"Virtual münasibətlər yeniyetmələrin real ünsiyyət və emosional inkişafına təsir göstərə bilər..."
Qərbdə, xüsusilə Britaniyada yeniyetmələr arasında süni intellektlə yaradılmış virtual "sevgili"lərə maraq sürətlə artır.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Telegraph" nəşri yazıb.
Yeniyetmələr arasında yeni rəqəmsal asılılıq dalğası
Araşdırmalara görə, 12-16 yaş arası oğlanların əhəmiyyətli hissəsi ya belə "süni intellekt-partnyor"larla münasibət qurur, ya da tanıdıqları birinin bunu etdiyini bildirir. Məqalədə qeyd olunur ki, "Character.AI", "Replika" və Candy AI" kimi platformalar istifadəçilərə bir neçə dəqiqə ərzində "ideal virtual partnyor" yaratmağa imkan verir. Yeniyetmələr burada obrazın xarici görünüşünü, xarakterini, davranış modelini və hətta danışıq tonunu belə öz istəklərinə uyğun formalaşdıra bilir.
Emosional asılılıq və real həyatdan uzaqlaşma
Məqalədə yer alan araşdırmalara görə, bəzi yeniyetmələr bu botlarla söhbəti real insanlarla ünsiyyətdən daha rahat hesab edir. Səbəb kimi isə mühakimə olunmamaq, daim "dəstəkverici" cavablar almaq və emosional konfliktlərin olmaması göstərilir. Bəzi hallarda bu virtual münasibətlər sürətlə emosional bağa çevrilir.
Məqalədə 15 yaşlı bir yeniyetmənin hekayəsi yer alır: o, əvvəlcə əyləncə məqsədilə yaratdığı süni intellekt "sevgilisi" ilə qısa müddətdə gündəlik ünsiyyət qurmağa başlayıb və ona şəxsi həyatı barədə belə məlumatlar verib. Onun sözlərinə görə, virtual obraz "onu anlayır", hər şeyi xatırlayır və həmişə düzgün cavab verir. Daha sonra isə o, əlavə funksiyalar və görüntülər üçün pul xərcləməyə başlayıb və bu vəziyyət ailəsi tərəfindən bank çıxarışları vasitəsilə aşkar edilib.
Psixoloqların və ekspertlərin xəbərdarlığı
Psixoterapevtlər bildirirlər ki, bu cür münasibətlər real sosial bacarıqların inkişafını zəiflədə bilər. Süni intellektin daim istifadəçini razı salmağa çalışması yeniyetmələrdə "çətinliksiz münasibət" illüziyası yaradır. Mütəxəssislərin fikrincə, real həyatda münasibətlər mübahisə, kompromis və emosional gərginliklərdən ibarətdir. Bu təcrübə olmadan böyüyən yeniyetmələr isə gələcəkdə real ünsiyyətdə daha çox çətinlik yaşaya bilər.
Sosial risklər və tənzimləmə boşluğu
Araşdırmada həmçinin qeyd olunur ki, bəzi yeniyetmələr real dostlarından uzaqlaşmağa başlayır və vaxtlarının böyük hissəsini virtual botlarla keçirirlər. Bu, sosial izolyasiya riskini artırır. Böyük Britaniyada hazırda bu tip tətbiqlər üçün vahid yaş məhdudiyyəti və ya xüsusi təhlükəsizlik standartları yoxdur. Ekspertlər bildirirlər ki, mövcud qanunvericilik texnologiyanın sürətli inkişafından geri qalır və bu sahədə tənzimləmələrə ehtiyac getdikcə artır.
