Süd Yolu qalaktikasının qonşuluğunda yerləşən heyrətamiz bir səma quruluşu olan Nebula (kosmik dumanlıq) halqası 1779-cu ildə fransız astronomu Şarl Messier tərəfindən kəşf edilib və o vaxtdan bəri geniş şəkildə tədqiq olunub. Lakin uzaq kosmosda yerləşən bu boşluqda hələ öyrənilməyən çox məqamlar var.
Hafta.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar sönən bir ulduz tərəfindən atılan qaz və tozdan ibarət parıldayan bir qabıq olan dumanlığın səthində təxminən 6 trilyon kilometr uzunluğunda bir çubuq şəklində böyük bir dəmir atom buludu aşkar edib və bunun izahını axtarırlar.
Onlar bildiriblər ki, Yer kürəsinin ərimiş dəmir nüvəsinin kütləsi ilə müqayisə edilə bilən dəmir atomları ulduzların xarici təbəqələrini atdığı zaman buxarlanan qayalı bir planetin qalıqları ola bilər. Amma belə bir izahın hazırda sadəcə bir fərziyyə olduğunu da əlavə ediblər. Günəş sistemimizin daxili qayalı planetləri, hətta potensial olaraq Yer kürəsi də milyardlarla il sonra məhv olduqda, eyni aqibətlə üzləşə bilər.
Tədqiqatçılar müşahidəni İspaniyanın Kanar adalarındakı Atlantik okeanının La Palma adasında yerləşən “William Herschel” teleskopunda “WHT Enhanced Area Velocity Explorer”in qısaltması olan WEAVE adlı yeni bir cihazdan istifadə edərək aparıblar.
“Messier 57” adlanan Nebula halqası Yer kürəsindən təxminən 2600 işıq ili məsafədə olan Lira bürcündə yerləşir. İşıq ili işığın bir ildə qət etdiyi məsafədir ( 9,5 trilyon kilometr). Bu kosmik dumanlığın təxminən 4000 il əvvəl əmələ gəldiyi güman edilir.
Qalaktikamızda təxminən 3000 belə dumanlıq mövcuddur. Onları öyrənmək astronomlara ulduzların həyat mərhələsini araşdırmağa imkan verir, çünki orada nüvə prosesləri nəticəsində əmələ gələn kimyəvi elementlər təkrar emal olunmaq, növbəti nəsil ulduz və planetlərə töhfə vermək üçün ulduzlararası fəzaya buraxılır. /“Reuters”/
