Qrenlandiya ətrafında artan gərginlik Reykjavikin xarici siyasət kursunu dəyişə bilər...
İslandiya ABŞ prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı bəyanatları və artan geosiyasi gərginlik fonunda Avropa İttifaqına üzvlük imkanlarını yenidən nəzərdən keçirir.
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə məlumatı The New York Times nəşri yayıb.
İslandiya uzun illər Avropa İttifaqından kənarda qalmağa üstünlük versə də, Qrenlandiya ətrafında yaranan “geosiyasi böhran” ölkənin mövqeyində dəyişiklik yaradıb. Təxminən 400 min əhalisi olan ölkədə indi əvvəllər qeyri-mümkün hesab edilən məsələ - Aİ-yə qoşulma ehtimalı ciddi şəkildə müzakirə olunur.
Baş nazir Kristurn Frostadottir bildirib ki, Qrenlandiya ətrafındakı vəziyyət ictimai rəyə ciddi təsir göstərib və xarici siyasət artıq seçicilər üçün daha mühüm mövzuya çevrilib. Onun sözlərinə görə, “situasiya açıq şəkildə dəyişib”.
Məlumata əsasən, İslandiyada bu yay Avropa İttifaqı ilə üzvlük üzrə ilkin danışıqlara başlamağa dair referendum keçirilməsi planlaşdırılır. Prosesin illərlə davam etmə ehtimalı olsa da, ictimai debatların genişlənməsi ölkədə real siyasi dönüşün baş verdiyini göstərir.
Coğrafi baxımdan İslandiya Arktika regionunun girişində yerləşir və bu, Avropa İttifaqına regionda strateji üstünlük qazandıra bilər. Arktika hazırda böyük güclər arasında rəqabətin artdığı əsas geosiyasi zonalardan biri hesab olunur. Eyni zamanda İslandiya yüksək sosial göstəricilərə malik ölkədir və gender bərabərliyi, orta ömür uzunluğu kimi sahələrdə Aİ ölkələri ilə müqayisədə qabaqcıl mövqedədir.
İslandiya NATO üzvü olsa da, ordusu olmayan yeganə ölkədir. ABŞ-nin müttəfiqlər üçün daha az etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilməsi Reykjaviki təhlükəsizlik təminatlarını gücləndirməyə sövq edir. Mart ayında Avropa İttifaqı ilə İslandiya arasında müdafiə sahəsində tərəfdaşlıq sazişi də imzalanıb.
Reykjavik Universitetinin professoru Eyrikur Berqmann hesab edir ki, ölkə əhalisi seçim etməyə məcbur qala biləcəklərini düşünür. Onun sözlərinə görə, hazırda İslandiya üçün faktiki olaraq “yalnız bir seçim tərəfi” qalır.
Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi əsas məsələlərdən biri də balıqçılıq sektorudur. Bu sahə İslandiya iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından biri hesab olunur. Lakin ekspertlərə görə, Avropa İttifaqı İslandiyanın bloka qoşulması müqabilində balıqçılıq kvotalarında müəyyən kompromislərə gedə bilər.
Poliqon.info
