İqlim dəyişikliyi çikunqunya virusunun yayılmasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirə və əsrin sonuna qədər Mərkəzi Avropa, şimal-şərqi Şimali Amerika və Şərqi Asiya da daxil olmaqla mülayim bölgələrə nüfuz etməsinə imkan verə bilər.
"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, bunu Yeni bir araşdırma göstərib.
Çikunqunya Aedes ağcaqanadları tərəfindən ötürülən bir virus xəstəliyidir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı onu laqeyd edilmiş tropik xəstəlik kimi təsnif edir. Simptomlara yüksək hərarət, şiddətli oynaq ağrısı, əzələ ağrıları, yorğunluq, baş ağrısı, ürəkbulanma və dəri səpgiləri daxildir.
Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarəti Mərkəzinin məlumatına görə, 2026-cı ilin əvvəlindən bəri dünyada, əsasən Cənubi Amerikada, təxminən 33.000 simptomatik çikunqunya hadisəsi və doqquz ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Virus hazırda Avropa və Şimali Amerikada endemik hesab edilmir, burada hallar əsasən tropik ölkələrdən qayıdan səyahətçilərlə əlaqələndirilir.
Çinli alimlər xəstəliyin gələcəkdə yayılmasının mümkünlüyünü proqnozlaşdırmaq üçün Hökumətlərarası İqlim Dəyişikliyi Panelinin (IPCC) iqlim ssenarilərindən istifadə edərək virusun və onun vektorlarının yayılması ilə bağlı on minlərlə qlobal məlumat dəstini təhlil ediblər.
Tədqiqat göstərib ki, iqlim dəyişikliyi, əsasən, sarı qızdırma ağcaqanadından (Aedes aegypti) daha soyuq şəraitə daha yaxşı dözümlü olan Asiya pələng ağcaqanadının (Aedes albopictus) arealını genişləndirməklə çikunqunyanın yayılmasına töhfə verə bilər. Tədqiqatçıların fikrincə, istiləşmə bu növün əvvəllər onun üçün çox soyuq olan bölgələrdə məskunlaşmasına imkan verəcək və lokal epidemiya riskini artıracaq.
Tədqiqatın müəllifləri şimal-mərkəzi Avropa, şimal-şərqi Şimali Amerika və Şərqi Asiyanı gələcəkdə ən çox ehtimal olunan epidemiyalar kimi müəyyən ediblər. Onlar səhiyyə orqanlarını indi ağcaqanad monitorinqini gücləndirməyə, sürətli reaksiya sistemləri hazırlamağa və həkimləri infeksiyanı dərhal müəyyən etmək üçün öyrətməyə çağırıblar.
Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, təşvişə heç bir səbəb yoxdur, lakin ölkələr gələcək epidemiyalar riskini azaltmaq üçün erkən hazırlığa başlamalıdırlar. Onlar həmçinin qeyd ediblər ki, qlobal istiləşmənin məhdudlaşdırılması və ağcaqanadlara nəzarət tədbirlərinin gücləndirilməsi genişmiqyaslı epidemiyaların qarşısını almağa kömək edə bilər.
Xəzər
"Cebheinfo.az"
