Sandıqdan çıxan 129 illik möcüzə: Budur kinonun ilk robotu

Bir zamanlar yalnız təsəvvür sərhədlərində mövcud olan mexaniki varlıqlar, bəlkə də kinoteatr ekranıyla sandığımızdan çox əvvəl tanış olmuşdular.

Hit.az xəbər verir ki, Miçiqanda bir ailənin nəsildən-nəsilə saxladığı köhnə sandığın açılması, kino dünyasında sanki bir zaman səyahətini başladıb.

Fransız kinosunun dahisi Corc Meliesə aid və 1897-ci ilə tarixi aid olan "Gugusse və Otomat" adlı qısa film, uzun illər sükutdan sonra təsadüfən gün üzünə çıxdı. Hələ “robot” termini ədəbiyyata girməmişkən çəkilən bu 45 saniyəlik əsər, insan və maşın qarşılıqlı təsirinin kinodakı ilk izlərini daşıyır.

Filmin mərkəzində Gugusse adlı bir sehrbaz və onun idarə etdiyi uşaq boyunda mexaniki fiqur var. Hekayə, böyük bir manivelanın çevrilməsi ilə bu kiçik fiqurun nəhəng bir böyüklük ölçüsünə çatmasını mövzu alır. Lakin bu fiziki böyümə gözlənilməz gərginliyi də özü ilə gətirir. Tam boyuna çatmış otomat, həyat verən sehrbaza çubuqla hücum edərək ağ ekrandakı ilk “insan-maşın qarşıdurmasını” başladır. Sehrbazın bu üsyana cavabı gecikmir; güclü bir çəkic zərbəsi ilə mexanizmi yenidən kiçildir və tamamilə aradan qaldırır.

Bir zamanlar yalnız təsəvvür sərhədlərində mövcud olan mexaniki varlıqlar, bəlkə də kinoteatr ekranıyla sandığımızdan çox əvvəl tanış olmuşdular. Miçiqanda bir ailənin nəsildən-nəsilə saxladığı köhnə sandığın açılması, kino dünyasında sanki bir zaman səyahətini başlatdı.

Fransız kinosunun dahisi Corc Melies-ə aid və 1897-ci ilə tarixi aid olan "Gugusse və Otomat" adlı qısa film, uzun illər sükutdan sonra təsadüfən gün üzünə çıxdı. Hələ “robot” termini ədəbiyyata girməmişkən çəkilən bu 45 saniyəlik əsər, insan və maşın qarşılıqlı təsirinin kinodakı ilk izlərini daşıyır.

Filmin mərkəzində Gugusse adlı bir sehrbaz və onun idarə etdiyi uşaq boyunda mexaniki fiqur var. Hekayə, böyük bir manivelanın çevrilməsi ilə bu kiçik fiqurun nəhəng bir böyüklük ölçüsünə çatmasını mövzu alır. Lakin bu fiziki böyümə gözlənilməz gərginliyi də özü ilə gətirir. Tam boyuna çatmış otomat, həyat verən sehrbaza çubuqla hücum edərək ağ ekrandakı ilk “insan-maşın qarşıdurmasını” başlatır. Sehrbazın bu üsyana cavabı gecikmir; güclü bir çəkic zərbəsi ilə mexanizmi yenidən kiçildir və tamamilə aradan qaldırır.

İtmiş mirasın rəqəmsal səyahəti

1930-cu ildən əvvəl çəkilmiş səssiz filmlərin təxminən 90%-nin itdiyi düşünülür və bu kəşf tarixçilər üçün böyük heyecan yaratır. Bill McFarland-ın böyük babasından qalan film makaralarını Konqres Kitabxanasına təqdim etməsi ilə başlayan proses, rəqəmsal bərpa işləri ilə nəticələnir. Karel Çapek’in 1920-ci illərdə populyarlaşdırdığı robot anlayışından on illər əvvəl çəkilmiş bu səhnə, süni varlıqların insan təsəvvüründə nə qədər köklü tarixə sahib olduğunu bir daha sübut edir. Gələcək nəsillərə çatacaq bu qısa, amma təsirli parça, texnologiyanın incəsənətlə qurduğu ilk və ilkin əlaqənin ən konkret sübutudur.

İtmiş mirasın rəqəmsal səyahəti

1930-cu ildən əvvəl çəkilmiş səssiz filmlərin təxminən 90%-nin itdiyi düşünülür və bu kəşf tarixçilər üçün böyük heyecan yaratır. Bill MakFarlandın böyük babasından qalan film makaralarını Konqres Kitabxanasına təqdim etməsi ilə başlayan proses, rəqəmsal bərpa işləri ilə nəticələnir. Karel Çapekin 1920-ci illərdə populyarlaşdırdığı robot anlayışından on illər əvvəl çəkilmiş bu səhnə, süni varlıqların insan təsəvvüründə nə qədər köklü tarixə sahib olduğunu bir daha sübut edir. Gələcək nəsillərə çatacaq bu qısa, amma təsirli parça, texnologiyanın incəsənətlə qurduğu ilk və ilkin əlaqənin ən konkret sübutudur.

Samir

Sandıqdan çıxan 129 illik möcüzə: Budur kinonun ilk robotu

Sign in to your account

Sign up

Şifrəni bərpa et