Son illərdə autizm spektr pozuntularının daha çox oğlan uşaqlarında qeydə alınması mütəxəssislərin diqqət mərkəzindədir. Statistik məlumatlara görə, autizm oğlanlarda qızlara nisbətən təxminən 3-4 dəfə daha çox rast gəlinir. Bu fərqin səbəbləri ilə bağlı aparılan araşdırmalar bir neçə əsas amili önə çıxarır...
Mütəxəssislər bildiriblər ki, autizmin yayılmasında genetik faktorlar mühüm rol oynayır. Xüsusilə X xromosomu ilə bağlı genetik mexanizmlər oğlan uşaqlarında riskin daha yüksək olmasına səbəb ola bilər. Qızlarda iki X xromosomunun olması genetik qoruyucu təsir yarada bildiyi halda, oğlanlarda bu imkan daha məhdud hesab olunur.
Araşdırmalarda hormonal təsirlər də xüsusi qeyd olunur. Hamiləlik dövründə testosteron hormonunun yüksək səviyyədə olması dölün beyin inkişafına təsir göstərə və autizm riskini artıra bilər. Bu amilin daha çox oğlan uşaqlarında müşahidə edildiyi vurğulanır.
Digər bir məqam isə diaqnostika ilə bağlıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, qız uşaqları autizm əlamətlərini sosial davranışlarla daha yaxşı gizlədə bildikləri üçün onlarda pozuntu daha gec və ya daha az aşkar edilir. Bu da statistik göstəricilərdə oğlanların sayının daha çox görünməsinə səbəb ola bilər.
Eyni zamanda, ətraf mühit faktorları, valideynlərin yaşı, hamiləlik zamanı keçilən xəstəliklər və erkən doğuş kimi hallar da autizm riskinə təsir edən amillər sırasında göstərilir. Bu faktorların genetik meyillə birləşməsi oğlan uşaqlarında pozuntunun daha qabarıq üzə çıxmasına gətirib çıxara bilər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, autizmin səbəbləri kompleksdir və tək bir faktorla izah edilə bilməz. Onların fikrincə, əsas məqsəd erkən diaqnostikanın aparılması və uşaqların vaxtında dəstək proqramlarına cəlb olunmasıdır. Bu yanaşma autizmli uşaqların sosial və psixoloji inkişafına müsbət təsir göstərə bilər. (Milli.Az)
Poliqon.info
