8 avqust 2025-ci ildə Vaşinqtonda ABŞ-ın sponsorluğu ilə keçirilən Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh sammiti iki ölkə arasındakı münasibətlərdə əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb olub.
Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Milli Kəşfiyyat Direktoru Ofisinin 2026-cı il üçün açıqlanmış İllik Təhdid Qiymətləndirmə hesabatı məlumat yayıb.
Hesabatda qeyd olunur ki, sammit davamlı sülhün bərqərar olması üçün fürsət yaradıb və regional sabitliyə töhfə verib. Sammit sülh müqaviləsinin şərtləri və ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi Beynəlxalq Sülh və Rifaha Doğru Tramp Marşrutu (TRIPP) planları ilə bağlı ilkin razılaşma ilə nəticələnib. Bu marşrut Azərbaycanı Cənubi Ermənistan vasitəsilə Naxçıvan anklavı ilə birləşdirəcək və ticarət axınlarını artıracaq.
Hesabatda bildirilir ki, 2020 və 2023-cü illərdə Azərbaycan əvvəllər Yerevanın dəstəklədiyi etnik erməni əhalisinin nəzarəti altında olan Qarabağ üzərində hərbi nəzarəti bərpa edib.
8 avqust 2025-ci il tarixindən sonra hər iki tərəf sülh sammitindən yaranan müsbət impulsu qorumağa çalışır. Hesabatda deyilir: "Ermənistan-Azərbaycan sərhədində atəşkəs rejiminin pozulması kəskin şəkildə azalıb və hazırda demək olar ki, yoxdur. 2025-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycanın ərazisindən Ermənistana yük daşımalarına qoyulan məhdudiyyətləri aradan qaldıracağını elan edib və Ermənistanın Baş naziri Nikol Pashinyan bir neçə gün ərzində buna cavab verib. O vaxtdan bəri Azərbaycan Ermənistana benzin tədarük edib və buğdanın tranzitinə icazə verib".
Hesabatda qeyd olunur ki, yekun sülh razılaşmasının əldə olunmasına maneələr hələ də qalmaqdadır. Prezident Əliyev Ermənistanın konstitusiyasında dəyişiklik etməsini, Qarabağın Ermənistanın bir hissəsi kimi qeyd edilməsinin aradan qaldırılmasını tələb etməyə davam edir ki, bu da Ermənistanda nəticəsi zəmanət verilməyən referendumun keçirilməsini tələb edəcək.
Hesabat həmçinin postsovet məkanında Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh prosesini, xüsusən də Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyadakı hadisələri araşdırır. Qeyd olunur ki, ABŞ-nin regiondakı münaqişələrdə iştirakının davam etməsi strateji investisiya və ticarət imkanlarını yaxşılaşdıra bilər.
Aminə ŞAHSUVARQIZI
