölkələrdə məhsuldarlığın əsas hissəsi məhz elmi əsaslı seleksiya və toxum innovasiyaları hesabına təmin olunur. Azərbaycan üçün də elmi bazanın gücləndirilməsi məhsuldarlığın yüksəldilməsi və iqlim risklərinə uyğunlaşma baxımından vacib hesab edilir.
